Uzun süreli uçak, otobüs veya otomobil yolculuklarında saatlerce aynı pozisyonda oturmanın bacak toplardamarlarındaki kan dolaşımını yavaşlatabildiği belirtildi. Kan akımının yavaşlaması, bacak toplardamarlarında kanın göllenmesine ve pıhtı oluşmasına zemin hazırlayabiliyor.
Derin ven trombozu, genellikle bacakların derin toplardamarlarında pıhtı oluşmasıyla ortaya çıkıyor. Özellikle iş veya tatil amacıyla yapılan uzun yolculuklarda uzun süre hareketsiz kalmanın bu riski artırabildiği ifade ediliyor.
Daha önce pıhtı öyküsü bulunan, yakın zamanda ameliyat geçiren veya hastanede yatan, aktif kanser hastalığı bulunan, ileri yaşta ya da fazla kilolu kişilerin pıhtı oluşumu açısından daha yüksek risk taşıdığı belirtiliyor.
YAZ AYLARINDA SIVI KAYBINA DA DİKKAT
Yaz aylarında gerçekleştirilen yolculuklarda sıcak havaya bağlı sıvı kaybının artabileceği belirtildi. Bu nedenle seyahat sırasında yeterli miktarda sıvı tüketilmesinin önem taşıdığı ifade edildi.
Ancak pıhtı oluşumu açısından en önemli risk faktörlerinden birinin uzun süreli hareketsizlik olduğu vurgulanıyor. Yolculuk boyunca aynı pozisyonda kalmamak ve mümkün olduğunca bacakların hareket ettirilmesi, dolaşımın desteklenmesi açısından önem taşıyor.
TEK BACAKTA ŞİŞLİK VE AĞRI VARSA DİKKAT
Derin ven trombozunun her zaman belirgin belirtilerle ortaya çıkmayabileceğini belirten Memorial Bodrum Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Filiz Bakkal, özellikle uzun yolculukların ardından ortaya çıkabilecek bazı belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Bakkal: "Özellikle uzun yolculuk sonrasında tek bacakta şişlik, ağrı veya hassasiyet, kızarıklık ve ısı artışı görülmesi halinde tıbbi değerlendirme yapılması gerekiyor. Pıhtının akciğere ulaşması durumunda ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma ve kanlı öksürük gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Bu belirtilerin görülmesi halinde acil tıbbi değerlendirme yapılması önem taşıyor. Uzun yolculuklarda pıhtı riskini azaltmak için mümkün olduğunda koltuktan kalkarak kısa yürüyüşler yapılması öneriliyor. Otomobil yolculuklarında ise düzenli aralıklarla mola verilerek birkaç dakika yürünmesi gerekiyor. Yolculuk sırasında oturulan yerde ayak bileklerinin yukarı ve aşağı hareket ettirilmesi, dairesel hareketler yapılması ve ayak parmakları ile topukların sırayla kaldırılarak baldır kaslarının çalıştırılması da bacak dolaşımının desteklenmesine yardımcı oluyor. Uzun süre bacak bacak üstüne atılmaması, bacakların rahat ve hareket edebilecek şekilde konumlandırılması, bel ve bacak bölgesini sıkan kıyafetler yerine rahat kıyafetler tercih edilmelidir. Yolculuk boyunca susamayı beklemeden düzenli olarak su tüketilmesi de önemlidir. Daha önce pıhtı geçiren veya pıhtı açısından risk faktörleri bulunan kişilerin ise yolculuk öncesinde hekimlerine danışmaları gerekiyor. Kompresyon çorabı veya ilaçla korunma gibi yöntemlerin gerekip gerekmediğinin kişinin risk durumuna göre hekim tarafından değerlendirilmesi gerekiyor" dedi.
PIHTI AKCİĞERE ULAŞIRSA NE OLUYOR?
Bacak toplardamarlarında oluşan pıhtının bulunduğu bölgeden ayrılarak kan dolaşımı yoluyla akciğerlere ulaşması durumunda pulmoner emboli gelişebiliyor. Bu tablo hayati tehlikeye yol açabileceği için belirtilerin ortaya çıkması halinde acil tıbbi değerlendirme yapılması önem taşıyor.
Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma ve kanlı öksürük, pıhtının akciğere ulaşması durumunda ortaya çıkabilecek belirtiler arasında gösteriliyor.
UZUN YOLCULUKTA BACAKLAR NASIL HAREKET ETTİRİLMELİ?
Uzun yolculuklarda mümkün olduğunda koltuktan kalkılarak kısa yürüyüşler yapılması öneriliyor. Otomobille seyahat edenlerin ise düzenli aralıklarla mola vererek birkaç dakika yürümesi gerektiği belirtiliyor.
Koltuktan kalkmanın mümkün olmadığı durumlarda ayak bileklerinin yukarı ve aşağı hareket ettirilmesi, ayak bilekleriyle dairesel hareketler yapılması ve ayak parmakları ile topukların sırayla kaldırılması öneriliyor. Bu hareketlerin baldır kaslarını çalıştırarak bacak dolaşımının desteklenmesine yardımcı olabileceği ifade ediliyor.
Yolculuk sırasında uzun süre bacak bacak üstüne atılmaması, bacakların rahat ve hareket edebilecek şekilde konumlandırılması ve bel ile bacak bölgesini sıkmayan kıyafetlerin tercih edilmesi de alınabilecek önlemler arasında yer alıyor.
PIHTI RİSKİ OLANLAR YOLCULUK ÖNCESİ HEKİME DANIŞMALI
Daha önce pıhtı geçirmiş veya pıhtı açısından risk faktörleri bulunan kişilerin uzun yolculuk öncesinde hekimlerine danışmaları gerektiği belirtildi.
Kompresyon çorabı veya ilaçla korunma gibi yöntemlerin herkes için gerekli olmadığı, bu tür uygulamaların kişinin pıhtı riskine göre hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Yolculuk boyunca susamayı beklemeden düzenli olarak su tüketilmesinin de önem taşıdığı kaydedildi.