Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.
Nisan ayında TBMM'de kabul edilen ve yasalaşan düzenlemenin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar da yönetmelikle belirlendi. Yeni düzenleme, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimine sınırlama getirirken 15 yaşını doldurmuş çocuklar için özel güvenlik ve gizlilik koşulları öngörüyor.
15 YAŞINI DOLDURMAYAN ÇOCUKLAR SOSYAL MEDYA HESABI AÇAMAYACAK
Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu yaş grubundaki çocukların yeni hesap açma talepleri, yaş doğrulaması sonucunda reddedilecek.
Sosyal medya platformları, hesap oluşturma aşamasında kullanıcıların yaşını doğrulamakla yükümlü olacak. Yaş doğrulama işlemi, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak teknik belirteç aracılığıyla gerçekleştirilecek. Kullanıcı, bu belirteci sosyal ağ sağlayıcısının platformuna yükleyecek.
Sistemde kullanıcıların kimlik bilgileri yerine yalnızca 15 ve 18 yaş eşiklerini karşılayıp karşılamadıklarına ilişkin bilgi bulunacak. Platformlar, yaş doğrulama belirtecini başka amaçlarla kullanamayacak.
Yaş doğrulamasına rağmen kullanıcının yaş aralığına aykırı hareket ettiğine ilişkin makul şüphe oluşması durumunda ilgili hesap askıya alınacak. Hesabın yeniden kullanılabilmesi için kullanıcıdan tekrar yaş doğrulaması istenecek.
15 YAŞINI DOLDURAN ÇOCUKLAR İÇİN ÖZEL HESAP DÖNEMİ
Düzenleme, 15 yaşını doldurmuş çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin kuralları da yeniden belirliyor. Bu yaş grubundaki kullanıcılar, kendilerine özel güvenlik ve gizlilik kurallarının uygulandığı hesapları kullanacak.
Çocuklara yönelik hesaplarda yüksek düzeyde gizlilik ayarları varsayılan olarak etkin olacak. Hesaplar gizli tutulacak ve kullanıcılara kamuya açık hesap seçeneği sunulamayacak. Ayrıca çocukların takipçi ve takip ettikleri hesapların bilgileri diğer kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek.
Çocuk hesaplarına yalnızca kullanıcının takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek. Mesajlarda görüldü bilgisi bulunmayacak.
Çocukların profil fotoğraflarının, hesaplarının, paylaşımlarının ve görsellerinin ekran görüntüsünün alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler de uygulanacak.
ÇOCUKLARA YÖNELİK ALGORİTMA VE REKLAM SINIRLAMALARI
Yönetmelik, çocukların sosyal medya platformlarında daha uzun süre vakit geçirmesine neden olabilecek tasarım ve algoritmalara yönelik sınırlamalar da içeriyor.
Çocuk hesaplarında görsellerin kaydırma, dokunma veya tıklama hareketleriyle ya da kendiliğinden art arda sunulmasını sağlayan arayüz, tasarım ve işlevlere yer verilemeyecek.
Platformlar, çocukların davranışlarına göre hesaplarını özelleştiremeyecek. Çocuklara ait kişisel veriler, profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerinde kullanılamayacak.
Bunun yanı sıra sosyal ağ sağlayıcıları, çocukların fiziksel, psikolojik ve duygusal gelişimine zarar verebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltmak amacıyla filtreleme ve öneri sistemi ayarlarını uygulamak zorunda olacak.
EBEVEYNLERE EKRAN SÜRESİ VE KONUM KONTROLÜ YETKİSİ
Yeni yönetmelikle ebeveyn kontrol araçlarının kullanılması da zorunlu hale getiriliyor.
Anne, baba ve çocuk üzerinde yasal karar verme yetkisine sahip kişiler, çocukların hesap ve özellik ayarlarını kontrol edebilecek. Ücretli işlemler için izin veya onay mekanizmaları kullanılabilecek.
Ebeveynler ayrıca çocukların sosyal medya kullanım sürelerini takip edebilecek, ekran süresine sınır koyabilecek ve konum paylaşımına ilişkin kontrolleri yönetebilecek.
Ebeveyn kontrol araçlarının Türkçe sunulması, kolayca bulunabilmesi ve etkinleştirilebilmesi gerekiyor. Bu araçların farklı cihazlarda ve işletim sistemlerinde çalışması da zorunlu olacak.
Yönetmelik, ebeveyn denetimi uygulanırken çocumiyetinin orantısız biçimde ortadan kaldırılmamasını da şart koşuyor.ğun mahre
MEVCUT HESAPLAR İÇİN 31 MART 2027'YE KADAR YAŞ DOĞRULAMASI YAPILACAK
Düzenleme yalnızca yeni açılacak sosyal medya hesaplarını kapsamıyor. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce oluşturulan ve yaş doğrulaması yapılmamış hesaplar için de yeni bir uygulama süreci başlatılacak.
Sosyal ağ sağlayıcıları, mevcut hesaplarda 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez yaş doğrulaması yapmak zorunda olacak.
Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların mevcut hesapları, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak.
Kapatılan hesaplara ait verilerin silinmesinde itiraz süreci dikkate alınacak. İtiraz varsa veriler, süreç tamamlandıktan sonra silinecek. İtiraz edilmemesi durumunda ise veriler gecikmeksizin silinecek.
Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurduğu belirlenen çocukların hesapları, çocuklara özel ayrıştırılmış hizmet kurallarına tabi olacak.
KURALLARA UYMAYAN SOSYAL MEDYA PLATFORMLARINA YAPTIRIM UYGULANACAK
Yönetmelikte, sosyal ağ sağlayıcılarının yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak yaptırımlara ilişkin hükümler de yer aldı.
Yaptırım uygulanmadan önce ilgili platforma aykırılık bildirilecek. İhlalin niteliğine göre sorunun giderilmesi için makul bir süre tanınacak.
Yaptırımın belirlenmesinde ihlalin ağırlığı ve süresi, ihlalden etkilenen çocuk sayısı ve platformun kurallara uyum sağlamak için gösterdiği çaba dikkate alınacak.
Öte yandan yaş doğrulaması, hesabın askıya alınması veya kapatılması ve çocuklara özel hizmet kapsamında alınan tedbirlere karşı itiraz mekanizması kurulacak.
İtiraz başvuruları Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir olacak. Başvuruların değerlendirilmesi yalnızca otomatik sistemlerle yapılmayacak; süreçte insan incelemesine de yer verilecek.
15 YAŞ ALTI SOSYAL MEDYA YASAĞI NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmeliğin yürürlük tarihi 1 Kasım 2026 olarak belirlendi. Bu tarihten itibaren sosyal ağ sağlayıcıları, yönetmelikte yer alan yaş doğrulama, çocuklara özel hesaplar, gizlilik, ebeveyn kontrolü ve içerik güvenliğine ilişkin yükümlülüklere tabi olacak.
Mevcut hesaplara yönelik yaş doğrulama işlemlerinin ise 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez tamamlanması gerekecek.
