Dünyanın farklı bölgelerinde 20 yıldır sportif balık avcılığı yapan Denizlili iş adamı Halil Alptuğ Önal, geçtiğimiz hafta Seferihisar'ın Teos açıklarında gerçekleştirdiği av sırasında yaklaşık 133 santimetre uzunluğunda bir mavi yüzgeçli orkinos yakaladı.
Önal ve ekibi, balığı tekneye almaya çalıştıkları sırada yüzgecinde bir takip cihazı bulunduğunu fark etti. Bunun üzerine balığın bilimsel bir araştırmanın parçası olduğu anlaşıldı ve orkinosun yeniden denize bırakılmasına karar verildi.
Av sırasında uzun süre mücadele eden balığın oksijensiz kaldığı ve kaslarında yoğun miktarda laktik asit biriktiği belirtildi. Ekip, balığın yeniden rahat nefes alabilmesi ve yaşam şansının artırılması için oltayı hemen çıkarmak yerine balığı bir süre düşük hızda yüzdürdü.
BALIK 2024'TEN BU YANA TAKİP EDİLİYORMUŞ
Halil Alptuğ Önal, oltayı çıkardıktan sonra balığın üzerindeki GPRS cihazına ilişkin bilgileri Tarım ve Orman Bakanlığı ile paylaştı. Yapılan incelemeler sonucunda yaklaşık 133 santimetrelik mavi yüzgeçli orkinosun, 2024 yılında Batı Akdeniz'de Fransız bilim insanları tarafından işaretlendiği ve iki yıldır takip edildiği bilgisine ulaşıldı.
Yıllardır yakala-bırak yöntemiyle avcılık yapan Önal: "Bu balığa bu anıyı yaşattığı için de teşekkür ediyoruz. Kaç senedir yapıyorum böyle bir şey denk gelmedi. Şu an daha önceden takip cihazı takılmış bir balık yakaladık. Balık akademik araştırmalar için takip ediliyor ve zaten yasal sınırın çok az üstünde. İstesek de biz bunu vicdani olarak alamazdık. Daha dinç hale gelince, kancayı çıkartıp onu bıraktık. Bu balıklarımızın bu şekilde yaşatılması ve türünün korunması için kotalarının belirlenmesi kritik önem arz ediyor. Bu yüzden de belki de bu çorbada bir tuzumuz olur. Bu arkadaşın yaşamı hepimize, çocuklarımıza ve torunlarımıza bol bol bluefin (mavi yüzgeçli orkinos) olarak döner. Koçum; büyü büyü, kocaman ol, bol bol yavrula. Sonrasında nasip olur tekrar görüşürüz. Hadi bay bay. İnşallah güzel sağlıklı nesillere gidecek. Evet, kuyruk da vurmaya başladı artık. Hadi paşam, aslanım benim. Seni gidi yakışıklı kovboy" sözleriyle balığa veda etti.
"FRANSIZLAR 2 YILDIR TAKİP EDİYORDU"
Oltasına takılan balığın üzerindeki cihazın ardından araştırmanın detaylarını öğrenmeye çalışan Önal, orkinosun iki yıl önce Batı Akdeniz'de işaretlendiğini belirtti.
"Sportif balık avcılığını 20 senedir yapıyorum. 10 senedir de yakala, işaretle, geri bırak ile bu türlerin yaşamsal döngüsüne destek sağlamaya çalışıyoruz. Son avımızda İzmir Sığacık Körfezi'nde, Batı Akdeniz bölgesinde araştırmalar için işaretlenmiş bir mavi yüzgeçli orkinos yakaladık. 133 santimetre boyundaki bu orkinosun akademik ölçümlerini yapıp, sağlıklı bir şekilde geri salımını gerçekleştirdik. Bu verileri Tarım ve Orman Bakanlığımız ile uluslararası orkinos koruma Dernekleriyle de paylaştık. Balığın 2 yıl önce Batı Akdeniz bölgesinde işaretlendiği tespit edildi. Şu an Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Ege Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesi aracılığıyla yaptığı bir araştırmamız var. Bu araştırma neticesinde bu balığın 2024 yılında Batı Akdeniz bölgesinde işaretlendiği bilgisi paylaşıldı. Bu araştırmayı Batı Akdeniz bölgesinde bir Fransız araştırma ekibinin işaretlediğiyle alakalı geri bildirimde bulunuldu. Yaklaşık 10 senedir dünyanın farklı bölgelerinde hem kılıç balığı hem de orkinos üzerine onlarca işaretlenmiş balığım var. Hatta bazılarının geri takip için oluşturulan data kayıtlarıyla bir anı olarak defterimiz arasında saklıyoruz" diye konuştu.
ORKİNOSU YENİDEN NEFES ALMASI İÇİN 15 DAKİKA YÜZDÜRDÜLER
Önal, mavi yüzgeçli orkinosların durdukları yerde solungaçlarından yeterli miktarda su geçirerek nefes alamadığını, bu nedenle av sırasında yorulan balığın geri bırakılmadan önce yüzdürülmesi gerektiğini söyledi.
Yaşanan mücadele sırasında balığın toparlanabilmesi için yakalama süresinden daha uzun zaman harcadıklarını belirten Önal: "Şöyle ki balığı su üstüne yaklaştırdığımız zaman üstünde bir GPRS vericisi olduğunu gözlemledikten sonra biz balığı deniz yüzeyinde motorla yüzdürerek tekrardan nefes almasını sağladık. Çünkü mücadele esnasında kaslarda biriken laktik asit balığı geri bıraktıktan sonra yaşama şansını azaltıyor. Durdukları yerde solungaçlarından su geçirip nefes alamıyorlar. Orkinosların nefes alabilmesi için yüzmeleri gerekiyor. Mücadele esnasında kaslarında biriktirdiği laktik asiti atıp, kendini toparlaması için yardımcı olmamız gerekiyordu. O yüzden ki geri bırakılacak balıkların daha önceden makine yardımıyla yüzdürülerek kandaki oksijen seviyesinin yükseltilip laktik asit devrinin düşürülmesi lazım. Dolayısıyla çok kısa süren mücadelenin geri salımı aslında mücadeleden daha uzun sürdü. Yaklaşık 15 dakika kadar biz balığımızı yüzdürüp geri salmaya hazırlık sağladık. Sonrasında sağlıklı bir şekilde Ege Sularıyla buluşturduk. Bundan sonraki süreçte uluslararası federasyonumuz bu balıkla alakalı bilgileri bizimle paylaşacağıyla alakalı bilgi verdiler" ifadelerini kullandı.
YAKALA-BIRAK AVCILIĞINDA DİKKAT ÇEKEN KARŞILAŞMA
20 yıldır sportif balık avcılığı yapan, son 10 yıldır ise yakala, işaretle ve geri bırak yöntemiyle çalışmalarını sürdüren Halil Alptuğ Önal, bugüne kadar farklı bölgelerde kılıç balığı ve orkinoslar üzerine çok sayıda işaretlenmiş balıkla karşılaştığını belirtti.
Seferihisar'ın Teos açıklarında yakalanan mavi yüzgeçli orkinosun ise daha önce işaretlenmiş olması, avın ardından yapılan incelemelerle ortaya çıktı. Akademik ölçümleri gerçekleştirilen balık, yaklaşık 15 dakika boyunca yüzdürülerek toparlanmasının ardından oltadan kurtarıldı ve yeniden Ege sularına bırakıldı.
Önal, balığın takip cihazından elde edilen bilgilerin Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili uluslararası orkinos koruma kuruluşlarıyla paylaşıldığını, uluslararası federasyon tarafından da balığın gelecekteki hareketlerine ilişkin bilgilerin kendileriyle paylaşılacağının bildirildiğini aktardı.
