Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) verilerine göre, 2025 yılında küresel sıcaklık artışı 1991-2020 ortalamasına göre 0,59 derece olarak ölçüldü. Aynı dönemde Avrupa’da bu artış 1,17 dereceye ulaşırken, kıta “dünyanın en hızlı ısınan bölgesi” haline geldi.Artan sıcaklıklarla birlikte sıcak hava dalgaları daha erken ve daha sık görülmeye başladı.
ERKEN SICAK DALGALARI TARIMI ZORLUYOR
Mayıs ayında yaşanan olağandışı erken ve şiddetli sıcaklıkların ardından Avrupa yeniden yüksek sıcaklıklarla karşı karşıya kaldı. Avrupa Komisyonu ve uluslararası tarım raporlarına göre, toprak nemindeki düşüş ve su stresi özellikle kışlık mahsullerde verim tahminlerini aşağı çekiyor. Bu durumun küresel gıda fiyatlarında yeni bir artış dalgası riskini arttırıyor. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC) tarafından yayımlanan Avrupa Ürün İzleme (MARS) raporlarına göre, Batı, Orta ve Doğu Avrupa’da ilkbaharın kurak geçmesi toprak nemini kritik seviyelere indirdi.
EN BÜYÜK DARBE BUĞDAY VE MISIRA
AB verilerine göre Avrupa genelinde toplam tahıl üretiminin bu yıl yüzde 3,2 ila yüzde 4 arasında düşmesi bekleniyor. Özellikle stratejik ürün olan yumuşak buğdayda yüzde 6,2’lik üretim kaybı öngörülürken, mısır üretiminde de su stresi nedeniyle ciddi daralma yaşandığı ifade ediliyor. Kuraklık ve su yetersizliği nedeniyle özellikle Fransa ve Balkanlar’da mısır ekim alanları daraldı. Üreticiler suya daha dayanıklı ayçiçeği ve soya gibi ürünlere yönelirken, Avrupa genelinde ayçiçeği ekim alanları bu nedenle yüzde 14,5 arttı.
HAYVANCILIKTA ISI STRESİ ETKİSİ
Aşırı sıcaklıklar yalnızca bitkisel üretimi değil, hayvancılığı da etkiledi.Çiftlik hayvanlarında “ısı stresi” nedeniyle yem tüketimi azalırken süt ineklerinde verim düşüşü yaşandı ve sıcaklık-nem artışının üretim kapasitesini doğrudan etkiledi. El Nino etkisiyle Akdeniz havzasındaki zeytinlikler ve Batı Afrika’daki kakao üretim alanlarında yaşanan kayıpların Avrupa pazarına arz eksikliği olarak yansıdı. Girdi maliyetlerindeki artışla birlikte küresel gıda piyasasında yeni bir fiyat baskısı oluştu.
GÜBRE FİYATLARINDA SERT ARTIŞ
Uluslararası analizlere göre üre gübresi fiyatlarında yüzde 46’ya varan artış yaşandı. Bu yükseliş üretim maliyetlerini arttırdı, bu da nihai ürün fiyatlarına doğrudan yansıma riskini güçlendirdi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) İklim Değişikliği Uzmanı Hideki Kanamaru, sıcaklık artışlarının tarım ve gıda sistemleri üzerindeki etkilerinin giderek belirginleştiğini belirtti. Kanamaru’nun açıklamasında şu ifadeler yer aldı: “Küresel ortalama sıcaklıklardaki her 1 derecelik artışla, dört ana mahsul mısır, pirinç, soya ve buğday veriminde yüzde 6'ya varan bir düşüş gözlemliyoruz” Kanamaru ayrıca sıcaklıkların hayvancılıkta verimliliği düşürdüğünü, orman yangınlarını artırdığını ve deniz sıcak dalgaları nedeniyle balıkçılık alanlarının da etkilendiğini belirtti.
