Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul ve Rusya başta olmak üzere farklı bölgelerden gemilerle Kastamonu'nun İnebolu ilçesine getirilen mühimmatın karaya çıkarılması önemli bir lojistik faaliyet olarak öne çıktı.
Fırtınalı havalarda büyük tipteki denk kayıklarının kullanılamadığı durumlarda daha küçük olan piyade kayıkları devreye girdi. Bu kayıklarla cephaneler kıyıya ulaştırıldıktan sonra mühimmatlar at arabalarına ve kağnılara yüklenerek Ankara'ya gönderildi.
İnebolu Piyade Kayıkçı Loncası'nda görev yapan denizcilerin bu süreçteki çalışmaları nedeniyle İnebolu'ya Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ikinci İstiklal Madalyası verildi.
TÜRKİYE'DE TEK ÖRNEĞİ İNEBOLU'DA SERGİLENİYOR
Kurtuluş Savaşı döneminde kullanılan piyade ve denk kayıkları zaman içerisinde ortadan kalkarken, İnebolu'da bu tarihi kayıklardan birinin yeniden yapılarak sergilenmesi sağlandı.
İnebolu'da Kurtuluş Savaşı sırasında kullanılan piyade ve denk kayıklarının yeniden yapılması ve gelecek kuşaklara aktarılması için çalışmalar yapan Mehmet Aksoy, Türkiye'de piyade kayığının tek örneğinin İnebolu'da bulunduğunu belirtti.
Aksoy: "1919-1924 yılları arasında Kurtuluş Savaşı’nda kullanılan denk kayıkları, İnebolu’da zaman içerisinde işlevini yitirerek yok olmuştu. Daha önce yapmış olduğumuz denk kayığımız bir büyük tipiydi. İlk yaptığımız denk kayığımız 1919 - 1924 yılları arasında kurtuluş savaşında görev yaptığı için o teknelerimize daha önce İstiklal Madalyası verilmiştir. Şu an almış olduğumuz ikinci İstiklal Madalyamız da Piyade Loncasına verilmiştir. O dönemdeki kayıklar denk kayıklarının küçük tipleridir. Türkiye’de örneği bulunan tek yer İnebolu’dur. Bir tane örneği bulunan piyade kayığı İnebolu Adliyesi bahçesinde sergileniyor. Kurtuluş Savaşı'nda görev yapan bir tane piyade denk kayığı bulunuyor, o da bir zamanlar Kastamonu’da Müze’de sergileniyordu. Şu an o kayığın akıbetinden haberimiz yok. Benim el emeğim ile yapmış olduğum tek Piyade Loncası kayığı İnebolu Adliyesinin bahçesinde sergileniyor. Ondan başka da Türkiye’nin hiçbir tarafında piyade kayığı dediğimiz kayık yok" dedi.
KAYIĞIN YAPIMI 6 AY SÜRDÜ
Mehmet Aksoy, İnebolu Adliyesi bahçesinde sergilenen piyade kayığının yapım sürecinin yaklaşık 6 ay sürdüğünü belirtti.
Kayığın orijinal özelliklerine uygun şekilde hazırlandığını ifade eden Aksoy, dönemin deniz şartları nedeniyle farklı kayık tiplerinin kullanıldığını anlattı.
"FIRTINA SIRASINDA CEPHANELERİN KARAYA ÇIKARTILMASINDA GÖREV ALMIŞLAR"
Piyade kayığının hangi şartlarda kullanıldığını anlatan Aksoy, şu ifadeleri kullandı:
"6 ay gibi bir aşamada tamamladık. Kayığımızı yaparken orijinali gibi yaptık. Denk Kayıkları Loncası büyük tip kayıklar kullanırdı. Piyade tipi olanlar da küçük kayıklardır. O dönem fırtına olduğu zamanlarda denk kayıklarını yüzdüremiyorlar ve küçük tiplerini kullanmışlar. Fırtına sırasında cephanelerin karaya çıkartılmasında görev almışlar. Karaya çıkartılan mühimmatlar da at arabalarına, kağnılara yüklenip Ankara’ya yetiştirilmiş. O dönemde hava güzel olduğu zaman denk kayıkları ile cephaneler taşınıyor. Hava fırtınalı olduğu zaman piyade kayıkları kullanılıyor. Bu sonuç sonrasında da yapılan araştırmaların ardından sonucunda da Piyade Loncasına piyade tipi denk kayığı sayesinde İnebolu’ya ikinci bir İstiklal Madalyası daha kazandırmıştır" diye konuştu.
İNEBOLU'YA İKİNCİ İSTİKLAL MADALYASINI GETİREN MÜCADELE
Kurtuluş Savaşı sırasında İnebolu'ya deniz yoluyla ulaştırılan mühimmatın cepheye aktarılmasında piyade kayıklarının da kullanılması, bölgedeki denizcilerin yürüttüğü mücadelenin önemli parçalarından biri oldu.
Hava şartlarının uygun olduğu dönemlerde büyük tipteki denk kayıklarıyla taşınan cephaneler, fırtınalı havalarda küçük piyade kayıklarıyla kıyıya çıkarıldı. Ardından mühimmatlar karadan kağnı ve at arabalarıyla Ankara'ya ulaştırıldı.
Bu faaliyetler ve İnebolu Piyade Kayıkçı Loncası'nın Kurtuluş Savaşı'ndaki rolü, ilçeye verilen ikinci İstiklal Madalyası ile tarihe geçti.
"PİYADE DENK KAYIĞIMIZ KURTULUŞ SAVAŞINDA GÖREV YAPTI"
İnebolu'da balıkçılık yapan Hasan Acar da geçmişte bölgede bir piyade denk kayığı bulunduğunu söyledi. Acar, kayığın sergilenmesi amacıyla dönemin belediye yönetimine teslim edildiğini ancak daha sonra nerede olduğunu bilmediklerini belirtti.
Acar: "Eskiden bizim de piyade denk kayığımız vardı. Eski belediye başkanı bizlere sergilemek için talepte bulundular. Biz de bu talebe cevap vererek piyade kayığımızı dönemin belediye başkanına teslim ettik. Kayığımız Kastamonu’da sergileniyordu. O kayığa ne oldu, bilmiyoruz" şeklinde konuştu.
102 YILLIK MÜCADELENİN İZİNİ TAŞIYOR
İnebolu Adliyesi'nin bahçesinde sergilenen piyade kayığı, Kurtuluş Savaşı döneminde Karadeniz üzerinden ilçeye ulaştırılan mühimmatın fırtınalı havalarda karaya çıkarılmasında kullanılan kayıkların özelliklerini günümüze taşıyor.
Türkiye'de tek örneği bulunduğu belirtilen piyade kayığı, İnebolu Piyade Kayıkçı Loncası'nın mücadelesini ve ilçenin Kurtuluş Savaşı'ndaki lojistik rolünü gelecek kuşaklara aktaran tarihi bir eser olarak sergilenmeye devam ediyor.