Çanakkale'nin Çan ilçesine bağlı Bahadırlı köyü sınırlarında bulunan İnkaya Mağarası'nda 2026 yılı kazı çalışmaları başladı. Geçmiş yıllarda yapılan tarihlendirme çalışmalarıyla mağaranın en az 86 bin yıl önce insanlar tarafından kullanıldığı ortaya konulurken, bu yıl yürütülecek çalışmalarla yeni bulguların elde edilmesi amaçlanıyor.
10'UNCU KAZI SEZONU
İnkaya Mağarası'ndaki kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığının izin ve destekleriyle Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Özer başkanlığındaki 25 kişilik ekip tarafından Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülüyor.
Mağarada ilk olarak 2016 yılında yüzey araştırması gerçekleştirildi. Kazılar ise 2017 yılında Çanakkale Müze Müdürlüğü başkanlığında başladı. Çalışmalar 2021 yılında Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsüne alınırken, 2026 yılıyla birlikte kazıların 10'uncu sezonuna ulaşıldı.
MAĞARANIN OLUŞUMU MİLYONLARCA YIL ÖNCESİNE UZANIYOR
İnkaya Mağarası'nın yaklaşık 26,5 milyon yıl önce bölgede etkili olan volkanik faaliyetler sonucunda oluşmaya başladığı belirtiliyor. Bölgedeki çakmaktaşı ham madde kaynakları ile sıcak su kaynaklarının sağladığı doğal imkanlar nedeniyle mağaranın Paleolitik Çağ insanları tarafından uzun süre yoğun biçimde kullanıldığı ifade ediliyor.
Bugüne kadar gerçekleştirilen tarihlendirme çalışmaları, mağaradaki insan kullanımının en az 86 bin yıl öncesine kadar uzandığını ortaya koydu.
9 YILDA 35 BİNE YAKIN YONTMA TAŞ BULUNDU
2017 yılından bu yana sürdürülen kazılarda çakmaktaşı ve bazalttan üretilmiş yaklaşık 35 bin yontma taş bulundu.
Kazılarda yongalar, dilgiler, kazıyıcılar, uçlar, çentikli ve dişlemeli aletler, çekirdekler ve vurgaçlar gibi çok sayıda taş alet gün yüzüne çıkarıldı. Buluntular, mağaranın Paleolitik Çağ boyunca yoğun şekilde kullanıldığına ilişkin önemli veriler sunuyor.
HEDEF İNSAN İSKELETİ KALINTILARINA ULAŞMAK
2026 yılı kazılarında mağaradaki tabakalarda 86 bin yıl öncesine kadar uzanan insan yaşam izleri üzerinde çalışmalar sürdürülecek.
Önümüzdeki yıllarda gerçekleştirilecek kazılarda insan iskeleti kalıntılarına ulaşılması hedefleniyor. Elde edilen yontma taşlar ve diğer buluntuların birlikte değerlendirilmesiyle dönemin insanlarının davranışları, yaşam biçimleri, beslenme alışkanlıkları ve mağara içerisindeki alan kullanımları hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşılması amaçlanıyor.
KAZILAR ÜÇ FARKLI NOKTADA YÜRÜTÜLECEK
2026 yılı çalışmaları mağaranın en az üç farklı alanında gerçekleştirilecek. Kazıların büyük bölümü mağaranın ana bölümünün batısında yer alan atölye alanında yoğunlaşacak.
Bu bölümün, Paleolitik Çağ insanlarının taş alet üretimini gerçekleştirdikleri ve daha sonra terk ettikleri alan olduğu değerlendiriliyor. Kalınlığı 3,5 metreyi aşan dolgu tabakasına sahip olan bu alan aynı zamanda mağaranın batı girişini de kapsıyor.
Yürütülen derinleştirme çalışmalarıyla zaman içinde biriken dolgu nedeniyle kapanan mağara girişinin yeniden açılmaya başlandığı belirtildi. Açmaların genişletilmesiyle birlikte mağaranın iç kısmındaki bozulmamış katmanlarda ilk kez kazı yapılması planlanıyor.
ÇEVRE DÜZENLEMESİ VE ZİYARETÇİ ALTYAPISI DA PLANDA
2026 yılı programı kapsamında kazı çalışmalarının yanı sıra çevre düzenlemeleri gerçekleştirilecek. Ayrıca alana gelen ziyaretçilerin bilgilendirilmesi amacıyla bilgilendirme panoları yerleştirilecek.
İnkaya Mağarası kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın maddi desteklerinin yanı sıra Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, Çanakkale Valiliği ve Truva Bakır Maden İşletmeleri A.Ş.'nin maddi katkılarıyla sürdürülüyor.