AHMET BUĞRA TOKMAKOĞLU – EGE TELGRAF/ İzmir’de her gün önünden geçtiğiniz sokakların, yıllar önce çekilmiş fotoğraflarını görmek ister miydiniz? Şehrin merkezindeki Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi, kentin fotoğrafçılık geçmişine ışık tutan bir sergiye ev sahipliği yapıyor. “İzmir Fotoğrafhanesi - Görsel Hafızanın İnşası (1840-1922)” adlı ücretsiz sergi, fotoğrafın ilk yıllarından 1922’ye kadar İzmir’de çalışan fotoğrafçıları, fotoğrafhaneleri ve kentin görsel hafızasını ziyaretçileriyle buluşturuyor.

BİR FOTOĞRAF KARESİNDE ESKİ İZMİR

Bugün cep telefonlarıyla birkaç saniyede çekilen fotoğraflar, bir dönem oldukça zahmetli bir işlemin ardından ortaya çıkıyordu. İzmir Fotoğrafhanesi sergisi de ziyaretçileri, fotoğrafın yeni yeni tanınmaya başladığı yıllara götürüyor. Sergide İzmirli profesyonel ve amatör fotoğrafçıların çalışmalarıyla birlikte kente yolu düşen gezginlerin bıraktığı görsel izler de yer alıyor. Nadir koleksiyonlardan derlenen seçkide, APİKAM arşivinden daha önce yayımlanmamış fotoğraflar da bulunuyor. Eski bir fotoğrafın karşısında durup kadraja giren insanlara ve ayrıntılara bakarken, İzmir’in bugünkü görüntüsünden önceki dönemlerini hayal etmek mümkün. Sergi, özellikle kentin geçmişini merak edenler ve fotoğraf sanatına ilgi duyanlar için farklı bir durak oluşturuyor.

Ne AVM ne de sahil! İzmir’in göbeğinde ücretsiz gezi: Bir kapıdan giren 90 yıl öncesine gidiyor
Ne AVM ne de sahil! İzmir’in göbeğinde ücretsiz gezi: Bir kapıdan giren 90 yıl öncesine gidiyor
İçeriği Görüntüle

İZMİR’İN İLK FOTOĞRAFÇILARININ İZİNDE

Serginin hikâyesi, fotoğrafın dünyada henüz yeni olduğu yıllara uzanıyor. 1840 yılının şubat ayında İzmir’e gelen Fransız gezginler, gemi güvertelerinde erken dönem fotoğraf tekniklerinden dagerotipi kullanarak çekimler gerçekleştirdi. Bu erken denemeler, İzmir’in fotoğrafla kurduğu ilişkinin başlangıcına ışık tutuyor. Sergi, sonraki yıllarda kentte açılan fotoğrafhaneleri ve burada çalışan fotoğrafçıları da ele alıyor. İzmir’in bir liman kenti olarak farklı ülkelerden insanlarla kurduğu bağları düşününce, fotoğrafın bu şehirdeki yolculuğu da merak uyandırıyor. Sergideki kareler, yalnızca bir dönemin görüntüsünü değil, o görüntüleri kayda geçiren kişilerin izlerini de taşıyor.

FOTOĞRAFHANELERİN DÜNYASI YENİDEN

Bugün fotoğraf çektirmek için bir stüdyoya gitmek zorunlu olmasa da geçmişte fotoğrafhaneler insanların özel anlarını kayıt altına aldığı önemli mekânlardı. Aile fotoğrafları, portreler ve hatıra kareleri bu stüdyolarda hazırlanıyordu. Sergi, İzmir’deki fotoğrafçıların ve fotoğrafhanelerin hikâyesini eski görüntüler ve araştırmalar üzerinden ziyaretçilere sunuyor. Kentte çalışan fotoğrafçıların bıraktığı izleri takip ederken fotoğrafçılığın nasıl geliştiğine de bakmak mümkün. Özellikle eski İzmir fotoğraflarına bakmayı sevenler için bu sergi, sosyal medyada karşılaşılan tek bir karenin ötesine geçip fotoğrafın ardındaki dünyayı tanıma fırsatı sunuyor.

İzmir Fotoğrafhanesi – Görsel Hafızanın İnşası (3)

GİRİŞ ÜCRETSİZ, SON GÜN 13 ARALIK

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin etkinlik duyurusuna göre sergiye giriş ücretsiz. 13 Aralık 2026 tarihine kadar ziyaret edilebilecek sergi, Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi’nde yer alıyor. Belediyenin yayımladığı bilgilere göre sergi hafta içi 09.00-17.00, hafta sonu ise 10.00-17.00 saatleri arasında gezilebiliyor. Ziyaret programında değişiklik yaşanabileceğinden, yola çıkmadan önce güncel saatleri kontrol etmekte fayda var.

SERGİDEN ÇIKINCA KÜLTÜRPARK’A UZANIN

Serginin bulunduğu APİKAM, İzmir’in merkezinde yer aldığı için geziyi yakın çevredeki başka duraklarla birleştirmek de mümkün. Fotoğrafları inceledikten sonra Kültürpark’ta yürüyüş yapabilir, çevredeki sokaklarda dolaşabilir ya da bir kahve molası verebilirsiniz. Böylece şehir dışına çıkmadan, ücretsiz bir sergiyle başlayan geziyi açık havada devam ettirebilirsiniz. Havanın serin ya da yağışlı olduğu günlerde ise sergi, kapalı bir alanda vakit geçirmek isteyenler için seçenek sunuyor.

SERGİYE NASIL GİDİLİR?

Sergi, Konak ilçesindeki Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi’nde bulunuyor. Müze, Şair Eşref Bulvarı üzerinde yer alıyor. Metro ile Çankaya veya Basmane istasyonlarına ulaşanlar, bulundukları konuma göre müzeye yürüyerek geçebilir. Toplu taşımayı tercih edenler, şehir merkezinden geçen otobüs ve tren bağlantılarını da değerlendirebilir. İzmir’in geçmişine merak duyanlar için sergi, hem ulaşımı kolay hem de ücretsiz bir şehir gezisi alternatifi sunuyor.

Muhabir: Ahmet Buğra Tokmakoğlu