AHMET BUĞRA TOKMAKOĞLU – EGE TELGRAF/ İzmir’de yağmur başladığında Kordon yürüyüşü, açık hava gezileri ve sahil planları kısa sürede rafa kalkıyor. Ancak şehrin merkezinde, yağmurdan tamamen korunarak sanatla birkaç saat geçirilebilecek oldukça özel bir adres bulunuyor. Gazi Bulvarı ile Şehit Fethi Bey Caddesi’nin buluştuğu noktadaki tarihi yapı, dışarıdan bakıldığında eski bir banka binasını andırıyor. Kapısından içeri girildiğinde ise ziyaretçileri kasalar ve bankolar yerine Türk sanatının farklı dönemlerine ait eserler karşılıyor. Ziraat Bankası İzmir Sanat Müzesi, bir banka tarafından açılan Türkiye’nin ilk sanat müzesi olma özelliğini taşıyor. Müze, bankanın uzun yıllar boyunca oluşturduğu sanat koleksiyonundan seçilen eserleri İzmirlilerle buluşturuyor.
1930’LARI KEŞFEDİN
Müzeye ev sahipliği yapan bina 1930 yılında inşa edildi. Erken Cumhuriyet döneminin mimari anlayışını yansıtan yapı, Milli Mimarlık Akımı’nın belirgin izlerini taşıyor. Uzun yıllar banka binası olarak kullanılan yapı, kapsamlı bir restorasyon çalışmasının ardından sanat müzesine dönüştürüldü. Tarihi özellikleri korunurken sergi salonları çağdaş müzecilik anlayışına göre yeniden düzenlendi. Müze 12 Eylül 2023 tarihinde kapılarını ziyaretçilere açtı. Böylece İzmir’in ticaret merkezinde bulunan eski banka yapısı, kentin yeni kültür ve sanat duraklarından biri haline geldi. Binanın yüksek tavanları, geniş merdivenleri ve dönem mimarisini yansıtan ayrıntıları da sergilenen eserler kadar dikkat çekiyor. Ziyaretçiler burada yalnızca tabloları değil, yaklaşık bir asırlık mimari mirası da keşfediyor.
DUVARLARIN ARDINDA 100’Ü AŞKIN ESER VAR
Müzede Ziraat Bankasının sanat koleksiyonundan seçilen 100’ü aşkın eser sergileniyor. Koleksiyonun temelleri 1926 yılına kadar uzanıyor ve farklı kuşaklardan sanatçıların yapıtlarıyla büyümeye devam ediyor. Sergileme, Türk resim sanatının farklı dönemlerini aynı çatı altında buluşturuyor. Klasik yaklaşımlardan izlenimci eserlere, figüratif çalışmalardan modern ve soyut üretimlere kadar geniş bir sanat yolculuğu sunuluyor. İbrahim Çallı ve kuşağının izlenimci etkiler taşıyan eserleri koleksiyonun önemli parçaları arasında bulunuyor. Renk, ışık ve gündelik yaşamın tuvale yansıdığı çalışmalar, Türk resmindeki dönüşümü gözler önüne seriyor. Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliğinin figüratif ve dışavurumcu çalışmaları ile D Grubu sanatçılarının soyutlamacı eserleri de müzenin sanat tarihindeki geniş zaman aralığını güçlendiriyor.
ÇALLI’DAN BEDRİ RAHMİ’YE USTALAR BURADA
Müzede İbrahim Çallı, Abidin Dino, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Eşref Üren, Nuri İyem, Fikret Mualla ve Neşe Erdok gibi Türk sanatının önemli isimlerinin çalışmalarıyla karşılaşmak mümkün. Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun geleneksel Anadolu motiflerini modern sanat anlayışıyla birleştiren yaklaşımı, koleksiyonun en dikkat çekici duraklarından birini oluşturuyor. Nuri İyem’in Anadolu insanını ve özellikle kadın portrelerini merkeze alan sanat anlayışı da Türk resim tarihinin toplumsal yönünü ziyaretçilere hissettiriyor. Müzede yalnızca resim eserleri bulunmuyor. Heykel, seramik ve farklı sanat disiplinlerinden çalışmalar da katlar arasında ziyaretçilerin karşısına çıkıyor. Her salon, Türk sanatının başka bir dönemine açılan pencere gibi ilerliyor. Bu nedenle müzeyi gezmek, yalnızca tablolara bakılan kısa bir ziyaret olmaktan çıkıp sanat tarihinin değişimini takip eden bir yolculuğa dönüşüyor.
ESKİ BANKA BİNASINDA DİJİTAL SANAT DENEYİMİ
Tarihi yapının içinde çağdaş sergileme yöntemlerine de yer veriliyor. Dijital deneyim alanları, eserlerin ve sanatçıların hikâyelerinin farklı yöntemlerle keşfedilmesini sağlıyor. Müzenin süreli sergi salonunda yıl içerisinde farklı sanatçıların çalışmaları ziyaretçilerle buluşuyor. Böylece daha önce müzeyi gezenler, yeni sergiler için yapıya yeniden dönebiliyor. Çocuk eğitim atölyesi ise küçük ziyaretçilerin sanatı yalnızca izlemekle kalmayıp üretim süreçlerine katılabilmesini amaçlıyor. Okul ve grup ziyaretleri için önceden rezervasyon yapılması gerekiyor. Yağmurlu bir günde çocuklarla gidilebilecek kapalı bir yer arayan aileler açısından müze sakin ve öğretici bir seçenek oluşturuyor. Merkezi konumu sayesinde uzun bir araç yolculuğu yapmadan ulaşılabilmesi de önemli bir avantaj sağlıyor.
KENTİN ORTASINDA SESSİZ BİR SIĞINAK
Müzenin bulunduğu bölge gün boyunca trafik, vapur sesleri ve iş merkezlerinin hareketliliğiyle çevrili. Ancak kapıdan içeri girildiğinde şehrin koşuşturması yerini sessiz salonlara bırakıyor. Yağmurun tarihi binanın pencerelerine vurduğu saatlerde eserleri incelemek, müzenin atmosferini daha da etkileyici hale getiriyor. Özellikle kalabalıktan uzaklaşmak isteyenler burada acele etmeden vakit geçirebilir. Müze gezisinin ardından yağışın durumuna göre Pasaport, Kemeraltı, Konak Pier ve Cumhuriyet Meydanı çevresindeki diğer kapalı rotalara geçilebiliyor. Böylece tek bir müze ziyareti, şehir merkezinde yarım günlük bir kültür programına dönüştürülebiliyor.
GİRİŞ İÇİN TEK KURUŞ ÖDENMİYOR
Ziraat Bankasının güncel ziyaret bilgilerine göre müze pazartesi günleri ve resmi tatiller dışında haftanın her günü 09.00 ile 18.00 saatleri arasında açık bulunuyor.Müzeye bireysel giriş ücretsiz gerçekleştiriliyor. Okul gezileri ve kalabalık grupların ise ziyaret öncesinde rezervasyon yaptırması gerekiyor. Rezervasyon ve ayrıntılı bilgi için 0232 397 02 10 numaralı telefonun 110 veya 111 numaralı dâhili hatları aranabiliyor. Geçici sergiler ve çalışma saatlerinde yaşanabilecek değişiklikler için ziyaret öncesinde bilgi alınması öneriliyor. Müze, Akdeniz Mahallesi Gazi Bulvarı, Şehit Fethi Bey Caddesi No:34 Konak adresinde bulunuyor. Çankaya Metro İstasyonu ve merkezdeki toplu taşıma duraklarından kısa bir yürüyüşle ulaşılabiliyor.
