Yaz mevsiminde yükselen hava sıcaklıklarıyla birlikte çocuklarda görülen ishal vakalarında da artış yaşanabiliyor. Gıda zehirlenmeleri, hijyen koşullarındaki eksiklikler, güvenli olmayan içme suları, havuz kullanımı ve açıkta satılan gıdalar, yaz ishallerinin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, çocukluk çağı ishallerinin büyük bölümünün viral enfeksiyonlardan kaynaklandığını ve uygun sıvı desteğiyle kısa sürede düzelebildiğini belirtti.
EN BÜYÜK TEHLİKE SIVI KAYBI
Varkal, çocuklarda ishalin kendisinden çok beraberinde gelişen sıvı ve mineral kaybının risk oluşturduğunu ifade etti. İshal ve kusma sırasında yalnızca su değil, vücut için gerekli sodyum, potasyum ve bikarbonat gibi minerallerin de kaybedildiğine dikkat çeken uzman, bu nedenle yalnızca su tüketiminin her zaman yeterli olmayabileceğini söyledi.
Oral rehidrasyon sıvılarının kaybedilen sıvı ve mineralleri yerine koymak amacıyla hazırlandığını belirten Varkal, kusan çocuklara sıvının küçük yudumlar ve sık aralıklarla verilmesinin daha doğru bir yaklaşım olduğunu dile getirdi.
HER İSHAL ANTİBİYOTİK GEREKTİRMİYOR
Çocuklarda görülen akut ishallerin önemli bölümünde antibiyotik tedavisine ihtiyaç duyulmadığını vurgulayan Varkal, gereksiz antibiyotik kullanımının bağırsak florasını bozabileceğini ve antibiyotik direncine yol açabileceğini belirtti.
Antibiyotik kararının; dışkıda kan görülmesi, yüksek ateş, ağır klinik tablo, seyahat öyküsü veya özel risk faktörlerinin bulunması halinde hekim tarafından verilmesi gerektiğini ifade etti.
AİLELERİN EN SIK YAPTIĞI HATA
Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, ailelerin en sık yaptığı yanlışlardan birinin ishali hemen durdurmaya çalışmak olduğunu söyledi. İshalin çoğu zaman vücudun enfeksiyonu uzaklaştırma mekanizmalarından biri olduğuna dikkat çeken Varkal, özellikle kanlı ishal, yüksek ateş veya şiddetli karın ağrısı bulunan çocuklarda doktor önerisi olmadan ishal kesici ilaç kullanılmaması gerektiğini kaydetti.
BESLENMEYE ARA VERİLMEMELİ
Uzmanlar, ishal sırasında çocukların uzun süre aç bırakılmasının doğru bir yaklaşım olmadığını belirtiyor. Anne sütü alan bebeklerde emzirmenin sürdürülmesi, mama kullanan bebeklerde ise normal beslenmeye devam edilmesi öneriliyor.
Daha büyük çocuklarda yoğurt, ayran, çorba, pirinç, patates, muz, elma püresi, makarna, haşlanmış sebzeler ile yağsız et ve tavuk gibi kolay sindirilebilen besinlerin tercih edilmesi tavsiye ediliyor.
BU BELİRTİLER VARSA ZAMAN KAYBETMEYİN
Uzmanlara göre çocuğun çok halsiz olması, ağız ve dilinin kuruması, gözlerinin çökmesi, gözyaşı olmadan ağlaması, uzun süre idrar yapmaması, yüksek ateş, kanlı dışkı, şiddetli kusma veya karın ağrısı gibi belirtiler görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Ayrıca 6 aydan küçük bebeklerde, kronik hastalığı bulunan çocuklarda ve 7-10 günden uzun süren ishal vakalarında mutlaka hekim değerlendirmesi öneriliyor.
HİJYEN EN ETKİLİ KORUNMA YÖNTEMİ
Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, yaz ishallerinden korunmada en etkili yöntemin hijyen kurallarına uymak olduğunu belirtti. Tuvalet sonrası, bez değişiminin ardından, yemek hazırlamadan önce ve yemeklerden önce ellerin sabun ve suyla yıkanmasının önemine dikkat çeken Varkal, sebze ve meyvelerin güvenli suyla iyice temizlenmesi, açıkta bekleyen yiyeceklerden kaçınılması ve tatilde kaynağı belirsiz su ile buz tüketilmemesi gerektiğini ifade etti. Varkal ayrıca, bebeklerde ağır rotavirüs ishallerine karşı rotavirüs aşısının etkili koruma sağladığını belirterek, ailelerin aşı planlaması konusunda çocuk hekimlerine danışmasının önem taşıdığını söyledi.
