Memduh GÜNEY-EGETELGRAF/ Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan enflasyon rakamları sonrası gözler ekonomi politikalarına çevrildi. TÜİK Başkanı, Resmi Gazete’de yayımlanan kararla değişirken ekonomide ne gibi adımların atılacağı da merak konusu oldu. Finans uzmanı Hale Tok, katılaşmış bir enflasyon vurgusu yaparken uygulanan ekonomi politikasının başarısız olduğunu dile getirdi. Tok, Türkiye’de ekonomide güven ve beklenti ortamının daha iyi yönetilmesi gerektiğini vurguladı.
BEKLENENİN ÜSTÜNDE
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) geçtiğimiz hafta Nisan ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Açıklanan enflasyon beklenen rakamın bir puan üstünde yüzde 4,2 olarak duyurulurken yıllık enflasyon ise bir önceki aya göre yüzde 1,5 puan arttı. Enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, bölgedeki savaş iklimi gibi faktörlerle birlikte incelenen rakamların ardından Resmi Gazete’de açıklanan karar sonrası TÜİK Başkanlığı’nda görev değişimi yaşandı.
OKLAR EKONOMİYE ÇEVRİLDİ
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından açıklanan ve uzun süredir uygulanan ekonomi politikaları neticesinde enflasyon rakamlarında yaşanan yükseliş sonrası siyasette de oklar ekonomi politikalarına çevrildi. Muhalefet partileri uygulanan sistemin yanlışlığına ve kemer sıkma politikalarının sonuçsuz kaldığına değinirken aynı zamanda adaletsiz bir ekonomi yaklaşımının olduğuna vurgu yaptı.
“DAHA KATI BİR ENFLASYON”
Finans uzmanı Hale Tok “Son dönemde uygulanan ekonomi modelinin maalesef işe yaramadığını gördük” ifadelerini kullandı. Sorunun sadece para politikasıyla çözülemeyeceğinin altını çizen Tok, durumun sadece talep kaynaklı bir sorun olduğu zaman bu yolla çözülebileceğini ancak bugün kemikleşmiş bir enflasyon ile karşı karşıya kaldığımızı söyledi. “Kesinlikle yeni bir ekonomi planına ihtiyaç duyuluyor” diyen Tok, “Enflasyonu besleyen en önemli unsurlardan biri maliyet kaynaklı. Özellikle sanayide artan enerji maliyetleri, işçilik giderleri gibi birçok faktör fiyatlama davranışlarını doğrudan etkileyebiliyor. Bu sebepten dolayı da sanayici satış yaparken mevcut maliyetine göre değil geleceğe göre fiyatlama yaparak satış yapıyor. Bu da enflasyonun daha katı ve çözülemez bir hale gelmesine sebep oluyor” dedi.
“KAMUDA DİSİPLİN ŞART”
Maliye politikalarının devreye girmesi gerektiğine vurgu yapan Tok, özellikle kamuda harcama disiplininin olması gerektiğine dikkat çekti. Bütçe açığını kapatacak adımlar atılması gerektiğine vurgu yapan Tok, “İlk başta kamudan başlamalıyız ardından üretimi desteklemeliyiz. Büyümeden bahsediyoruz ama üretmeden hiçbir yere varamayız. Uygulanacak yapısal reformlar enflasyonla mücadelenin en kritik noktası. Üretici kesiminde finansman yükü oldukça fazla. Sadece finansman gideriyle kredi yükü bir buçuk katına çıktı. Bu da yatırım iştahını azaltıyor. Yatırım iştahını koruyacak arz kapasitesini güçlendirecek politikalara geçiş yapmalıyız” ifadelerini kullandı.
GÜVEN ORTAMI
“Türkiye’de kronik sorun güven ve beklenti” diyen Tok, bu iki faktörün çok iyi yönetilmesi gerektiğine dikkat çekti. Ekonomi yönetiminin öngörülebilirliğinin herkes adına çok önemli olduğunu aktaran Tok, “Gelecek için endişeliyiz” dedi. Fiyatlama davranışlarının öngörülebilirlikle çok iç içe olduğunu söyleyen Tok, aynı zamanda bu durumun dezenflasyon sürecine olan etkisine vurgu yaptı. “Para politikası, maliye politikası ve yapısal reformların birlikte çalıştığı bütüncül bir ekonomi modeline ihtiyaç var” diyen Tok, üretim tarafındaki sorunlar çözülmeden enflasyonda düşüş yaşanmasının zor olduğunu söyledi.
