İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ile Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, Dünya Çevre Günü kapsamında Manisa Saruhanlı Otel’de düzenlenen basın toplantısında Gediz Havzası’ndaki çevre sorunlarına ilişkin ortak açıklamalarda bulundu.
Toplantıya İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarım Danışmanı Prof. Dr. Yusuf Kurucu, İZDENİZ Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Işıkhan Güler, İZDENİZ Genel Müdürü Gökhan Marım, Manisa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Burak Deste, MASKİ Genel Müdürü Ali Kılıç, Şehzadeler Belediye Başkan Yardımcısı Emre Halil Esenkaya ile iki belediyeden çok sayıda yönetici katıldı. Başkanlar, Gediz Nehri’ndeki kirliliğin yalnızca belirli bölgeleri değil, tüm havzayı etkileyen bir sorun haline geldiğini vurguladı.
“GEDİZ'İMİZİ KONUŞMAK İÇİN BİR ARADAYIZ”
Basın toplantısında konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Gediz Nehri’nin yalnızca bir su kaynağı olmadığını belirterek, “Bugün burada, sınırları haritalarla çizilmiş idari alanları değil; Murat Dağı'ndan doğup Ege Denizi'ne dökülen 401 kilometrelik bir yaşam koridorunu, yani Gediz'imizi konuşmak için bir aradayız” dedi. Gediz Deltası Kuş Cenneti ve İzmir Körfezi’nin büyük önem taşıdığını ifade eden Tugay, nehirdeki kirliliğin Körfez üzerindeki etkilerinin uzun süredir takip edildiğini belirtti.
KİRLİLİĞİN KAYNAKLARI İNCELENİYOR
Tugay, Manisa Büyükşehir Belediyesi, İZSU, MASKİ ve İZDENİZ’in ortak çalışmalarıyla Gediz boyunca kirlilik noktalarının tespit edildiğini belirterek, hem endüstriyel hem de tarımsal ve insani faaliyetlerden kaynaklanan kirliliklerin bulunduğunu söyledi. “Herkes kendine düşen sorumluluğu yerine getirmeli. Bazı şeyler siyaset üstüdür. Gediz de bunun en güzel örneği” diyen Tugay, tüm kurumları iş birliğine davet etti.
“TEMİZ SU HAKKI KUTSALDIR”
Gediz Havzası’ndaki herhangi bir noktada oluşan kirliliğin tüm sistemi etkilediğini vurgulayan Tugay, güvenli su ve gıdaya erişimin temel bir hak olduğunu ifade etti. “En temel insani hak olan güvenli su hakkının tam anlamıyla sağlanabilmesi, havza suyunun her bir noktasında, yani bütünsel olarak korunmasıyla mümkündür” diyen Tugay, havzanın bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
YERALTI SULARI İÇİN KRİTİK UYARI
Yeraltı su kaynaklarındaki kirliliğin giderek arttığını belirten Tugay, bu durumun tarımsal üretimi ve yaşamı tehdit ettiğini ifade ederek, “Eğer yüzey ve yeraltı sularımızdaki kirliliği bugün, hemen şimdi sonlandıramazsak çok yakın bir gelecekte tarımsal üretimi sürdüremeyiz. Yeraltı suları kirlendiğinde, geri dönüşü olmayan bir karanlığa gömülürüz.” değerlendirmesinde bulundu.
KÖRFEZ TEMİZLİĞİ HAKKINDA BİLGİ VERDİ
Gediz Nehri’nin İzmir Körfezi üzerindeki etkisine de değinen Tugay, Körfez’de yürütülen dip tarama ve temizlik çalışmalarına ilişkin bilgiler verdi. Bugüne kadar 1 milyon 200 bin ton dip çamurunun ve bin tondan fazla deniz marulunun temizlendiğini belirten Tugay, “Körfezi kurtarmanın yolu, öncelikle Gediz'i bir bütün olarak kurtarmaktan geçer” dedi. Ayrıca, “Gediz'in Körfez'i kirletmediği söylemi kesinlikle doğru değil. Bu konuda yapılan bilimsel çalışmalar ortada. Gediz temiz akmadıkça Körfez'in tamamen temizlenmesi mümkün değil.” diye konuştu.
“GEDİZ CAN ÇEKİŞİYOR”
Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu ise Gediz Nehri’nin bölge için taşıdığı öneme dikkat çekerek, nehrin kritik bir süreçten geçtiğini söyledi. “Gediz sadece bir nehir değil, yaşamın kendisi” diyen Dutlulu, “Artık birbirimizin yüzüne bakarak çok acı ve çok çıplak bir gerçeği itiraf etmek zorundayız. Gediz can çekişiyor. Binlerce yıldır bu toprakları besleyen nehri kaybetme riskiyle karşı karşıyayız” diye aktardı.
59 NOKTADA DÜZENLİ ÖLÇÜM YAPILIYOR
Dutlulu, İzmir ve Manisa büyükşehir belediyelerinin ortak çalışmaları kapsamında Kula’dan İzmir Körfezi’ne kadar uzanan hatta 59 farklı noktadan her ay su numunesi alındığını açıkladı. Numunelerin uluslararası akreditasyona sahip laboratuvarlarda analiz edildiğini belirten Dutlulu, sonuçların kirliliğin ciddi boyutlara ulaştığını gösterdiğini ifade etti. Dutlulu, “Karşımızdaki tablo bir tahmin ya da iddia değil, laboratuvar sonuçlarıyla ortaya konmuş acı bir gerçektir” dedi.
“BU SORUN TÜM HAVZANIN SORUNU”
Gediz’deki kirliliğin yalnızca Manisa’yı değil tüm havzayı etkilediğini söyleyen Dutlulu, “Manisa’da nehre karışan bir kirletici, Menemen Ovası’ndaki toprağa, İzmir Körfezi’ndeki denize ve sonunda hepimizin sofrasına ulaşıyor. Bu nedenle bu kirlilik artık noktasal bir sorun olmaktan çıkmıştır” diye aktardı.
TÜM KURUMLARA İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI
İki başkan da havza üzerindeki tüm belediyelerin, kamu kurumlarının ve ilgili kuruluşların ortak hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Tugay, “Her kurum amasız, fakatsız iş birliği içerisine girsin ve üzerine düşen sorumluluğu yerine getirsin. Gediz temiz akana, İzmir Körfezi temizlenene ve topraklarımız sağlık saçana kadar bu mücadeleden asla vazgeçmeyeceğiz” dedi. Dutlulu ise, “Bilimsel veriler ışığında, şeffaf ve ortak bir yol haritası oluşturalım. Havza üzerindeki tüm belediyeler ve tüm ilgili kuruluşlar bir araya gelsin. Gediz’in, Manisa’nın, İzmir Körfezi’nin ve çocuklarımızın geleceği için bu mücadeleden asla vazgeçmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
KAÇAK KUYU VE SU YÖNETİMİ GÜNDEME GELDİ
Toplantının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Başkan Tugay, İzmir’de yaklaşık 350 bin kaçak kuyu bulunduğuna ilişkin DSİ verilerine dikkat çekti. Yeraltı su kaynaklarının kontrolsüz kullanımının ciddi bir sorun oluşturduğunu belirten Tugay, su yönetiminin il sınırları yerine havza bazlı yapılması gerektiğini ifade etti.
ATIK SUYUN YENİDEN KULLANILMASI HEDEFLENİYOR
Tugay, arıtılmış atık suların özellikle tarımsal sulamada kullanılmasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirterek geri kazanılmış su kullanımının artırılmasının önümüzdeki dönemin önemli başlıklarından biri olacağını söyledi.
DENİZ SUYU ARITMA TESİSİ GÜNDEMDE
Besim Dutlulu ise uzun vadeli su politikaları kapsamında deniz suyu arıtma tesislerinin önemine değinerek, Foça veya Aliağa’da kurulabilecek bir tesisin bölge için önemli bir alternatif oluşturabileceğini ifade etti. “Şimdiden bu çalışmalara iki belediyenin de başlaması gerek” diyen Dutlulu, gelecekte su kaynaklarının korunması için yeni çözümlerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.
