Uzmanlar, özellikle Covid-19 pandemisinin ardından vitamin ve gıda takviyelerine olan ilginin belirgin şekilde arttığını belirtiyor.
Ailelerin çocuklarının daha sağlıklı olması ve hastalıklardan korunması amacıyla çeşitli ürünlere yöneldiğini ifade eden uzmanlar, bu ürünlerin hekim önerisi olmadan kullanılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Medical Park Bahçelievler Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü'nden Uzman Dr. Aysu Özge Yönetci Pekuz, bilinçsiz kullanımın yol açabileceği sağlık sorunları hakkında değerlendirmelerde bulundu.
"DOKTOR ÖNERİSİ OLMADAN KULLANMANIN YARARDAN ÇOK ZARARI VAR"
Çocuklarda takviye kullanımına ilişkin bilgi veren Dr. Pekuz, son yıllarda kullanım oranlarında ciddi artış yaşandığını belirtti.
Uzman isim: "Özellikle Covid-19 pandemisinden sonra sağlık kaygısının artması nedeniyle 2020-2025 yılları arasında dünyadaki verilere göre gıda takviyesi kullanımı çocuk yaş grubunda yüzde 46 artmış. Kesinlikle doktor önerisi olmadan, bilinçsiz bir şekilde gıda takviyesi kullanmanın yarardan çok zararı var. Özellikle 0-2 yaş grubunda bazı gıda takviyeleri rutin olarak profilaksi (hastalıkları önlemek amacıyla alınan tedbirlerin bütünü) de kullanılıyor. Özellikle 0-1 yaş arasında belli dozlarda D vitamini kullanıyoruz. 4'ncü aydan sonra ise profilaksi dozunda demir kullanıyoruz. Omega-3, D vitaminin bilinçsiz, farklı kullanımı, çeşitli Afrika sardunyası, ekinezya ya da farklı preparatlar içeren kara mürver ekstresi gibi ekstrelerin kullanımı çok yaygın" dedi.
BİTKİSEL ÜRÜNLERİN ZARARSIZ OLDUĞU DÜŞÜNCESİNE DİKKAT ÇEKTİ
Toplumda bitkisel içerikli ürünlerin zararsız olduğu yönünde yaygın bir algı bulunduğunu belirten Dr. Pekuz, bu düşüncenin doğru olmadığını söyledi.
Bitkisel kaynaklı ürünlerin de ciddi yan etkilere neden olabileceğini ifade etti.
"BİTKİSEL DEMEK ASLA ZARAR VERMEZ DEMEK DEĞİL"
Kontrolsüz kullanımın oluşturabileceği riskleri anlatan Dr. Pekuz: "İlaçların birçoğu da bitkilerden elde edilir. Bitkisel, doğal içerik demek asla zarar vermez demek değildir. Buna mutlaka dikkat etmek gerekiyor. Bunlar bazı çocuklarda nöbeti tetikleyebilir, karaciğer enzimlerini yükseltebilir ve hatta bazen karaciğer, böbrek yetmezliğine, nakile kadar gidebilir. Mutlaka hekim önerisiyle, gerekliyse, eksiklik varsa kullanmak gerekiyor. Kreş başlama dönemlerinde de ‘Çocuğumun bağışıklığı güçlü olsun' diye takviye kullanımı çok yaygın. Bununla ilgili çok geniş bir çalışma yapılmış; herhangi bir bağışıklık güçlendirici ya da vitamin takviyesi kullanımının sık hastalanma üzerine herhangi bir etkisi yok. Eğer eksiklik varsa mutlaka yerine konmalı. Eksiklik yoksa gereksiz kullanımı hem karaciğer, böbrek hem de vücudumuzun diğer sistemleri üzerine ciddi anlamda toksik etkiler oluşturabilir" dedi.
ERKEN ERGENLİK
Uzman Dr. Pekuz, bazı takviye ürünlerinin çocuklarda erken ergenlik belirtilerini tetikleyebildiğini söyledi.
Bu kapsamda klinikte karşılaştıkları bazı vakalara ilişkin bilgi verdi.
"BİRKAÇ KIZ HASTAMDA ÇOK KÜÇÜK YAŞTA MEME OLUŞUMU OLMUŞTU"
Ailelerin çevreden duydukları tavsiyelerle hareket etmemesi gerektiğini belirten Dr. Pekuz: "Arkadaşımın çocuğuna iyi gelmişti, alayım' hikayesi, eskiden beri ülkemizde çok yaygın. Hastalarımda çok karşılaşıyorum. Özellikle bazı preparatlar erken ergenliği tetikliyor. Birkaç kız hastamda çok küçük yaşta meme oluşumu olmuştu" diye konuştu.
4 YAŞINDAKİ HASTA YOĞUN BAKIMDA TEDAVİ GÖRDÜ
Kontrolsüz takviye kullanımının ciddi sağlık sorunlarına yol açabildiğini belirten Dr. Pekuz, yoğun bakım gerektiren bir vakayı da anlattı.
"4 YAŞINDA BİR ÇOCUĞU YOĞUN BAKIMDA TAKİP ETTİK"
Yaşanan vakaya ilişkin bilgi veren Dr. Pekuz: "Bir hastam da ciddi bir yoğun bakım süreci yaşamak zorunda kaldı. 4 yaşında bir çocuktu, biraz fazla dozda kullanılmıştı. Yoğun bakım süreciyle takip ettik, karaciğer enzimleri yükselmişti. Kara mürver ekstratı kullanmıştı, biraz da toksik dozda kullanmıştı. Buradaki en büyük handikaplardan biri; bu gıda takviyelerinin çoğunun toksik dozunu ya da güvenli doz aralığını bilmiyoruz. Tezgah üstü ilaçların, vitamin, mineral takviyelerini kullanırken çok dikkatli olmak gerekiyor" dedi.
HEKİM KONTROLÜ VURGUSU
Uzmanlar, çocuklarda vitamin, mineral ve bitkisel içerikli ürünlerin yalnızca gerekli görüldüğü durumlarda ve hekim önerisi doğrultusunda kullanılması gerektiğini belirtiyor.
Kontrolsüz kullanımın bazı çocuklarda nöbetlerden karaciğer ve böbrek hasarına kadar uzanabilen ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği ifade edilirken, ailelerin herhangi bir takviyeye başlamadan önce mutlaka uzman görüşü almasının önem taşıdığı vurgulanıyor.