Çocukluk çağında en sık görülen nöbet türlerinden biri olan ateşli havale, özellikle küçük yaştaki çocuklarda ailelerde büyük endişeye neden oluyor. Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'ndan Uzm. Dr. Emir Çevik, ateşli havalenin çoğunlukla iyi seyirli olduğunu belirterek kalıcı beyin hasarı, zeka geriliği veya öğrenme güçlüğüne yol açmadığını söyledi. Çevik, ailelerin doğru bilgiyle hareket etmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı.
Ateşli havalenin özellikle 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda görüldüğünü belirten Uzm. Dr. Emir Çevik, en sık ise 12-18 ay arasındaki çocuklarda ortaya çıktığını ifade etti.
Aile öyküsünün önemli bir risk faktörü olduğunu belirten Çevik: "Anne, baba veya kardeşlerde ateşli havale öyküsünün bulunması, ailede epilepsi görülmesi, ilk nöbetin 18 ayın altında yaşanması ve ateş yükselir yükselmez nöbet geçirilmesi, riski artırabiliyor. Ayrıca sık enfeksiyon geçiren ve kreşe devam eden çocuklarda ateşli havale daha sık görülebiliyor. Son yıllarda yapılan çalışmalar ise demir ve D vitamini eksikliğinin de risk faktörleri arasında yer aldığını gösteriyor" diye konuştu.
"HER YÜKSEK ATEŞ HAVALE ANLAMINA GELMEZ"
Ailelerin en büyük endişelerinden birinin yüksek ateşin mutlaka havaleye yol açacağı düşüncesi olduğunu belirten Uzm. Dr. Emir Çevik, her ateş yükselmesinin nöbetle sonuçlanmayacağını söyledi.
Çevik: "Çocuklarda ateş yükseldiğinde uygun ateş düşürücü yöntemler uygulanmalı, çocuğun üzerindeki kalın giysiler çıkarılmalı ve önerilen ateş düşürücü ilaç kullanılmalıdır. Buna rağmen ateş düşmüyor ya da çocuğun genel durumu kötüleşiyorsa mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Ateşli havale geçiren çocuklarda kalıcı beyin hasarı, zekâ geriliği veya öğrenme güçlüğü beklenmez. Yapılan araştırmalar, çocukların bilişsel gelişimlerinde ve IQ düzeylerinde herhangi bir olumsuz etkilenme olmadığını göstermektedir. Bu nedenle ailelerin bu konuda gereksiz kaygı yaşamaması gerekir" diye konuştu.
ATEŞLİ HAVALE TEKRARLAYABİLİR ANCAK EPİLEPSİ ANLAMINA GELMİYOR
Bazı çocuklarda ateşli havalenin tekrar edebileceğini ifade eden Uzm. Dr. Emir Çevik, bunun epilepsi gelişeceği anlamına gelmediğini söyledi.
Çevik: "İlk nöbetin erken yaşta geçirilmesi, aile öyküsünün bulunması ve ateş yükselir yükselmez nöbet gelişmesi tekrar riskini artırabilir. Ancak ateşli havalenin tekrarlaması çocuğun epilepsi olacağı anlamına gelmez. Epilepsi gelişme riski toplumdaki genel oranlarla benzerdir" dedi.
HAVALE SIRASINDA YAPILACAK DOĞRU MÜDAHALE BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
Havale anında uygulanacak ilk yardımın önemine dikkat çeken Uzm. Dr. Emir Çevik, ailelerin doğru müdahaleleri bilmesi gerektiğini belirtti.
Çevik: "Çocuğu güvenli şekilde yan yatırın. Ağzına kesinlikle kaşık, parmak veya herhangi bir cisim sokmayın. Nöbet sırasında su ya da ilaç içirmeye çalışmayın. Dar kıyafetlerini gevşetin. Nöbet süresini takip edin. Nöbet 5 dakikadan uzun sürüyorsa hemen ambulans çağırın. Nöbet sona erdikten sonra mutlaka bir çocuk hekimi tarafından değerlendirilmesini sağlayın" dedi.
TEDAVİDE ÖNCELİK ATEŞİN NEDENİNİ BELİRLEMEK
Ateşli havalenin çoğu zaman kendiliğinden sonlandığını belirten Uzm. Dr. Emir Çevik, tedavinin temel amacının ateşe neden olan enfeksiyonun belirlenmesi olduğunu ifade etti.
Çevik: "Uzamış nöbetlerde, nöbet durdurucu ilaçlar kullanılabilir. Ancak ateşli havale geçiren çocukların büyük çoğunluğunda sürekli epilepsi ilacı kullanılması gerekmez. Esas tedavi, ateşe yol açan enfeksiyonun belirlenmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesidir. Ateşli havale aileler için korkutucu bir deneyim olmasına rağmen, büyük çoğunlukla iyi seyirli. Aileler panik yapmak yerine doğru ilk yardım uygulamalarını bilmeleri ve çocuklarını zaman kaybetmeden bir çocuk hekimine götürmeleri en doğru yaklaşım olur" dedi.
UZMANLAR AİLELERİ PANİK YAPMAMALARI KONUSUNDA UYARIYOR
Uzmanlar, ateşli havalenin aileler için korkutucu bir durum olmasına rağmen büyük çoğunlukla iyi seyirli olduğunu belirtiyor. Çocukta yüksek ateş sırasında havale görülmesi halinde doğru ilk yardım uygulanması ve ardından vakit kaybetmeden bir çocuk hekimi tarafından değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
