İzmir'in Bergama ilçesinde İspanyol mimar Jose Manuel Garcia Torres tarafından kırsal mimariyi yaşatmak amacıyla yürütülen proje, mimarlık öğrencilerinin katılımıyla devam ediyor. Bergama'da 2018 yılında eski bir tütün deposunun restorasyonunu tamamlayan Torres, 2021'de Ferizler Mahallesi'nde yaklaşık 60 yıllık geçmişe sahip 4 eski yapıyı satın aldı. Mahalle nüfusunun zaman içinde azalması nedeniyle kullanılmayan yapıların yeniden işlevlendirilmesini amaçlayan Torres, restorasyon çalışmalarına farklı üniversitelerden gelen mimarlık öğrencilerini de dahil etti. Kervansaray Yaz Okulu adıyla yürütülen proje kapsamında öğrenciler, kerpiçten toprak sıvaya, ahşaptan doğal pigmentlere kadar çeşitli malzemeler kullanarak geleneksel yapı tekniklerini uygulamalı şekilde öğreniyor. Yaklaşık 860 metrekarelik arazi içerisindeki 4 yapının restorasyonunun yüzde 50'si tamamlanırken, bahçeye kurulan çadırlarda konaklayan 15 öğrenci çalışmalarını kolektif şekilde sürdürüyor.
ÖĞRENCİLER ŞANTİYEDE
Mimar Jose Manuel Garcia Torres, öğrencilerin üniversitede öğrendikleri bilgileri uygulamalı olarak pekiştirmelerinin önemli olduğunu belirterek, mimarlık öğrencilerinin staj yapabilecekleri alanların artırılması gerektiğini söyledi. Torres, "Binlerce mimarlık öğrencisi var. Hepsinin staj yapması gerekiyor. Elimizden geldiği kadar şantiye stajı yapmak isteyenleri kırsal alanda Kervansaray Yaz Okulu'na davet ediyoruz" dedi. Öğrencilerin restorasyon çalışmalarında görev aldığını aktaran Torres, "Hep beraber bir duvarı tamir etmek, bir ahşap döşeme zımparalamak, yeni bir çatı yapmak... İş hayatına girmeden önce en azından bu malzemelerle bir tecrübe olsun diye hedefliyoruz” diye konuştu. Nişantaşı Üniversitesi Mimarlık Fakültesi 2. sınıf öğrencisi Melisa Çağlar (24), projede staj yapmaktan memnun olduğunu ifade ederek, "Her şeyi kendimiz yapıyoruz ve mümkün olduğu kadar doğal malzeme kullanıp kırsal mimariyi de mümkün olduğunca devam ettirmeyi, restorasyonu doğal malzemelerle yapmaya çalışıyoruz” dedi. Çağlar, üniversitede geleneksel yapı tekniklerinin çoğunlukla teorik olarak öğretildiğini belirterek, "Normalde bunları sözel bir ders olarak sunum üzerinden görüyoruz. Üniversitelerde yerimiz olmadığından herhangi bir deneyim alanımız mümkün olmuyor. Burada staj yapmak o anlamda bizim için çok daha paha biçilemez ve çok değerli bir şey oluyor” diye konuştu. Yaşar Üniversitesi Mimarlık Fakültesinden bu yıl mezun olan Nazlı Altuniç (23) de geleneksel mimarinin yaşatılmasının kırsal mahallelerin canlı tutulmasına katkı sağlayacağını belirtti. Altuniç, "Pratikte bir şeyler yapıp öğrenmek ve geleneğe sahip çıkmak, sürdürülebilir teknikleri yeni tekniklerle harmanlayıp sonraki nesillere aktarıp üzerine koymak bizlerin sorumluluğunda” ifadelerini kullandı. MEF Üniversitesi Mimarlık Fakültesi 3. sınıf öğrencisi Fatmanur Çiçek (21) ise hocalarının aracılığıyla projeye katıldığını belirterek, "Kariyerimiz ve yeni insanları tanıdığımız zevkli bir yer. Normal stajlar gibi değil” dedi.
HEDEF YENİ NESİL KERVANSARAY
Torres, yaklaşık 860 metrekarelik alandaki 4 yapıyı yeni nesil bir kervansaraya dönüştürmek istediklerini belirtti. Kervansarayların yalnızca konaklama ve ticaret noktaları olmadığını dile getiren Torres, farklı coğrafyalardan insanların bir araya gelerek kültürlerini ve bilgilerini paylaşabileceği bir merkez oluşturmayı amaçladıklarını söyledi. Kervansaray kültürünün kaybolduğuna dikkati çeken Torres, "Belki son yüz yıldır dünyada yeni bir kervansaray açılmadı. Bizim tarihimizde geçiyordu. İspanya'da vardı. Hindistan'da, Anadolu'da da vardı ama kayboldu. Kervansarayları yollar arası ticari olarak düşünüyoruz ama sadece o değil. Kültür, kitaplar, yaşlılar her şey oradan geçiyordu” ifadelerini kullandı. Yeni nesil kervansarayların farklı yerlerden gelen insanların konaklayabileceği ve birbirleriyle bilgi paylaşabileceği bir merkez olacağını anlatan Torres, "Buradan geçen insanların konaklayabileceği bir yer olsun. Birbirleriyle haberler paylaşsın. Birisi bir yerden geliyor. Diğeri başka bir yerden geliyor. Oralarda neler oluyor? Hep beraber tartışalım. O amaçla bitince son yüz senede ilk yeni kervansarayı belki açabiliriz” dedi.