Bursa, köklü karoser kültürünü klasik araç restorasyonuyla yaşatmaya devam ediyor. Kentteki atölyelerde Türkiye'de bulunmayan çok sayıda klasik otomobil ve otobüs, yurt dışından getirildikten sonra ustaların el işçiliğiyle yeniden restore ediliyor.
Restorasyon sürecinde araçların parçaları üzerinde yoğun çalışmalar yürütülürken, tamamlanan klasik araçlar yeniden trafiğe çıkabilecek hale getiriliyor. Bursa'da restore edilen araçlar, işlemlerin tamamlanmasının ardından farklı ülkelerdeki sahiplerine gönderiliyor.
KLASİK ARAÇ MERAKI ÇOCUKLUK YILLARINA DAYANIYOR
Klasik araç tutkunu Hikmet Sungur, bu ilgisinin çocukluk yıllarından itibaren devam ettiğini belirtti. Sungur, klasik minibüslerle büyüdüğünü ve ehliyetini de bu araçlardan biriyle aldığını söyledi.
Sungur: "Aslında klasik arabaların hepsine ilgileniyorum. Ben 1960 doğumluyum. Gençliğimde klasik minibüslerle büyüdük. Ehliyetimi de klasik bir minibüsle aldım. Çocukluğum onlarla geçti. Sonra askerlik dönemine geldik, otobüs dönemi başladı" dedi.
KLASİK OTOBÜSLERE İLGİ RESTORASYON ÇALIŞMALARINA DÖNÜŞTÜ
Zaman içinde klasik otobüslere ilgi duyan bir grubun oluştuğunu aktaran Sungur, düzenlenen etkinliklerle birlikte bu araçlara yönelik ilginin beklenenden yüksek olduğunu fark ettiklerini ifade etti.
Sungur: "Klasik otobüslere değer veren güzel bir grubumuz var. Onlarla etkinlikler yapmaya başladıktan sonra baktık ki insanların gerçekten ilgisi çok fazla. Biz de onlara yöneldik, restorasyonlarına yöneldik. Parça teminini yapmaya başladık" diye konuştu.
TÜRKİYE'DE BULUNMAYAN KLASİK ARAÇLAR BURSA'DA RESTORE EDİLİYOR
Bursa'daki atölyelerde çok sayıda nadir klasik aracın restorasyonunun devam ettiğini belirten Sungur, çalışmaların sürdüğü araçlar arasında Mercedes 3500, Setra S6, Neoplan ve Magirus 714'ün bulunduğunu söyledi.
Sungur: "Mercedes 3500 var, burunlu. Setra S6 var, Neoplan var, Magirus 714 var. Yine Mercedes Avrupa 66 model bir arabamız var, 132'miz var. Bunlar şu anda iki atölyede restorasyonda" ifadelerini kullandı.
Bazı araçların Türkiye'de bulunmadığını vurgulayan Sungur, özellikle Mercedes 3500 ve Setra S6'nın yurt dışından getirildiğini belirtti.
Sungur, "3500 Türkiye'de yok zaten bildiğim kadarıyla. Setra S6 da yok. Onlar hep yurt dışından geliyorlar. Yurt dışından gelip burada restore edilip tekrar oraya gidiyorlar. O araçlar Türkiye'de yok" dedi.
"HAYALLERİNİZİ ANLATIN, BİZ YAPALIM"
Klasik araç restorasyonunda Bursa'nın uzun yıllara dayanan karoser geçmişine dikkat çeken Samet Akman, çalışmalarını yaklaşık 70-80 kişilik bir ekiple yürüttüklerini söyledi.
Akman, farklı araç türlerinin restorasyonunu gerçekleştirebildiklerini belirterek, "Bizim firma olarak bizim yapamayacağımız herhangi bir araç yok. Bizde şöyle bir şey var: Hayallerinizi anlatın, biz yapalım. Karavandır, başka bir araçtır... Restore ile ilgili yapamayacağımız hiçbir şey yok. Çok güçlü bir ekibe sahibiz. Yaklaşık 70-80 kişi çalışıyoruz" dedi.
BURSA'NIN KAROSER GEÇMİŞİNİN 3 BİN YIL ÖNCESİNE UZANDIĞI BELİRTİLİYOR
Bursa'daki restorasyon kültürünün geçmişinin yaklaşık 3 bin yıl öncesine dayandığını ifade eden Akman, kentin geçmişte de karoser konusunda önemli bir merkez olduğunu söyledi.
Akman: "Bursa'da restorasyon yaklaşık 3 bin yıllık bir tarihe sahiptir. Bugün Bursalılar at arabalarını dahi çok kaliteli yaparlardı. Şimdi halen karoser yapıyoruz. Daha önce Türkiye'nin hiçbir tarafında karoser konusunda herkes Bursa'ya araç yaptırmaya gelirdi" diye konuştu.
BİR ÇAMURLUĞUN YAPIMI 15 GÜN SÜRÜYOR
Klasik araçların restorasyonunda el işçiliğinin önemli bir yer tuttuğunu belirten Akman, bazı parçaların hazırlanmasının uzun zaman aldığını ifade etti.
Restorasyon maliyetlerinin aracın özelliklerine ve yapılan işlemlere göre yüksek rakamlara ulaşabildiğini belirten Akman, "Bu araçların bütün özelliği burada, bunların hepsi el işçiliği. El işçiliğinin zaten fiyatı yok. Yaklaşık bir aracın 3-4 milyon liradan aşağı maliyeti olmuyor. En az 3 milyon lirayı bulabiliyor" dedi.
Klasik Mercedes'in çamurluk üretiminde iki kişinin 15 gün boyunca çalıştığını belirten Akman: "Bu araçlarda normalde bir tane kaput, bir tane çamurluk ya da bir tampon alıp takamıyorsunuz. 1500 Mercedes'ten bahsediyorum. Bir tane çamurluğunu yaparken iki kişi tam 15 gün uğraştık" ifadelerini kullandı.
KLASİK ARAÇLAR RESTORASYON SONRASI YENİ GİBİ HALE GETİRİLİYOR
Restorasyon işlemleri tamamlanan araçların kapsamlı şekilde yenilendiğini belirten Akman, çalışmaların sonunda araçların yeniden yola çıkabilecek duruma getirildiğini söyledi.
Akman, "Çok eski olmalarına rağmen komple restore ediyoruz. Sıfır vaziyete getirebiliyoruz. Şu anda yolcusunu alıp şehir turu yapabilecek hale geliyor" diye konuştu.
İZLANDA'DAN GÜNEY AFRİKA'YA KADAR MÜŞTERİLERİ BULUNUYOR
Bursa'daki atölyelere yurt dışından da yoğun talep geldiğini belirten Akman, mevcut kapasitenin iç piyasadaki talepleri karşılamakta dahi zorlandığını ifade etti.
Yurt dışında farklı ülkelerde restorasyon için bekleyen araçlarının bulunduğunu anlatan Akman: "Benim yurt dışı yok zaten. Şöyle yok, kapasite yetmiyor zaten iç piyasaya bakabilmek için. Şu anda bizim burada araçlarımız var, yandaki atölyede diğer araçlarımız var. Hırvatistan'da bekleyen araçlarımız var. Moldova'dan araçlar var. Almanya'da var, İngiltere'de bekleyen araçlarımız var. Sırası geleni alıyoruz. İzlanda'dan Güney Afrika'ya kadar, İspanya'dan Kazakistan'a kadar hangi ülkede diyorsanız müşterimiz var" diye konuştu.
RESTORASYONU TAMAMLANAN ARAÇLAR TESLİMDEN ÖNCE TEST EDİLİYOR
Restorasyon işlemleri tamamlanan klasik araçların müşterilere teslim edilmeden önce atölye sahipleri tarafından test edildiği belirtildi.
Araçların test amacıyla trafiğe çıkarıldığında çevredeki vatandaşların da yoğun ilgisiyle karşılaştığını söyleyen Akman: "Bunları kendimiz test ediyoruz. Alırız, buralarda dolaşıyoruz. Trafiğe çıktığımız zaman etraftan insanlar durdurup resim çekiyorlar, arabayı gezmek isteyenler oluyor. Bir sürü şeyle karşılaşıyoruz. İlgi de çok yüksek" dedi.
KLASİK ARAÇ RESTORASYONUNDA USTA VE ÇIRAK SIKINTISI YAŞANIYOR
Klasik araçların restorasyonunda deneyimli ustaların önemine dikkat çeken Hikmet Sungur, sektörde yeni çırakların yetişmemesinin önemli bir sorun olduğunu ifade etti.
Sungur: "Yeni usta maalesef... Yeni usta derken yeni çırak yetişmiyor bir kere. Geriden gelen çırak yok. Sekiz yıllık eğitim başladıktan sonra açıkçası sanayide çırak bulmakta zorlanıyor insanlar" dedi.
"GERİDEN GELEN YENİ NESİL YOK"
Bursa'nın klasik araç restorasyonu konusunda deneyimli ustalara sahip olduğunu belirten Sungur, mevcut ustaların el işçiliğindeki becerilerine dikkat çekti.
Sungur: "Şu an bu işi yapan gerçek ustalar gerçekten el öpülesi ustalar. Hani derler ya, saçtan insan yaparlar; öyle ustalarımız var. Bursa'da özellikle o konuda çok şanslıyız. Ama dediğim gibi geriden gelen yeni nesil yok" ifadelerini kullandı.
Bursa'daki atölyelerde Türkiye'de bulunmayan klasik otomobil ve otobüslerin restorasyonu sürerken, el işçiliğiyle yenilenen araçlar farklı ülkelerde yeniden yollara çıkıyor. Mercedes 3500 ve Setra S6 gibi nadir modellerin yanı sıra farklı klasik araçların da restore edildiği atölyelerde, İzlanda'dan Güney Afrika'ya, İspanya'dan Kazakistan'a kadar dünyanın farklı noktalarından gelen talepler karşılanıyor.
