Halk arasında ‘hareket hastalığı' olarak bilinen Parkinson hastalığı, beyinde hareketleri kontrol eden sinir hücrelerinin zamanla hasar görmesi sonucu ortaya çıkıyor. Hastalık çoğunlukla yaşlanmaya bağlı gelişiyor ve özellikle 50 yaş sonrasında görülme sıklığı artıyor. Nadiren de olsa genç yaşlarda da ortaya çıkabiliyor.
HAREKET BOZUKLUKLARI VE TEMEL BELİRTİLER
Sivas Medicana Sağlık Grubu Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Şeyda Figül Gökçe, hastalıkta hareket koordinasyonunun bozulduğunu belirterek en sık görülen belirtilerin hareketlerde yavaşlama, kas sertliği, titreme, duruş bozukluğu ve denge kaybı olduğunu aktardı.
Titremenin her hastada görülmeyebileceğini belirten Gökçe, genellikle istirahat halinde başladığını ve çoğunlukla tek taraflı ortaya çıkıp zamanla diğer tarafa yayılabildiğini ifade etti. Ayrıca öne eğilme, mimiklerde azalma ve yürümede yavaşlama gibi bulguların da sık görüldüğünü söyledi.
DOPAMİN EKSİKLİĞİ VE HASTALIĞIN MEKANİZMASI
Hastalığın temelinde dopamin eksikliğinin bulunduğunu vurgulayan Gökçe, dopamin üreten sinir hücrelerinin zamanla kaybının hastalığın ilerleyici bir seyir göstermesine neden olduğunu belirtti. Sürecin genellikle yavaş ilerlediğini ifade eden Gökçe, erken dönemde koku alma duyusunda azalma, uyku bozuklukları ve hafif hareket yavaşlığı gibi belirtilerin gözden kaçabileceğini kaydetti.
TEDAVİDE YAKLAŞIM VE UYGULAMALAR
Parkinson hastalığının yalnızca hareket sistemiyle sınırlı olmadığı belirtilirken, terleme bozuklukları, ciltte yağlanma, ağrı, salya artışı, idrar problemleri, cinsel fonksiyon bozuklukları, depresyon ve ileri evrelerde bunama gibi farklı belirtilerin de görülebileceği aktarıldı.
Tedavi yöntemlerine değinen Gökçe, temel yaklaşımın beyinde eksilen kimyasalların yerine konulması olduğunu ifade etti. İlaç tedavilerinin ağızdan alınan ilaçlar, cilt altı pompa uygulamaları ve bağırsak yoluyla verilen yöntemler şeklinde uygulanabildiğini söyledi. İleri evre hastalarda ise “derin beyin stimülasyonu” olarak bilinen ve halk arasında beyin pili olarak adlandırılan cerrahi yöntemin başarılı sonuçlar verdiğini belirtti.
YAŞAM TARZI VE ERKEN TANI VURGUSU
Uzman Gökçe, erken tanı, düzenli tedavi, egzersiz ve Akdeniz tipi beslenmenin Parkinson hastalarının yaşam kalitesini önemli ölçüde artırdığını belirtti. Belirtilerin fark edilmesi durumunda vakit kaybetmeden uzman hekime başvurulması gerektiğini vurguladı.
"Temelinde dopamin eksikliği bulunuyor"
"Farklı belirtileri görülüyor"
"Erken tanı önemli"