Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), konut kredilerine ilişkin yeni bir düzenleme yaptı. Önceki uygulamada bir konutu bulunan tüketicilerin ikinci ev alırken kullanabileceği kredi tutarına yüzde 75 oranında sınırlama getiriliyordu. Yeni kararla birlikte bu kısıtlama ikinci konut alımlarında kaldırılırken, uygulamanın üçüncü konuttan itibaren devam etmesine karar verildi.
Ağustos 2023'te alınan kararla konut sahibi olan tüketicilerin yeni bir konut alırken kullanabileceği kredi miktarı önemli ölçüde azaltılmıştı. Son düzenleme ise özellikle ikinci konutunu almak isteyenleri ilgilendiriyor.
AĞUSTOS 2023'TE KONUT KREDİLERİNE YÜZDE 75 KISITLAMA GETİRİLMİŞTİ
BDDK'nın Ağustos 2023'te aldığı kararla, tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaşından küçük çocuklarının en az bir konutunun bulunması durumunda konut kredilerinde kredi değer oranının yüzde 75 azaltılarak uygulanmasına karar verilmişti.
Bu uygulama nedeniyle bir evi bulunan aileler, ikinci bir konut satın almak istediklerinde konutun değerinin tamamına yakınını krediyle finanse edemiyordu.
Örneğin, kredi değer oranının normal şartlarda yüzde 90 olduğu bir konutta, mevcut ev sahipleri için bu oran yüzde 75 azaltılarak yüzde 22,5 seviyesine düşürülüyordu. Böylece ikinci konut alımında kullanılabilecek kredi tutarı ciddi ölçüde sınırlandırılıyordu.
İKİNCİ EV ALACAKLAR İÇİN YÜZDE 75 KREDİ KISITLAMASI KALDIRILDI
BDDK'nın yeni düzenlemesiyle daha önce bir konutu bulunan tüketicilerin ikinci ev alırken karşılaştığı yüzde 75'lik kredi kısıtlaması kaldırıldı.
Yeni uygulamada kredi sınırlamasının üçüncü konut alımından itibaren geçerli olmasına karar verildi. Böylece bir konutu bulunan tüketiciler, ikinci konutlarını satın alırken önceki düzenlemedeki yüzde 75'lik azaltma uygulamasına tabi tutulmayacak.
5,5 MİLYON TL'LİK KONUT İÇİN KREDİ HESABI DEĞİŞTİ
Düzenlemenin konut alıcılarına sağlayacağı avantaj, ortalama konut fiyatı üzerinden yapılan hesaplamayla ortaya çıkıyor.
Yakın zamanda açıklanan bir rapora göre Türkiye genelinde ortalama konut fiyatı 5,5 milyon TL'ye ulaştı.
Eski uygulamada bir tapusu bulunan tüketici, 5,5 milyon TL değerindeki bir konutu satın almak istediğinde evin değerinin en fazla yüzde 22,5'i kadar kredi kullanabiliyordu. Bu hesaplamaya göre çekilebilecek kredi tutarı en iyi ihtimalle 1 milyon 237 bin 500 TL oluyordu.
Alıcının kalan 4 milyon 262 bin 500 TL'yi ise nakit olarak karşılaması gerekiyordu. Yüksek peşinat ihtiyacı, konuta erişimi ve konut satışlarını olumsuz etkileyen unsurlar arasında yer alıyordu.
5,5 MİLYON TL'LİK İKİNCİ EV İÇİN 4,4 MİLYON TL KREDİ KULLANILABİLECEK
Yeni düzenlemeyle birlikte bir konutu bulunan ve ikinci evini almak isteyen tüketiciler için kredi hesabı değişti.
Buna göre 5,5 milyon TL değerindeki bir konutu satın almak isteyen tüketici, evin değerinin yüzde 80'ine kadar kredi kullanabilecek. Konut fiyatının 5 milyon TL'nin altında olması durumunda ise kredi oranı yüzde 90'a kadar çıkabilecek.
5,5 milyon TL'lik konut üzerinden yapılan hesaplamada 4 milyon 400 bin TL kredi kullanılabilecek. Alıcının ödemesi gereken peşinat ise 1 milyon 100 bin TL olacak.
Böylece önceki uygulamada 4 milyon 262 bin 500 TL olan nakit ödeme ihtiyacı, yeni düzenlemeyle 1 milyon 100 bin TL'ye düşebilecek.
HİSSELİ TAPULAR İÇİN DE YENİ KOLAYLIK SAĞLANDI
BDDK'nın düzenlemesi yalnızca ikinci konut alımlarındaki kredi sınırlamasıyla ilgili değişiklikleri kapsamıyor. Hisseli tapulara ilişkin değerlendirmelerde de kolaylık sağlandı.
Yeni düzenlemeye göre herhangi bir konut tapusunda yüzde 50 veya daha az hissesi bulunan kişilerin söz konusu konutu, konut sahipliği sayımında dikkate alınmayacak.
Bu değişiklikle, belirli oranda hissesi bulunan kişilerin konut sahibi olarak değerlendirilmesine ilişkin uygulamada esnekliğe gidilmiş oldu.
KENTSEL DÖNÜŞÜM NEDENİYLE YIKILAN KONUTLAR DEĞERLENDİRME DIŞINDA
Düzenlemede kentsel dönüşüm kapsamındaki konutlar için de ayrı bir uygulamaya yer verildi.
Riskli yapı tespiti nedeniyle yıkılmış veya hakkında yıkım kararı alınmış konutlardan bir tanesi, konut sahipliği değerlendirmesine dahil edilmeyecek.
Böylece kentsel dönüşüm nedeniyle konutu yıkılan ya da yıkım kararı bulunan tüketicilerin konut sahipliği değerlendirmesinde bu durum dikkate alınmayacak.
KONUT PİYASASINDA ALICILARIN BEKLENTİSİ DEĞİŞEBİLİR
Konut satışlarında fiyatlar ve faiz oranlarının yanı sıra tüketicilerin piyasaya duyduğu güven de belirleyici oluyor.
Son dönemde yaşanan fon soruşturmasının ardından bazı konut alıcılarının bekleme pozisyonuna geçtiği belirtiliyor. Altın fiyatlarında yaşanan düşüş nedeniyle konut alımını erteleyen tüketiciler de bulunuyor.
Bekle-gör eğilimindeki alıcıların ne zaman yeniden harekete geçeceğini ise ekonominin gündemindeki gelişmeler belirleyecek.
ALTERNATİF YATIRIM ARAÇLARINDAN GAYRİMENKULE YÖNELİŞ BEKLENTİSİ
Sektör temsilcilerine göre alternatif yatırım araçlarında beklediği getiriyi elde edemeyen yatırımcıların gayrimenkule yönelmesi bekleniyor.




