Düzce Üniversitesi ile Slovenya Maribor Üniversitesi, küresel ısınmanın bal arıları üzerindeki etkilerini incelemek üzere önemli bir bilimsel iş birliğine imza attı. TÜBİTAK desteğiyle yürütülen bu araştırma, hem Türkiye hem de dünya için kritik bir sorun olan iklim değişiminin arıcılık üzerindeki etkilerini ortaya koymayı hedefliyor. Projenin Türkiye ayağını Düzce Üniversitesi’nden Prof. Dr. Meral Kekeçoğlu, Slovenya ayağını ise Maribor Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ales Gregorc yönetiyor.
Küresel ısınma ve iklim değişimi, sürdürülebilir arıcılığın karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biri olarak öne çıkıyor. Özellikle ozon tabakasının zarar görmesiyle birlikte yeryüzüne ulaşan ultraviyole ışınlarının artması, arıların sağlığını ve davranışlarını olumsuz etkileyebiliyor. Bu bağlamda iki ülkenin ortak yürüttüğü proje, laboratuvar ortamında küresel ısınmanın yaratacağı senaryoları yapay zeka destekli görüntü işleme teknolojisiyle analiz ediyor. Arıların bu değişikliklere karşı verdiği davranışsal tepkiler ve ultraviyole ışınlarının genetik ile oksidatif stres üzerindeki etkileri detaylı şekilde inceleniyor.
Anadolu Bal Arısı Adaptasyon Sağlıyor
Projenin ilk aşamasında Anadolu bal arısının küresel ısınma karşısındaki dayanıklılığı üzerine önemli bulgular elde edildi. Prof. Dr. Kekeçoğlu’nun açıklamalarına göre, UVB ışınlarına karşı yerli Anadolu arı ırkı beklenmedik şekilde dayanıklılık gösterdi ve kısa vadede bu durumun arılar için tehlike oluşturmadığı ortaya çıktı. Bu sonuç, Türkiye’nin yerli arı ırkının iklim değişikliğine uyum sağlama kapasitesine sahip olduğunu gözler önüne seriyor.
Araştırmanın ilerleyen safhalarında, Türkiye’de bulunan beş farklı arı ırkı ile Slovenya arı ırkının küresel ısınmaya karşı göstereceği farklı tepkiler karşılaştırılacak. Böylece hangi ırkın daha dayanıklı olduğu bilimsel verilerle netleşecek. Ayrıca, Slovenya’daki araştırmalar arı hastalıkları ve zararlılarının iklim değişiminden nasıl etkilendiğini ortaya koymaya odaklanacak. Türkiye tarafında ise küresel ısınmanın doğrudan arı ırkları üzerindeki etkileri detaylandırılacak.
Sürdürülebilir Arıcılık İçin Uluslararası Çalışma
Türkiye ve Slovenya arasında gelişen bu bilimsel iş birliği, yalnızca iki ülkenin arıcılık sektörüne değil, küresel ölçekte sürdürülebilir arıcılık politikalarına da önemli katkılar sunacak. Küresel ısınmanın ekosistemler üzerindeki olumsuz etkileri hızla artarken, bu tür araştırmalar arı popülasyonlarının korunması ve iklim değişimine adaptasyon stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik bir rol üstleniyor. Prof. Dr. Kekeçoğlu ve Prof. Dr. Gregorc’un öncülüğündeki proje, arıcılık sektörünün geleceğine ışık tutacak bilimsel veriler sunmayı amaçlıyor.