BİRSU KOÇ-EGE TELGRAF/Fırından yeni çıkmış ekmeğin mutfağa yayılan o eşsiz kokusu, sıcacık kabuğunun çıkardığı çıtırtı ve ilk lokmadaki yumuşak doku… Ancak bu lezzeti günlerce korumak sanıldığı kadar kolay değil. Ekmeği poşete koyup mutfak tezgahında bekletmek pratik görünse de yanlış saklama koşulları ekmeğin kısa sürede ya bayatlamasına ya da nemlenmesine neden olabiliyor. Ekmek saklamak denildiğinde birçok kişinin aklına hemen plastik poşet geliyor. Poşet, ekmeğin nem kaybetmesini engellediği için kısa süreli saklamada işe yarayabiliyor. Ancak ekmeğin uzun süre poşetin içerisinde bekletilmesi, özellikle sıcak ve nemli ortamlarda istenmeyen sonuçlara yol açabiliyor. Poşetin içerisinde hapsolan nem, ekmeğin kabuğunun gevrekliğini kaybetmesine neden olabiliyor. Bir süre sonra dışı yumuşayan ekmek, beklenenden daha farklı bir dokuya kavuşabiliyor. Bu nedenle ekmeğin nasıl bir ortamda, ne kadar süreyle saklanacağı büyük önem taşıyor.
SICAK EKMEĞİ POŞETE KOYMAYIN
Ekmek fırından yeni çıktıysa yapılabilecek en büyük hatalardan biri onu sıcakken kapalı bir poşete yerleştirmek olabilir. Çünkü sıcak ekmek buhar çıkarmaya devam eder. Bu buhar poşetin içerisinde yoğunlaşarak nem oluşturabilir. Nem içeride hapsolduğunda ekmeğin kabuğu kısa sürede yumuşayabilir. Daha da önemlisi, uygun olmayan koşullarda bekletilen ekmekte küflenme riski artabilir. Bu nedenle yeni alınmış veya fırından çıkmış ekmeğin öncelikle tamamen soğumasını beklemek gerekir.
EKMEĞİN EN BÜYÜK DÜŞMANI NEM
Ekmek tazeliğini korurken nem dengesi büyük önem taşır. Fazla nem ekmeğin dokusunu bozarken, aşırı hava teması ise ekmeğin kuruyup sertleşmesine neden olabilir. Bu nedenle ekmeği tamamen açıkta bırakmak da doğru bir yöntem değildir. Buradaki amaç ekmeği ne havasız bırakmak ne de tümüyle havaya maruz bırakmaktır. Uygun saklama yöntemiyle ekmeğin dokusunu mümkün olduğunca korumak gerekir.
KAĞIT TORBA NEDEN TERCİH EDİLEBİLİR?
Özellikle kısa süre içerisinde tüketilecek ekmeklerde kağıt torba, ekmeğin kabuğunun nefes almasına yardımcı olan seçeneklerden biri olabilir. Kağıt, plastik gibi nemi tamamen hapseden bir yapı oluşturmaz. Bu sayede ekmeğin dış kısmındaki çıtırlığın daha iyi korunması mümkün olabilir. Ancak ekmeğin çok uzun süre saklanması planlanıyorsa yalnızca kağıt torba yeterli olmayabilir.
EKMEĞİ BUZDOLABINA KOYMAYIN
Ekmek söz konusu olduğunda buzdolabı konusu sıkça tartışılır. Buzdolabının soğuk ortamı ekmeğin küflenmesini geciktirebilir ancak ekmeğin dokusunu ve tazelik hissini olumsuz etkileyebilir. Özellikle ekmeğin buzdolabında beklemesi, nişastanın yapısındaki değişimler nedeniyle daha hızlı bayatlamış gibi algılanmasına neden olabilir. Bu yüzden ekmeği yalnızca birkaç gün içerisinde tüketmek amacıyla buzdolabına koymak her zaman en iyi seçenek değildir. Ekmeği birkaç gün içerisinde tüketmeyecekseniz en etkili yöntemlerden biri dondurmak olabilir. Dondurma işlemi, ekmeğin tazeliğini daha uzun süre korumaya yardımcı olur. Ancak burada da küçük bir ayrıntı önem taşır. Ekmeği tek parça halinde dondurmak yerine tüketilecek miktarlara göre dilimlemek büyük kolaylık sağlar. Böylece ihtiyaç duyulan miktar çıkarılarak geri kalanı yeniden çözülmeden saklanabilir.
DONDURMADAN ÖNCE BUNU YAPIN
Ekmeği dondururken hava geçirmeyen uygun bir saklama ambalajı kullanmak gerekir. Amaç, ekmeğin dondurucudaki kuru havayla doğrudan temasını azaltmaktır.Ambalajın içerisinde mümkün olduğunca az hava kalması da ekmeğin kalitesinin korunmasına yardımcı olabilir. Bu küçük ayrıntı, dondurucudan çıkarıldığında ekmeğin çok daha iyi bir dokuya sahip olmasını sağlayabilir.
ÇÖZÜNDÜRME AŞAMASI DA ÇOK ÖNEMLİ
Dondurucudan çıkarılan ekmeğin nasıl çözdürüldüğü de sonuç üzerinde etkili olabilir. Ekmeği ambalajından çıkarıp açıkta bekletmek yerine uygun şekilde çözündürmek, yüzeyde oluşabilecek yoğunlaşmayı azaltmaya yardımcı olabilir. Dilimlenmiş ekmeklerde ise ihtiyaç duyulan miktarı doğrudan çıkarabilmek büyük avantaj sağlar. Böylece her seferinde bütün ekmeği çözdürmeye gerek kalmaz.
KÜFLENEN EKMEĞİ KURTARMAYA ÇALIŞMAYIN
Ekmekte yalnızca görünen kısmın küflü olduğunu düşünüp o bölümü keserek geri kalanını tüketmek güvenli olmayabilir. Küfün görünmeyen bölümlere de yayılmış olabileceği unutulmamalıdır. Özellikle yumuşak ve gözenekli ekmeklerde küfün iç kısımlara ilerlemesi mümkün olabilir. Bu nedenle küflenme görülen ekmeği tüketmemek en güvenli yaklaşımdır. Ekmek saklanan ortamın sıcaklığı, nemi ve güneş ışığına maruz kalıp kalmaması da önemlidir. Çok sıcak, nemli veya güneş alan bir mutfak tezgâhı ekmeğin ideal koşullarda korunmasını zorlaştırabilir. Ekmek için serin, kuru ve doğrudan güneş almayan bir alan tercih edilebilir. Ayrıca saklama kabının temiz olması da hijyen açısından büyük önem taşır.
HER EKMEK İÇİN GEÇERLİ DEĞİL
Somun ekmek, sandviç ekmeği, tam tahıllı ekmek veya ekşi mayalı ekmek aynı özelliklere sahip değildir. İçerikleri, nem oranları ve kabuk yapıları farklı olduğu için saklama süreleri ve uygun yöntemleri de değişebilir. Bu nedenle “Bütün ekmekler mutlaka poşette saklanmalı” ya da “Bütün ekmekler buzdolabına konulmalı” şeklinde tek bir kural koymak doğru değildir. Ekmek türünü ve ne kadar sürede tüketileceğini dikkate almak gerekir.
BU HATA EKMEĞİN ÖMRÜNÜ KISALTABİLİR
Bazen ekmeğin kısa sürede bozulmasının nedeni satın alınan ekmek değil, saklama şeklidir. Sıcakken poşetlemek, nemli ortamda bırakmak veya temiz olmayan bir kapta muhafaza etmek ekmeğin kalitesini olumsuz etkileyebilir. Oysa birkaç basit alışkanlıkla ekmeğin hem dokusunu hem de lezzetini daha uzun süre korumak mümkün olabilir. Özellikle fazla miktarda ekmek alanların saklama yöntemine daha fazla dikkat etmesi gerekir. Ekmeği bir veya iki gün içerisinde tüketecekseniz serin ve kuru bir ortamda uygun bir torba içerisinde saklamak yeterli olabilir. Daha uzun süre muhafaza edecekseniz dondurucu seçeneği çok daha kullanışlı hale gelir. Kısacası ekmeği saklarken tek bir yönteme bağlı kalmak yerine tüketim süresini göz önünde bulundurmak gerekir. Doğru saklama koşulları, sofradaki ekmeğin birkaç gün sonra bile ilk günkü lezzetine daha yakın kalmasına yardımcı olabilir.
EKMEĞİN TAZELİĞİNİ KORUMANIN PÜF NOKTASI
Ekmeğin sırrı aslında oldukça basit: Sıcakken kapatmayın, nemden koruyun, kısa sürede tüketecekseniz uygun bir torbada saklayın; uzun süre bekletecekseniz dondurun. Yıllardır mutfaklarda alışkanlık haline gelen plastik poşet yöntemi her durumda yanlış olmasa da her ekmek için ve her saklama süresi için ideal olmayabilir. Küçük görünen bu ayrıntılar, ekmeğin çıtırlığından yumuşaklığına kadar birçok özelliğini değiştirebilir. Sofrada israfı azaltmak ve alınan ekmeği mümkün olduğunca uzun süre değerlendirmek için doğru saklama yöntemini bilmek büyük önem taşıyor. Çünkü bazen ekmeğin bayatlamasının nedeni geçen zaman değil, onu sakladığımız yerdir.