Sosyal Güvenlik Kurumu, kamuoyunda "elden maaş" ya da "kayıtlı kayıt dışılık" olarak bilinen uygulamaya yönelik denetimlerini sıkılaştırıyor. Çalışanların ücretlerinin resmi kayıtlarda düşük gösterilmesi nedeniyle emeklilik maaşı, kıdem tazminatı ve diğer sosyal haklarda kayıplar yaşanırken, devletin vergi ve prim gelirlerinin de olumsuz etkilendiği belirtildi. SGK Uzmanı İsa Karakaş, son yıllarda yapılan yasal düzenlemelerle ücret ve tazminat ödemelerinde banka kullanımının zorunlu hale getirildiğini, uygulamanın temel amacının kayıt dışılığı önlemek ve ödeme süreçlerinde şeffaflığı sağlamak olduğunu ifade etti.
BANKA ÜZERİNDEN ÖDEME KAPSAMI
Karakaş'ın verdiği bilgilere göre, Borçlar Kanunu, İş Kanunu, Basın İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu'nda yapılan değişikliklerle işverenlerin ücret ödemelerini banka aracılığıyla gerçekleştirmesi zorunlu hale geldi. İlk olarak 2009 yılında 10 ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerini kapsayan uygulama, 2016 yılında 5 çalışana indirildi. Son düzenlemeyle birlikte ise 3 ve daha fazla çalışanı bulunan tüm işyerleri banka üzerinden ödeme yapmakla yükümlü oldu. Banka şubesinin bulunmadığı bölgelerde ödemelerin PTT aracılığıyla yapılabileceği, ancak dekontta ücret, prim, ikramiye veya telif gibi ödeme kalemlerinin açık şekilde belirtilmesi gerektiği, aksi halde ödemenin usule aykırı sayılarak cezai yaptırımla karşılaşılabileceği bildirildi.
CEZALAR 396 BİN 360 LİRAYA KADAR ÇIKABİLİYOR
İsa Karakaş, banka üzerinden ödeme zorunluluğuna uymayan işverenlerin birden fazla yaptırımla karşı karşıya kalabileceğini belirtti. Buna göre 2026 yılı için işçi başına aylık 2 bin 734 lira, gemi adamı başına aylık 36 bin 211 lira, gazeteci başına ise aylık 45 bin 278 lira idari para cezası uygulanabiliyor. Ayrıca maaş bordrolarında çalışanın ıslak imzasının bulunmaması ve ücretlerin banka aracılığıyla ödenmemesi durumunda, ihlalin niteliğine göre SGK tarafından 396 bin 360 liraya kadar idari para cezası uygulanabileceği ifade edildi.
