Gıda fiyatlarındaki artış, İzmir’de alışveriş yapılacak adresi aile bütçesinin en önemli kararlarından biri haline getirdi. Aynı ürün farklı bir sokakta, markette ya da pazarda bambaşka etikete satılırken tüketiciler “Her şey nerede daha ucuz?” sorusunun yanıtını aramaya başladı. Güncel fiyatlar incelendiğinde bütün ürünlerde aynı satış noktasının öne çıkmadığı görüldü. Sebze ve meyveyi pazardan, et ve süt ürünlerini İZMAR’dan, indirimdeki temel tüketim ürünlerini ise zincir marketten alanların toplam hesabı düşürebildiği ortaya çıktı.
PAZARDA 300 TL’YE YAKLAŞTI
Bir kilogram domates, patates, kuru soğan, salatalık ve mevsim meyvesinden oluşturulan beş ürünlük sepetin semt pazarındaki fiyatı ürünün kalitesine göre yaklaşık 200-300 TL arasında değişti. Semt pazarlarında domatesin kilogramı 25 TL’den başlayarak 60 TL’ye, patates 35-47 TL’ye, kuru soğan ise 33-70 TL’ye kadar çıktı. Salatalık ve mevsim meyvesi eklendiğinde fiyat aralığı tezgâhtan tezgâha değişti. Özellikle pazarın kapanış saatlerine doğru yapılan alışverişlerde aynı sepet daha düşük fiyata tamamlanabilirken seçme ürünlerde ve sabah saatlerinde hesap yükseldi.
MARKADA HESAP DEĞİŞTİ
Aynı sebze ve meyve sepeti zincir marketlerde yaklaşık 250-350 TL arasında hesaplandı. Marketlerde ürünlerin paketli veya seçilmiş olması, kilogram fiyatlarını semt pazarının üzerine çıkarabildi. Buna karşılık makarna, bakliyat, yağ, deterjan ve tuvalet kâğıdı gibi paketli ürünlerde kampanyalar devreye girdi. Market kartı, çoklu alım veya hafta sonu indirimi uygulandığında bazı ürünler pazar ve mahalle bakkalından daha uygun hale geldi. Tüketicinin kampanya için ihtiyacından fazla ürün alması halinde ise kasa tutarı arttı. Bu nedenle birim fiyatın yanında ürünün gramajının da karşılaştırılması gerektiği görüldü.
İZMAR’DE FARK YÜZDE 25
İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZTARIM tarafından işletilen İZMAR mağazaları, temel tüketim ürünlerini piyasanın yaklaşık yüzde 20-25 altında sunma hedefiyle hizmet veriyor. Özellikle belediye tesislerinde üretilen et, süt ürünleri ve su çeşitleri fiyat avantajıyla öne çıkıyor. Piyasada bin TL’ye ulaşan örnek bir temel ihtiyaç sepetinin aynı ürün ve gramajlarla İZMAR’da yaklaşık 750-800 TL seviyesine inmesi mümkün olabiliyor. Ancak fiyat farkı ürünün markasına, kampanya dönemine ve mağazadaki stok durumuna göre değişiyor.
HALDE UCUZ TEZGÂHTA PAHALI
İzmir Hali’nin 3 Eylül tarihli verilerine göre sera domatesinin kilogramı ortalama 30 TL, salatalık 16,50 TL, patates 22,50 TL ve kuru soğan 22,50 TL oldu. Ancak bunlar toptan satış fiyatlarını gösterdiği için tüketicinin doğrudan ödediği tutar anlamına gelmiyor. Nakliye, kira, işçilik, fire ve satış giderleri eklendiğinde ürünler semt pazarı, manav ve market raflarına daha yüksek fiyatla ulaşıyor. Domateste haldeki ortalama fiyat ile bazı perakende satış noktaları arasındaki fark iki kata yaklaşabiliyor.
EN UCUZ TEK ADRES YOK
Karşılaştırmanın sonucunda tüm alışverişi tek noktadan yapmanın her zaman en ekonomik yöntem olmadığı görüldü. Taze sebze ve meyvede semt pazarları, özellikle kapanış saatlerinde daha uygun seçenekler sunabiliyor. Et, süt ve belediye üretimi ürünlerde İZMAR öne çıkarken paketli gıdalar ile temizlik ürünlerinde zincir market kampanyaları avantaj sağlayabiliyor. Aynı sepetteki ürünleri satış noktalarına bölerek almak, toplam hesabı yaklaşık yüzde 15-25 oranında düşürebiliyor. Ancak farklı mağazalara ulaşmak için harcanan yol parası, zaman ve ihtiyacın üzerinde yapılan kampanyalı alışverişler tasarrufun azalmasına neden olabiliyor.
FİYATI TELEFONDAN GÖRMEK MÜMKÜN
Tüketiciler, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK tarafından geliştirilen Market Fiyatı sistemi üzerinden büyük zincirlerin güncel fiyatlarını karşılaştırabiliyor. Sistem aynı ürünün A101, BİM, CarrefourSA, Migros, Tarım Kredi ve ŞOK’taki fiyatlarını tek ekranda gösteriyor. Alışveriş listesi önceden hazırlanıp ürünlerin kilogram ve litre fiyatları karşılaştırıldığında kasadaki fark büyüyor. İzmir’de en ucuz alışverişin tek bir adresi bulunmasa da sebze-meyveyi pazardan, et ve süt ürünlerini İZMAR’dan, kampanyalı paketli ürünleri zincir marketten almak daha düşük bir toplam ortaya çıkarabiliyor.
