Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından düzenlenen “Algoritmalar Çağında İnsan: Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka ve Geleceğin İnşası” başlıklı uluslararası sempozyumda, yapay zekânın toplumsal yaşamdan akademik çalışmalara kadar farklı alanlardaki etkileri değerlendirildi. EÜ Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen etkinliğe üniversite yöneticileri, akademisyenler ve lisansüstü öğrenciler katıldı. Yurt içinden ve yurt dışından araştırmacıların yer aldığı sempozyumda Türkçe, İngilizce ve Almanca dillerinde toplam 30 bildiri sunuldu.
YAPAY ZEKANIN DÖNÜŞTÜRÜCÜ GÜCÜ VE ETİK BOYUTU ELE ALINDI
Sempozyumun açılışına Ege Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Murat Boyacı, Yaşar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yiğit Kazançoğlu, EÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Burcu Türkcan, akademisyenler ve lisansüstü öğrenciler katıldı. Açılışta konuşan Ege Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Murat Boyacı, yapay zekânın iş dünyası, meslekler ve bilgi üretimi üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Teknolojik dönüşümün etik yönünün de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Boyacı, “Dünya çok hızlı bir değişim içerisinde. Meslekler ve iş yapış şekilleri dönüşüm geçiriyor, bilgi üretimi her geçen gün hızlanıyor. Tüm bu süreç yaşanırken yapay zekânın hem dönüştürücü özelliğini hem de etik boyutunu kapsamlı biçimde tartışmak zorundayız. Ege Üniversitesinin stratejik hedefleri arasında yapay zekânın her alanda ele alınması ve çalışılması yer alıyor. Dünya ve Türkiye gündeminde ilk sıralarda bulunan bu konunun üniversitemiz bünyesinde uluslararası bir sempozyumla tartışılmasını son derece kıymetli buluyorum” dedi.
YAPAY ZEKANIN SOSYAL BİLİMLERDEKİ ETKİSİ
EÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Burcu Türkcan da yapay zekânın sosyal bilimlerin farklı alanlarında değişim ve dönüşüme neden olduğunu belirtti. Sempozyumun düzenlenme amaçlarını anlatan Türkcan, lisansüstü öğrencilerin yapay zekâ alanında araştırmalar yapmasının teşvik edilmesini ve uluslararası akademik tartışma ortamı oluşturulmasını hedeflediklerini ifade etti. Prof. Dr. Türkcan, “Yapay zeka, sosyal bilimlerin tüm alanlarını doğrudan etkileyerek köklü bir değişim ve dönüşümü beraberinde getiriyor. İnsanı ve toplumu merkezine alan bu teknolojik devrim, geleceğin inşasında da belirleyici faktörlerden biri olacak. Sempozyumu düzenleme amacımız bu gerçeğe dikkat çekmek, lisansüstü öğrencilerimizi bu alanda araştırmalar yapmaya teşvik etmek ve uluslararası düzeyde nitelikli bir akademik tartışma platformu sunmaktır” diye konuştu.
YEŞİL DÖNÜŞÜM VE DÖNGÜSEL EKONOMİ KONUŞULDU
Açılış konuşmalarının ardından Yaşar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yiğit Kazançoğlu, “Yeşil Dönüşüm ve Döngüsel Ekonomide Yapay Zekânın Rolü" başlıklı açılış dersini gerçekleştirdi. Sosyal bilimlerin yapay zeka çalışmalarındaki yerine, sürdürülebilirliğe ve insan odaklı dönüşüme değinen Kazançoğlu, teknolojinin gelecekteki etkisinin yalnızca teknik kapasiteyle sınırlı olmadığını vurguladı. Prof. Dr. Kazançoğlu, “Sosyal bilimler, yapay zekâ çalışmalarının tam merkezinde duruyor. Yapay zekâ çağında insanın değişen konumunu, sürdürülebilirliği ve insan odaklı dönüşümü doğru okumak durumundayız. Yeni dönemde araştırma gündemimizi bu bileşenler üzerine kurmalıyız. Unutmamalıyız ki geleceğin belirleyici gücü yalnızca yapay zekânın kapasitesi değil, insanın onu hangi amaçlarla ve hangi değerlerle kullandığı olacaktır” ifadelerini kullandı. Açılış dersinin tamamlanmasının ardından EÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Burcu Türkcan, katkılarından dolayı Prof. Dr. Yiğit Kazançoğlu'na teşekkür plaketi verdi.
ALGORİTMALARIN ETKİSİ İNCELENDİ
Sempozyumda Ege Üniversitesi Medya Uygulama ve Araştırma Merkezi (EGEMM) Müdür Yardımcısı Öğr. Gör. Dr. Yiğit Açık da “Dijital Yayın Platformlarında Yapay Zeka Destekli Keşif ve Kullanıcı Tercihlerinin Dönüşümü: Discovery Intelligence Yaklaşımı Üzerine Bir Literatür Değerlendirmesi” başlıklı bildirisini sundu. Açık, sunumunda Netflix ve benzeri dijital yayın platformlarında kullanılan yapay zekâ destekli öneri ve içerik keşif sistemlerinin gelişimini ele aldı. Çalışmada özellikle “Discovery Intelligence” yaklaşımı üzerinden kullanıcıların içeriklerle buluşturulma biçimleri değerlendirildi. Algoritmaların izleyici tercihleri üzerindeki etkisini inceleyen Öğr. Gör. Dr. Yiğit Açık, “Dijital yayın platformlarında geleceğin rekabetinin yalnızca daha fazla içerik üretmekten değil, kullanıcıları içerikle hangi algoritmik mekanizmalar aracılığıyla buluşturduğundan kaynaklanacağı öngörülmektedir. Bu bağlamda çalışmamız, yapay zekâ destekli ‘keşif’ sistemlerinin izleyiciyi yalnızca içerik tüketicisi olarak değil, tercihleri sürekli analiz edilen, tahmin edilen ve belirli ölçülerde yeniden şekillendirilen algoritmik bir özne olarak konumlandırdığı sonucunu tartışmaya açmaktadır” açıklamasında bulundu.
ULUSLARARASI KATILIMLA 30 BİLDİRİ SUNULDU
Sempozyumun davetli konuşmacıları da çevrimiçi oturumlarda araştırmalarını ve değerlendirmelerini katılımcılarla paylaştı. North-West University öğretim üyesi Prof. Dr. Oladipo Olalekan David, Afrika'nın yapay zekâ rekabetindeki konumunu ele aldı. University of Groningen öğretim üyesi Doç. Dr. Matt Coler konuşma ve ses teknolojileri üzerine sunum yaptı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Oytun Meçik, yapay zekâ çağında yeniden sanayileşme konusunu değerlendirirken Anadolu Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan Murat Ertuğrul, yapay zeka destekli yöntemlerle hazırlanan Anadolu Güven Endeksi çalışmalarını aktardı. Yurt içinden ve yurt dışından araştırmacıların hem yüz yüze hem de çevrimiçi katılımıyla gerçekleştirilen uluslararası sempozyumda Türkçe, İngilizce ve Almanca dillerinde toplam 30 bildiri sunuldu. Böylece yapay zekânın sosyal bilimlerdeki etkileri, farklı akademik disiplinlerden araştırmacıların katkılarıyla ele alındı.
