Türkiye Varlık Fonu (TVF) mülkiyetindeki TVF İzmir Limanı'nda kapsamlı bir modernizasyon süreci başlatılacak. Büyük tonajlı gemilerin limana yanaşabilmesi ve yük elleçleme kapasitesinin artırılması amacıyla iki fazda toplam 1,5 milyar dolarlık yatırım yapılması planlanıyor. Çalışmalar kapsamında dip taraması gerçekleştirilecek, eski rıhtımlar yenilenecek ve limanın operasyonel verimliliğinin artırılması için çeşitli düzenlemeler hayata geçirilecek. TVF tarafından 1 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarından (TCDD) devralınan limanda mülkiyet ve yatırım sorumluluğu TVF İzmir Limanı Yönetim ve Yatırım AŞ bünyesinde bulunuyor. Yük operasyonları Alport tarafından yürütülürken yolcu limanının işletilmesine ilişkin görüşmeler ise devam ediyor. Yatırımların iki fazının tamamlanmasıyla limanın konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU'ya, diğer yük kapasitesinin ise 10 milyon tona çıkarılması öngörülüyor.
“ALPORT İLE ÇALIŞILMAYA KARAR VERİLDİ”
TVF İzmir Limanı Genel Müdür Yardımcısı Arcan Fayatorbay, limanda imtiyaz hakkı devri yapılmadan yeni bir yönetim modeli oluşturulduğunu belirtti. Limanın yük ve yolcu olmak üzere iki ayrı bölümde ele alındığını aktaran Fayatorbay, yük operasyonlarının yürütülmesi için yapılan görüşmelerin ardından Alport ile çalışılmasına karar verildiğini ifade etti. Fayatorbay, sürece ilişkin "Sekiz firma ile yapılan görüşmeler sonucunda Alport en iyi teklifi verdi. Limanın mülkiyeti TVF Liman AŞ'de kalacak ve yatırımları tamamen biz gerçekleştireceğiz. Strateji ve operasyonel ana kontrol tarafımızda bulunurken, Alport yük tarafında günlük ticari faaliyetleri yürütecek” diye konuştu. Bu model kapsamında limanın mülkiyeti ve yatırım sorumluluğu TVF bünyesinde kalırken, yük tarafındaki günlük ticari faaliyetler Alport tarafından yürütülecek.
ESKİ RIHTIMLAR YENİLENECEK
TVF İzmir Limanı İcra Kurulu Üyesi Erhan Yelkenci, limanda 1950'li ve 1980'li yıllarda inşa edilen rıhtımların kapsamlı bir yenileme sürecinden geçirileceğini bildirdi. Çalışmaların 2027 yılının ilk aylarında başlamasının planlandığını belirten Yelkenci, kargo tarafındaki yatırımların iki fazda gerçekleştirileceğini kaydetti. Yelkenci, yatırım takvimi ve yenileme çalışmalarına ilişkin "Kargo tarafıyla ilgili iki fazda toplam 1,5 milyar dolar yatırım öngörüyoruz. Liman operasyonlarını kesintiye uğratmadan yürütülecek çalışmaların dört yıllık ilk fazında kruvaziyer ve kargo rıhtımlarını dönüştüreceğiz. Hacme bağlı ilerleyecek ikinci fazı ise 10 yıllık süreçte tamamlamayı planlıyoruz. Dünyadaki 400 metrelik gemilerin buraya girebilmesi için 2027'nin ilk çeyreğinde dip taramasına başlamayı planlıyoruz. Yaklaşık 2 yılda tamamlanacak dip taraması körfezin ekosistemine de katkı sunacak. Statik sorunları bulunan kruvaziyer rıhtımını ise iş güvenliği gerekçesiyle 2027 başında kapatacağız. Rıhtımı 2 yıl içinde yenileyerek 2029'da tekrar kruvaziyer gemilerini ağırlamayı hedefliyoruz” diye konuştu. Planlamaya göre ilk fazdaki çalışmalar dört yıl içinde tamamlanacak. Limanın işlem hacmine bağlı olarak ilerleyecek ikinci fazın ise 10 yıllık süreçte hayata geçirilmesi öngörülüyor.
DİP TARAMASI YAKLAŞIK İKİ YIL SÜRECEK
Modernizasyonun önemli aşamalarından biri olan dip taramasının 2027'nin ilk çeyreğinde başlaması planlanıyor. Yaklaşık iki yıl sürmesi öngörülen çalışmayla limana erişim kanalının derinleştirilmesi ve 400 metre uzunluğundaki büyük gemilerin İzmir Limanı'na girebilmesi amaçlanıyor. Alport İş Geliştirme Direktörü Onurhan Kadıoğlu, limanın yaklaşma kanalının 17 metre derinliğe ulaştırılacağını belirtti. Taranma çalışmalarının tamamlanmasının ardından yıllık konteyner elleçleme kapasitesinin 1 milyon TEU'dan 1,6 milyon TEU'ya çıkarılmasının hedeflendiğini ifade etti. Dip taraması ve rıhtım yenileme çalışmalarıyla birlikte limanın gemi kabul kapasitesinin artırılması ve operasyonların daha verimli yürütülmesi planlanıyor. İzmir Limanı'ndaki kruvaziyer rıhtımının statik sorunları nedeniyle iş güvenliği gerekçesiyle 2027 yılının başında kapatılması planlanıyor. Rıhtımın iki yıl içerisinde yenilenmesi ve 2029 yılında yeniden kruvaziyer gemilerine hizmet vermeye başlaması hedefleniyor. Yenileme çalışmaları, limanın yük ve yolcu bölümlerindeki dönüşüm sürecinin bir parçası olarak yürütülecek.
“HIZI 4 KATTAN FAZLA ARTTIRDIK”
Alport Limanlar Koordinatörü Mustafa Levent Adalı, kamuoyunda İzmir Alsancak Limanı olarak bilinen tesisin Ege Bölgesi'nin tamamına hizmet verdiğini ve demir yolu bağlantısıyla stratejik bir konumda bulunduğunu söyledi. Bölgedeki dış ticaretin yıllık ortalama yüzde 5 ila yüzde 7 büyüdüğüne dikkati çeken Adalı, operasyonların devralınmasının ardından terminal operasyon işletim sisteminin devreye alındığını bildirdi. Adalı, operasyonel süreçlerdeki değişime ilişkin "Operasyonları devralır almaz terminal operasyon işletim sistemini devreye aldık. Kurulan deneyimli kadro ve otomasyon sayesinde devir öncesi gemi başına saatlik 13 olan hareket sayısını ağustos ayı itibarıyla 63'e yükselttik. Hızı dört katından fazla artırdık. Yatırımlar geldikçe bunlar çok daha iyi seviyelere çıkacak” diye konuştu. Devir öncesinde gemi başına saatte 13 olan hareket sayısı, ağustos ayı itibarıyla 63'e ulaştı. Alport, otomasyon sistemleri ve oluşturulan kadroyla sağlanan bu artışın, planlanan yatırımlarla birlikte daha ileri seviyelere taşınmasını hedefliyor.
İLK HEDEF 1,6 MİLYON TEU
Alport İş Geliştirme Direktörü Onurhan Kadıoğlu, yaklaşma kanalının 17 metre derinliğe ulaştırılmasıyla büyük gemilerin limana erişiminin kolaylaşacağını belirtti. Dip taramasının ardından yıllık konteyner elleçleme kapasitesinin 1 milyon TEU'dan 1,6 milyon TEU'ya çıkarılması amaçlanıyor. Modernizasyon sürecinde limandaki operasyonların kesintiye uğramadan sürdürülmesi de planlanıyor. Kadıoğlu, yatırımlar tamamlandığında gemilerin limanda bekleme sürelerinin azaltılacağını ve vinçlerin çalışma hızının artırılacağını ifade etti.
30 HAREKETİN ÜZERİ HEDEFLENİYOR
Kadıoğlu, modernizasyon sonrasında gemilerin rıhtımda geçirdiği sürenin kısaltılmasının ve operasyonların daha hızlı yürütülmesinin hedeflendiğini belirterek, "Yatırımlar tamamlandığında gemi bekleme süreleri ve rıhtımda geçirilen süreler önemli ölçüde azaltılarak vinç başına saatte 30 hareketin üzerinde bir hız hedeflenmektedir. Düzenli hat gemilerinin İzmir'de beklemeden yanaşıp planlandığı sürede ayrıldığı bir liman hedefliyoruz. Mevcut demir yolu bağlantısını güçlendirerek Manisa, Aydın, Denizli ve İç Anadolu'daki üretim merkezlerinden limana düzenli seferler planlıyoruz. Toplam liman çıkışında demir yolunun payının yüzde 30 seviyelerine çıkarılması planlanmaktadır. Derinlik sorunu çözüldüğünde büyük gemilerin doğrudan uğramasıyla Ege ihracatçısı için aktarma ihtiyacı azalacak, transit süreler kısalacak ve navlunlar daha rekabetçi hale gelecektir” diye konuştu. Bu kapsamda vinç başına saatte 30'un üzerinde hareket yapılması, gemilerin bekleme sürelerinin düşürülmesi ve düzenli hat gemilerinin planlanan zamanlarda limana yanaşıp ayrılması hedefleniyor.
“DÜZENLİ DEMİRYOLU SEFERLERİ DÜZENLENECEK”
Limanın mevcut demir yolu bağlantısının güçlendirilmesi de yatırım planının önemli başlıkları arasında yer alıyor. Manisa, Aydın, Denizli ve İç Anadolu'daki üretim merkezlerinden limana düzenli demir yolu seferleri düzenlenmesi planlanıyor. Yapılacak çalışmalarla demir yolunun toplam liman çıkışları içerisindeki payının yüzde 30 seviyesine yükseltilmesi hedefleniyor. Yaklaşma kanalındaki derinlik sorununun giderilmesiyle büyük tonajlı gemilerin İzmir Limanı'na doğrudan uğramasının önü açılacak. Böylece Ege Bölgesi'ndeki ihracatçılar açısından aktarma ihtiyacının azaltılması, transit sürelerin kısaltılması ve navlun maliyetlerinin daha rekabetçi hale getirilmesi amaçlanıyor. TVF İzmir Limanı için açıklanan yatırım planında uzun vadeli kapasite artışı da öne çıkıyor. İki fazın tamamlanmasıyla konteyner kapasitesinin 3 milyon TEU'ya, diğer yük kapasitesinin ise 10 milyon tona yükseltilmesi öngörülüyor.
