Memduh GÜNEY/EGE TELGRAF- İzmir’de konut piyasasında ibre hâlâ yukarıyı gösteriyor. Son verilere göre kentte satılık konutların metrekare fiyatı bir ayda 50 bin 784 TL’den 51 bin 917 TL’ye, kiralık konutların metrekare bedeli ise 299 TL’den 308 TL’ye yükselirken, piyasadaki hareketlilik yüksek faiz, deprem sonrası değişen konut talebi ve göç baskısıyla yeni bir denge arayışına girdi. Satılıkta yaklaşık yüzde 2,23, kiralıkta ise yaklaşık yüzde 3’lük aylık artışın yaşandığı İzmir’de sektör temsilcileri, konut fiyatlarının inşaat maliyetleri nedeniyle yükselmeye devam ettiğini ancak alıcı tarafında aynı canlılığın görülmediğini belirtiyor. Uzmanlara göre 2020 İzmir depremiyle görünür hale gelen yapı stoku sorunu, 6 Şubat depremleri sonrası artan göç hareketi ve yüksek kredi faizleri, kentte emlak piyasasının yönünü belirleyen en kritik başlıklar arasında yer alıyor.
“İNŞAATLA YATIP KALKTIK”
Genel tabloya bakarak piyasayı değerlendiren ekonomist Bülent Toptaş,“2000’li yıllarda konut sektörüne büyük bir yatırım yapıldı. İnşaatla yatıp inşaatla kaldık. Maraş depreminde önemli bir stok kaybına uğradık. Konut arzı birden daraldı. Hem bulunan yerde konut arzı daralırken hem de göçler yaşanmaya başladı. İnsanlar akrabalarının olduğu yere gitti ya da deprem riskinin düşük olduğu yere taşındı. Kiralar birden yükseldi. Çok servet kaybettik. Yeniden konut arzı düzeltilmeye çalışılıyor” dedi.
“SEKTÖR HALA CANLI”
“İnşaat maliyetlerinde yükselmenin yaşandığını görüyoruz” diyen Toptaş, “Geçmişe göre şu an konut yatırımının getirisinin çok yüksek olmadığını görüyoruz. Dışardan göçlerin de konut talebinin artmasında etkisi oldu. Talep tarafı 2011’den itibaren yükseldi. İnşaatlar hala devam ediyor. Sektör hala canlı bir sektör. Büyüme rakamlarına baktığımızda yine artış olduğunu görebiliyoruz. Talep hala var ama fiyatlar eskisi kadar değil artmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.
“FAİZ PİYASASI”
İzmir’de yaşanan depremin bir kırılma olduğunu söyleyen Toptaş, “2020 depremi sonrası yapı stokunun zayıflığı ortaya çıktı. Konut arzında bir daralma oldu. Bir taraftan da yeni binaların yapımı başladı bu dönemde ve fiyatlarda yükselme oldu. İzmir’e de yoğun göç yaşandı. Urla, Çeşme, Seferihisar gibi bölgelerde talepler arttı. Merkez ilçelerde nüfus sabit kalırken bu bölgelerde artış yaşandı ama fiyatlar üzerinde baskı oldu. Karşıyaka’da 16 bin 500 firma var. 2 binin üzerinde inşaat, gayrimenkul sektöründe. Bu yüzden hala da önemli bir piyasa. Ekonominin genel gidişatı bu noktada çok önemli. Durgunluk yaşandığında, gelirler azaldığında bu tabi ki doğal olarak konut piyasasını önemli şekilde etkiler. Şu anda yüksek faizler konut piyasasının rakibi. Altın piyasası bir yatırım aracı olarak kullanılırken faiz daha önemli bir rakip olarak duruyor” diyerek sözlerini tamamladı.
“SON ÜÇ AY DENGESİZ”
İzmir Emlak Kulübü Derneği Başkanı Rıdvan Akgün de konut piyasasındaki son gelişmeleri değerlendirdi. Gayrimenkul satışlarına en büyük etkenin bankaların yüksek faiz politikası olduğunu ifade eden Akgün, “Verilere baktığımız zaman inşaat maliyetlerinden dolayı konut fiyatları artmaya devam ediyor. Yaşı büyük olan binalarda yeni binaların yarı fiyatına konut bulunuyor. Konut satışlarında son üç ayın dengesiz gitmesinde Amerika ve İsrail’in İran’a saldırması da var. İnsanlar parayı elde tutmak istiyor. Satışlar tabi ki var ama istenilen yerde değil” dedi.
“TERCİHLER DEĞİŞİYOR”
Son döneme dair çarpıcı değerlendirmelerde de bulunan Akgün, “Son dört yılın en fazla kiralık konut arzının olduğu dönemdeyiz. Birinci derece barınmada bekar yaşayanların tercihleri değişiyor. Özellikle bekar insanlar hobi bahçeleri, karavanlar gibi seçeneklere yönelmeye başladı. Vatandaşın gelirine uygun kiralık daire bulmasında farklı bir sürece girdik” ifadelerini kullandı.
“FAİZ DÜŞERSE”
Akgün, “İhtiyacı olan insanlar konut alıyor ihtiyacı olmayan insanlar gayrimenkule yatırım yapamıyor. Banka kredilerini konut alımında büyük etken olarak görebiliriz. Konut faizi düşerse şu an ülkede satılan konut sayısı yüzde yüz oranında artar. İnsanlar ev alma hayaline kavuşabilir. Piyasada satılık, kiralık konut var arz var müşteri istenildiği kadar yok” ifadeleriyle sözlerini tamamladı.