Akıllı telefonlarda bir dönem standart olan çıkarılabilir bataryalar, son yıllarda yerini cihazın gövdesine sabitlenen sistemlere bıraktı. Kullanıcıların saniyeler içinde değiştirebildiği bataryalara artık çoğunlukla teknik servis müdahalesiyle ulaşılabiliyor. Avrupa Birliği’nin elektronik cihazların ömrünü uzatmayı ve elektronik atık miktarını azaltmayı amaçlayan yeni kuralları, telefonlardaki batarya sistemini yeniden teknoloji dünyasının en önemli gündemlerinden biri haline getirdi.
ESKİ TELEFONLARDAKİ SİSTEM NEDEN KAYBOLDU?
Geçmişte telefonların arka kapağı kolaylıkla açılıyor ve ömrünü tamamlayan batarya birkaç saniye içerisinde yenisiyle değiştirilebiliyordu. Akıllı telefonların incelmesi, iç donanımın daha verimli yerleştirilmesi ve kapalı gövde tasarımlarının yaygınlaşmasıyla bu sistem büyük ölçüde terk edildi. Çıkarılabilir bataryalar için gereken bağlantılar, klipsler ve koruyucu parçalar cihaz içerisinde daha fazla alan kaplıyor. Sabit bataryalar ise üreticilere telefon tasarımında daha geniş hareket alanı sunuyor.
CAM VE ALÜMİNYUM TASARIMLAR DENGELERİ DEĞİŞTİRDİ
Yeni nesil akıllı telefonlarda plastik yerine cam ve alüminyum gibi malzemelerin kullanılmaya başlanması, çıkarılabilir arka kapakların azalmasında etkili oldu. Özellikle cam paneller, sürekli açılıp kapanacak bir arka kapak tasarımı için plastik kadar elverişli kabul edilmiyor. Bu nedenle değiştirilebilir bataryaya sahip güncel modellerde plastik ağırlıklı gövdelere daha sık rastlanıyor.
SU VE TOZ DAYANIKLILIĞI ÖN PLANA ÇIKTI
Üreticilerin sabit bataryaya yönelmesindeki nedenlerden biri de telefonların suya ve toza karşı korunması oldu. Tamamen kapalı bir gövde, cihaz içerisindeki hassas parçaların dış etkenlerden korunmasını kolaylaştırıyor. Ancak değiştirilebilir batarya ile yüksek seviyede su dayanıklılığının aynı cihazda sunulması teknik olarak imkânsız değil. Samsung Galaxy XCover 7 Pro, değiştirilebilir bataryasına rağmen IP68 su ve toz dayanıklılığı sunuyor. Modelde kullanılan contalar, batarya ve SIM kart bölümünün korunmasına yardımcı oluyor.
DEĞİŞTİRİLEBİLİR BATARYALI MODELLER HÂLÂ VAR
Kullanıcı tarafından bataryası değiştirilebilen akıllı telefonlar 2026 yılında tamamen ortadan kalkmış değil. Samsung Galaxy XCover 7 Pro, 4 bin 350 mAh kapasiteli değiştirilebilir bataryasıyla bu modeller arasında bulunuyor. Fairphone 6’da ise batarya eski telefonlardaki gibi kapağı açar açmaz çıkarılamıyor. Beş vidayla sabitlenen bataryaya uygun bir tornavida yardımıyla erişilebiliyor ve değişim kullanıcı tarafından gerçekleştirilebiliyor.
KRİTİK TARİH ŞUBAT 2027
Avrupa Birliği’nin telefon ve tabletleri ilgilendiren yeni batarya kurallarının Şubat 2027’den itibaren uygulanmaya başlanması öngörülüyor. Yeni şartlarla bataryaların kullanıcılar tarafından daha kolay değiştirilebilmesi amaçlanıyor. Ancak düzenleme, bataryanın mutlaka herhangi bir araç kullanılmadan elle çıkarılmasını zorunlu hale getirmiyor.
TORNAVİDAYLA ÇIKARILMASI YETERLİ OLABİLECEK
Piyasada kolaylıkla bulunabilen tornavida gibi araçlarla sökülebilen bataryalar da kullanıcı tarafından değiştirilebilir olarak kabul edilecek. Bataryanın çıkarılması için özel bir alete ihtiyaç duyulması durumunda ise üreticinin gerekli aracı kullanıcıya ücretsiz olarak sağlaması gerekecek.
ISI VE ÇÖZÜCÜ GEREKTİREN YAPIŞTIRICILARA SINIRLAMA
Yeni kuralların en dikkat çeken bölümlerinden biri, bataryaların cihaz içerisine yerleştirilme biçimiyle ilgili olacak. Bataryaya ulaşmak veya parçayı gövdeden ayırmak için ısı ya da çözücü kullanımını gerektiren yapıştırıcılara izin verilmeyecek. Böylece kullanıcıların ve bağımsız tamircilerin bataryaya daha kolay ulaşması hedeflenecek.
HER TELEFON AYNI SİSTEME GEÇMEYEBİLİR
Düzenlemede batarya performansı ile cihazın su ve toz dayanıklılığına bağlı farklı hükümler de bulunuyor. Bataryanın 500 tam şarj döngüsünün ardından kapasitesinin en az yüzde 83’ünü, 1.000 tam şarj döngüsünden sonra ise en az yüzde 80’ini koruması önem taşıyacak.
Cihazın en az IP67 su ve toz dayanıklılığına sahip olması halinde de farklı hükümlerin uygulanabileceği aktarılıyor.
IPHONE’LARIN ARKA KAPAĞI AÇILACAK MI?
Apple’ın paylaştığı bilgilere göre iPhone 15 ve daha yeni modellerin bataryaları, ideal koşullarda 1.000 tam şarj döngüsünden sonra yüzde 80 kapasiteyi koruyacak şekilde tasarlanıyor. Yeni iPhone modellerinin su ve toz dayanıklılığı şartlarını da karşılaması nedeniyle Apple’ın düzenlemedeki farklı hükümlerden yararlanabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle Şubat 2027’de başlaması öngörülen dönem, bütün iPhone modellerinin eski cep telefonlarında olduğu gibi kapağı açılarak bataryasının çıkarılabileceği anlamına gelmiyor.
TELEFON TAMİRİNDE YENİ DÖNEM BAŞLAYABİLİR
Yeni kuralların akıllı telefon tasarımlarını, batarya yerleşimini ve cihazların tamir edilme biçimini önemli ölçüde etkilemesi bekleniyor. Düzenleme, her modelde tamamen çıkarılabilir batarya sistemini geri getirmese de kullanıcıların batarya değişimine daha kolay ulaşmasının ve telefonların daha uzun süre kullanılmasının önünü açabilir.
