Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında savunma ile güvenlik alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi hedefleyen üçlü ortak savunma anlaşması resmen imzalandı. "Mekke Anlaşması" adı verilen mutabakata Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif imza attı. İmza töreni 7 Ağustos 2026'da Mekke'deki Es-Safa Sarayı'nda düzenlendi. İletişim Başkanlığı tarafından yayımlanan ortak açıklamada, "Anlaşma, her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta ve üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağını hükme bağlamaktadır. Anlaşma ayrıca, üç devlet arasındaki savunma iş birliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesini öngörmektedir." ifadeleri yer aldı. Pakistan Dışişleri Bakanlığı da yaptığı açıklamada, "Anlaşma, üç devletin ortak güvenliklerini daha da güçlendirme, güvenli bir gelecek hedefi doğrultusunda bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı geliştirme yönündeki ortak kararlılığını yansıtıyor. Üç devletten herhangi birine yönelik silahlı saldırının, devletlerin tamamına yönelik bir saldırı olarak kabul edileceğini hükme bağlıyor. Anlaşma ayrıca üç devlet arasındaki savunma iş birliğinin tüm yönleriyle geliştirilmesini öngörüyor." açıklamasını paylaştı.
MÜZAKERELER BİR YIL SÜRDÜ
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz Âl Suud'un daveti üzerine ülkeye ziyaret gerçekleştirdi. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, iki lideri Es-Safa Sarayı'nda kabul etti. Zirvede savunma ve güvenlik başta olmak üzere ülkeler arasındaki ilişkiler ile ortak ilgi alanına giren bölgesel gelişmeler ele alındı. Yaklaşık bir yıldır yürütülen müzakerelerin ardından imzalanan Mekke Anlaşması'nın hazırlık süreci ilk kez Ocak 2026'da kamuoyuna yansımıştı. Daha önce Suudi Arabistan ile Pakistan, 17 Eylül 2025'te "Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması" imzalamış ve taraflardan birine yönelik saldırının diğerine yapılmış sayılmasını kabul etmişti. Yeni anlaşmayla birlikte Türkiye'nin de yer aldığı üçlü ortak savunma mekanizması resmiyet kazanmış oldu.
SAVUNMA SANAYİİNDEKİ İŞ BİRLİĞİ
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında uzun yıllardır savunma sanayii ve askerî alanda çeşitli iş birlikleri yürütülüyor. Türkiye ile Suudi Arabistan arasında son dönemde ortak üretim, teknoloji transferi ve yerel tedarik zincirine yönelik çalışmalar öne çıkarken, ROKETSAN ve ASELSAN 2026 yılında Suudi kurumlarıyla savunma ve havacılık alanında yeni anlaşmalara imza attı. Aynı dönemde GÖKBEY helikopterinin Suudi Arabistan'da ortak üretimine yönelik mutabakat sağlanırken, KAAN savaş uçağı programına olası katılım da görüşülen başlıklar arasında yer aldı. Türkiye ile Pakistan arasındaki iş birliği kapsamında ise Pakistan MİLGEM Programı doğrultusunda dört korvetin inşası sürerken, ilk gemi PNS BABUR Pakistan Donanması'na teslim edildi. ASELSAN'ın AGOSTA 90B denizaltıları için geliştirdiği ZARGANA Torpido Karşı Tedbir Sistemi'nin testleri tamamlanırken, iki ülke arasında havadan havaya füze teknolojileri üzerine çalışmalar da devam ediyor. Pakistan Hava Kuvvetleri envanterinde Bayraktar AKINCI ve Bayraktar TB2 insansız hava araçları da bulunurken, Suudi Arabistan ile Pakistan arasındaki askerî eğitim ve teknik destek iş birliği de uzun yıllardır sürüyor.