Sakarya’nın Hendek ilçesinde Doğu Marmara Kalkınma Ajansı desteğiyle kurulan Tarımsal Ürünler Mükemmeliyet Merkezi, doku kültürü yöntemiyle orkide üretiminde önemli bir kapasiteye ulaştı. Daha önce yurt dışından ithal edilen orkide fideleri artık tesiste yerli olarak üretilirken, elde edilen ürünler Hollanda üzerinden dünya pazarına gönderiliyor.
Yaklaşık 3 bin metrekare kapalı alanda faaliyet gösteren tesiste 67 farklı orkide çeşidi üzerinde üretim gerçekleştiriliyor. Yaklaşık 100 kişinin çalıştığı merkezde personelin yüzde 97’sini kadınlar oluşturuyor.
YILLIK 13 MİLYONA YAKIN ORKİDE ÜRETİLİYOR
Tesisteki üretim sürecine ilişkin bilgi veren Üretim Müdürü Şüheda Türk, laboratuvar ortamında gerçekleştirilen doku kültürü yöntemiyle orkide fidelerinin çoğaltıldığını belirtti. Türk, üretim kapasitesi ve ihracat sürecini şöyle anlattı: "Burada Hendek tesisinde orkide üretimi gerçekleştiriyoruz. Şu anda 3 bin metrekare kapalı alanda yapıyoruz üretimi. Yaklaşık 67 çeşit ile üretimi gerçekleştiriyoruz. Bu üretimi gerçekleştiren ekibimizin yüzde 97'si kadınlardan oluşuyor. Biz kadın istihdamına önem veren şirketlerden bir tanesiyiz. Tamamen orkide üretiyoruz bu kısımda. Şu an üretimimizi, ihracatımızı Hollanda'ya yapıyoruz. Hollanda'dan bütün dünya ülkelerine yayılıyor üretilen orkide fideleri ve çelikleri. Doku kültürü ilk önce sağlıklı bir ana ürünün in vitro olarak üretilmesi ile başlar. Sağlıklı bir ürünü alıyoruz, izolasyonunu gerçekleştiriyoruz, tamamen steril ettikten sonra bu ürünü logaritmik olarak hızlıca üretebileceğimiz şekilde stok bir materyale dönüştürüyoruz. Biz materyal diyoruz ama bu bir bitki aslında. Orkidenin küçük hali diyebilirim. Bu ürünleri dokularından ayırıp çoğaltımını gerçekleştiriyoruz. Burada istedikleri bütün besin, hava, su gibi mikro elementlerini ve ihtiyaçlarını küçük kutulara yerleştiriyoruz. Orada üretimine devam ediyorlar. 3 bin metrekare kapalı alanda bizim yıllık üretim kapasitemiz 13 milyona yakın. 13 milyon orkideyi burada üretip Hollanda'ya gönderebiliyoruz. Burası sadece laboratuvar alanındaki üretim kapasitesi. Tabii ki erkeğe ihtiyaç duyduğumuz alanlar oluyor, zaten erkek personellerimiz de var ama bir elin parmağını geçmeyecek seviyede diyebiliriz. Aslında hem kırılgan bir bitki hem de çok dayanıklı bir bitki. Bu kutuların içerisinde çok uzun süre yaşayabiliyorlar ama her bitkide olduğu gibi ihtiyaçlarını karşılayamadıklarında onlar da ölüyorlar" dedi.
ORKİDELER HOLLANDA ÜZERİNDEN DÜNYAYA ULAŞIYOR
Tesiste üretilen orkide fideleri ve çelikleri, çiçekçilik sektöründe önemli merkezlerden biri olan Hollanda’ya ihraç ediliyor. Ürünler, buradan farklı ülkelere dağıtılarak dünya pazarına ulaştırılıyor. Böylece daha önce yurt dışından temin edilen orkide fidelerinin bir bölümü Türkiye’de üretilerek ihracata konu oluyor.
TESİSİN GENEL KAPASİTESİ 38 MİLYON FİDE
Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mustafa Çöpoğlu da merkezin tarım ve sanayi açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Çöpoğlu, tesiste hem ihracat hem kadın istihdamı hem de ithal ürünlerin yerli üretimle karşılanmasına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
Çöpoğlu, tesisle ilgili değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: "Daha önceden yurt dışından ithal edilen fideler burada üretiliyor ve yurt dışına satılıyor. Buranın kapasitesi yıllık 38 milyon adet, 4 bin 700 ayrı türde fide burada yetiştirilebilecek kapasitede. Doku kültürü yöntemiyle çoğaltılıyor. Burada hem ihracat var, hem kadın istihdamı var, hem ithal ikameyi telafi etme var, hem yenilikçi ürün var. Yani bizim ülkemizde hem tarımın hem sanayinin yapmak istedikleri bütün unsurlar mevcut. Burada Türkiye'nin kalkınması için aradığımız bütün unsurlar mevcut. Burada üretilen ürünler ihraç ediliyor. Daha önce yurt dışından ithal ettiğimiz ürünleri biz burada üretmeye ve satmaya başladık. Dünyanın pek çok ülkesine Hollanda üzerinden bu ürünler dağıtılıyor. Burada yoğun bir kadın istihdamı var. Ortalama 100 civarındaki çalışanın 97'si kadın, sadece 3 tane erkek çalışanımız var. Büyük bir AR-GE ve inovasyon var burada. Yenilikçi ürünler var, Türkiye'nin kalkınması için, dünya ile rekabet edebilmesi için özlediğimiz ve aradığımız bütün unsurlar bu tesiste mevcut" dedi.
KADIN İSTİHDAMIYLA DİKKAT ÇEKİYOR
Tesisin öne çıkan özelliklerinden biri de çalışanların büyük bölümünün kadınlardan oluşması. Yaklaşık 100 personelin görev yaptığı merkezde kadın çalışanların oranı yüzde 97’ye ulaşıyor. Laboratuvar ortamında hassas işlemlerle çoğaltılan orkide fideleri, Türkiye’nin tarımsal üretim kapasitesine katkı sağlarken aynı zamanda kadın istihdamına ve ihracata da destek oluyor.
