HATİCE KÖYLÜ-EGETELGRAF/ Tatlı ve sevimli bir şey gördüğümüzde ortaya çıkan yoğun sevgi duygusu, bazen beklenmedik şekilde onu ısırma, sıkma ya da mıncıklama isteğine dönüşebiliyor. İlk bakışta çelişkili görünen bu durum, psikolojide “sevimli saldırganlık” (cute aggression) olarak adlandırılıyor.
SEVİMLİ SALDIRGANLIK NEDİR?
Sevimli saldırganlık, kişinin çok sevimli bulduğu bir canlıya karşı kötü niyet taşımadan fiziksel bir sevgi gösterme isteği duyması olarak açıklanıyor. Özellikle bebekler, yavru hayvanlar ve sevimli evcil hayvanlar bu tepkiyi tetikleyebiliyor. Bu sırada ortaya çıkan “ısırmak”, “sıkmak” veya “mıncıklamak” gibi dürtüler gerçek anlamda zarar verme isteğiyle aynı şey değil. Aksine, kişinin yaşadığı yoğun olumlu duygulara eşlik eden istemsiz bir tepki olarak değerlendiriliyor.
BEYİN DENGELEMEYE ÇALIŞIYOR
Sevimli bir canlıyla karşılaşıldığında oluşan yoğun mutluluk ve sevgi, kişinin duygusal olarak aşırı uyarılmasına neden olabiliyor. Sevimli saldırganlık da bu yoğun duygusal deneyimin dengelenmesine yardımcı olan karşıt bir ifade biçimi olarak açıklanıyor. Psikolojide dimorf ifade olarak değerlendirilen bu durumda kişi güçlü bir duygu yaşarken bununla çelişen bir davranış gösterebiliyor. Çok mutlu birinin gözlerinin dolması veya yoğun sevgi karşısında “ısırmak istiyorum” demesi bu tür tepkilere örnek gösterilebiliyor.
ARAŞTIRMALAR ORTAYA KOYDU
“Cute aggression” kavramı, Rebecca Dyer ve Oriana Aragon tarafından 2012 yılında yapılan bir araştırmayla bilimsel olarak incelendi. Araştırmada katılımcılara farklı derecelerde sevimli hayvan görselleri gösterilirken, ellerindeki baloncuklu naylonu ne ölçüde patlattıkları da gözlemlendi. Sevimli hayvan görsellerini gören katılımcıların daha fazla baloncuk patlatması, yoğun olumlu duyguların farklı davranışsal tepkilerle birlikte ortaya çıkabileceğine ilişkin önemli bulgular arasında yer aldı.
HER ZAMAN SALDIRGANLIK ANLAMINA GELMİYOR
Bir bebeğin yanağını sıkmak, yavru bir köpeği mıncıklamak veya çok sevimli bir kediyi hafifçe ısırmak istemek tek başına kişinin saldırgan olduğu anlamına gelmiyor. Buradaki temel unsur, davranışın arkasında zarar verme niyetinin bulunmaması. Ancak kişinin bu dürtüyü kontrol etmekte zorlanması ve karşısındaki canlıya gerçekten zarar verecek davranışlara yönelmesi farklı bir durum olarak değerlendirilmelidir. Bu tür kontrolsüz davranışlar sosyal ilişkileri veya günlük yaşamı etkiliyorsa bir uzmandan destek alınması önem taşıyor.
