Ahmet Buğra TOKMAKOĞLU- EGE TELGRAF/ Çanakkale’nin Ayvacık ilçesinde bulunan Assos Antik Kenti, binlerce yıllık geçmişi, eşsiz manzarası ve kültürel mirasıyla Türkiye’nin en önemli tarihi destinasyonları arasında yer alıyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunan antik kent, her yıl binlerce yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırlıyor. Athena Tapınağı’ndan antik limanına, taş sokaklı Behramkale Köyü’nden berrak koylarına kadar pek çok değeri bünyesinde barındıran Assos, tarih, kültür ve doğa tutkunlarına unutulmaz bir deneyim sunuyor.
TARİHİ BRONZ ÇAĞI’NA UZANIYOR
Çanakkale’nin Ayvacık ilçesine bağlı Behramkale Köyü sınırlarında yer alan Assos Antik Kenti’nin geçmişi yapılan son arkeolojik çalışmalarla Bronz Çağı’na kadar uzanıyor. Antik kaynaklarda MÖ 7. yüzyılda kurulduğu belirtilen kent, yaklaşık 238 metre yükseklikteki volkanik bir tepe üzerine inşa edildi. Kentteki yapıların büyük bölümü, dayanıklılığıyla bilinen volkanik andezit taşından yapıldı. Doğu ve batıda iki ana girişe sahip olan Assos, teraslar halinde güneye doğru uzanan yerleşim planıyla dikkat çekiyor.
ATHENA TAPINAĞI KENTİN SİMGESİ
Assos’un en dikkat çekici yapılarının başında Athena Tapınağı geliyor. MÖ 6. yüzyılda inşa edilen tapınak, Anadolu’da Dor düzeninde yapılmış bilinen ilk ve tek örnek olma özelliğini taşıyor. Antik kentin en yüksek noktası olan akropoliste yer alan yapı, ziyaretçilerine Edremit Körfezi ve Ege Denizi’ne hakim eşsiz bir manzara sunuyor. Tapınağın friz ve metoplarında mitolojik sahneler ile hayvan mücadeleleri tasvir edilirken, yapı hem mimari hem de tarihi açıdan büyük önem taşıyor.
ARİSTOTELES’İN FELSEFE OKULUNA EV SAHİPLİĞİ YAPTI
Assos, yalnızca mimari eserleriyle değil, düşünce tarihindeki yeriyle de öne çıkıyor. Antik Çağ’ın ünlü filozofu Aristoteles’in burada bir felsefe okulu kurduğu ve zooloji, biyoloji ile botanik alanlarında çalışmalar yaptığı biliniyor. Bu özelliğiyle kent, bilim ve felsefe tarihi açısından da önemli bir merkez olarak kabul ediliyor. Kentte Athena Tapınağı’nın yanı sıra agora, gymnasium, tiyatro, hamamlar, bouleuterion ve nekropol alanları bulunuyor. Yaklaşık 5 bin kişilik kapasiteye sahip antik tiyatro, denize bakan konumuyla Assos’un en etkileyici yapıları arasında gösteriliyor. Kentin etrafını çevreleyen yaklaşık 4 kilometrelik surların önemli bölümü ise günümüzde hâlâ ayakta kalmayı sürdürüyor.
LAHİTLERİYLE ÜNLÜ BİR KENT
Assos, Roma döneminde üretilen lahitleriyle de tanınıyor. Dayanıklı andezit taşından yapılan ve dönemin kaynaklarında “et yiyen” ya da “insan yiyen” olarak anılan lahitler, Anadolu’nun birçok bölgesine gönderildi. Özellikle Batı Nekropolisi’nde bulunan mezar alanları ve Arkaik Cadde, antik kentin en önemli arkeolojik noktaları arasında yer alıyor. Assos ve çevresi 14. yüzyılda Türk hakimiyetine geçti. Bölgede Osmanlı döneminden günümüze ulaşan Hüdavendigar Camii ve Behramkale Köprüsü dikkat çekiyor. Sultan I. Murat tarafından yaptırılan tek kubbeli cami ile halen kullanılan tarihi köprü, bölgenin kültürel çeşitliliğini yansıtan eserler arasında bulunuyor.
ANTİK LİMAN VE KOYLAR İLGİ GÖRÜYOR
Tarihi dokusunun yanı sıra doğal güzellikleriyle de öne çıkan Assos’ta Antik Liman, ziyaretçilerin en çok ilgi gösterdiği noktalar arasında yer alıyor. Kadırga Koyu, Yeşil Liman, Sokakağzı, Sivrice ve Akliman gibi bölgeler ise temiz denizi ve sakin atmosferiyle yaz aylarında yoğun ilgi görüyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Assos Antik Kenti, tarihi kalıntıları, doğal güzellikleri ve zengin kültürel mirasıyla Türkiye’nin önemli turizm merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor. Tarih, deniz ve doğayı bir arada sunan bölge, yılın dört mevsimi ziyaretçilerine farklı deneyimler yaşatıyor.
LEZZET DURAKLARI
Assos’ta konaklama seçenekleri, doğayla iç içe küçük butik oteller ve pansiyonlarla sınırlıdır. Taş evlerden dönüştürülmüş bu mekanlar, size hem tarihi hem de modern bir konfor sunar. Özellikle deniz manzaralı odalarda, sabahları Ege’nin serin esintisiyle uyanmak, tatilinizin en özel anlarından biri olabilir. Ayrıca, bölgenin lezzet durakları da sonbaharda tadılması gereken yerel lezzetler sunar. Deniz ürünleri, zeytinyağlı mezeler ve köylerde üretilen doğal ürünler, Assos’un mutfağını zenginleştirir. Balık restoranlarında taze tutulmuş Ege balıklarının tadına bakabilir, yerel şaraplarla bu lezzetleri taçlandırabilirsiniz.
NASIL GİDİLİR?
İzmir'den Assos’a ulaşım özel araçla yaklaşık 3 saat 20 dakika sürüyor ve en konforlu ulaşım seçeneği olarak öne çıkıyor. Toplu taşıma tercih edenler ise önce Ayvacık otobüslerine binerek, oradan minibüslerle Assos’a geçebiliyor. Alternatif olarak İzmir'den Çanakkale otobüsüne binip Ayvacık üzerinden ulaşım da sağlanabiliyor.
