Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı evlenme ve boşanma istatistiklerini yayımladı. Verilere göre 2024 yılında 569 bin 983 olan evlenen çift sayısı, 2025 yılında 552 bin 237'ye geriledi. Bin nüfus başına düşen evlenme sayısını ifade eden kaba evlenme hızı ise binde 6,67'den binde 6,43'e düştü.
Boşanan çift sayısı ise yükseliş gösterdi. 2024 yılında 188 bin 963 olan boşanma sayısı, 2025 yılında 193 bin 793'e çıktı. Kaba boşanma hızı da binde 2,21'den binde 2,26'ya yükseldi.
Ortalama ilk evlenme yaşı da artışını sürdürdü. 2025 yılında erkeklerde ortalama ilk evlenme yaşı 28,5, kadınlarda ise 26,0 olarak kaydedildi. Erkekler ile kadınlar arasındaki ortalama ilk evlenme yaşı farkı 2,5 yaş oldu.
İllere göre dağılım incelendiğinde kaba evlenme hızının en yüksek olduğu il binde 7,76 ile Gaziantep oldu. Gaziantep'i binde 7,68 ile Osmaniye, binde 7,50 ile Şanlıurfa izledi. En düşük kaba evlenme hızı ise binde 4,18 ile Tunceli'de görüldü. Tunceli'nin ardından Gümüşhane ve Ardahan sıralandı.
Boşanma hızında ise İzmir ilk sırada yer aldı. İzmir'de kaba boşanma hızı binde 3,28 olarak hesaplandı. Antalya ve Denizli de listenin üst sıralarında yer aldı. En düşük boşanma hızı ise Hakkari'de kaydedildi. Hakkari'yi Şırnak ve Bitlis takip etti.
2025 yılında gerçekleşen boşanmaların yüzde 34'ü evliliğin ilk 5 yılında, yüzde 20,3'ü ise evliliğin 6-10 yılı içinde gerçekleşti.
Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Çocukların velayetinin yüzde 74,6'sı anneye, yüzde 25,4'ü ise babaya verildi.
2025 yılındaki evliliklerin büyük bölümü Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları arasında gerçekleşti. Damatların yüzde 1'i, gelinlerin ise yüzde 5,2'si yabancı uyruklulardan oluştu. "Yabancı gelinler" kategorisinde Suriyeliler ilk sırada yer alırken, onları Özbek ve Faslı gelinler izledi. "Yabancı damatlar" arasında ise ilk sırada Suriyeliler bulunurken, Alman ve Afgan damatlar sonraki sıralarda yer aldı.
GRİ BOŞANMALARDA YÜKSELİŞ DİKKAT ÇEKTİ
SETA araştırmacıları Cenk Beyaz ve Beyza Ekici tarafından hazırlanan "Güncel Eğilimleriyle Dünyada ve Türkiye'de Gri Boşanma" başlıklı analizde, 50 yaş ve üzerindeki bireylerin boşanma eğilimindeki artış ele alındı.
Analizde gri boşanma, genellikle 50 yaş ve üzerindeki bireylerin uzun yıllar süren evliliklerini sonlandırması olarak tanımlandı.
Raporda uzun yaşam süresi, emeklilik dönemi, çocukların evden ayrılması, ekonomik özgürlük, bireysel beklentilerin değişmesi ve boşanmanın toplumsal olarak daha kabul edilebilir hale gelmesinin gri boşanmayı artıran başlıca nedenler arasında gösterildi.
TÜİK verilerine göre kaba boşanma hızı 2001 yılında binde 1,41 seviyesindeyken 2025 yılında binde 2,26'ya yükseldi. Aynı dönemde yıllık boşanma sayısı yaklaşık 92 binden 193 bin 793'e çıktı. Buna karşılık kaba evlenme hızı 2001 yılında binde 8,35 iken 2025 yılında binde 6,43'e geriledi.
2021 Aile Yapısı Araştırması'na göre boşanmaya yol açan nedenlerin başında yüzde 32,2 ile eşlerin birbirine karşı sorumsuz ve ilgisiz davranması yer aldı. Bunu yüzde 14,1 ile aldatma, yüzde 9,8 ile evin geçimini sağlayamama, yüzde 8,1 ile dayak ve kötü muamele, yüzde 8 ile aile büyüklerinin evliliğe müdahalesi ve yüzde 5,1 ile içki izledi. Raporda ayrıca hakaret, ruhsal rahatsızlıklar, kıskançlık, kumar, madde bağımlılığı ve çocuk sahibi olamamanın da boşanmaya neden olan diğer etkenler arasında bulunduğu belirtildi.
2025 verilerine göre boşanmaların yüzde 34'ü evliliğin ilk 5 yılında, yüzde 15,7'si 11-15 yıl arasında, yaklaşık yüzde 30'u ise 16 yıl ve üzerindeki evliliklerde gerçekleşti.
50 YAŞ ÜSTÜ BOŞANMALAR VE ULUSLARARASI TABLO
Rapora göre Türkiye'de 50 yaş ve üzerindeki bireylerde görülen gri boşanma sayısı 2001-2025 döneminde yaklaşık 2,6 kat arttı. 2001 yılında yaklaşık 17 bin seviyesinde bulunan gri boşanma sayısı, 2025 yılında 61 bin 252'ye ulaştı.
Veriler, ileri yaş grubunda boşanan erkek sayısının kadınlardan daha fazla olduğunu ortaya koydu. Özellikle 50-54 yaş grubunda erkeklerde boşanma sayısının kadınların üzerinde olduğu belirtilirken, raporda bunun temel nedenlerinden biri olarak erkeklerin ikinci evliliklerini daha sık sonlandırması gösterildi.
SETA'nın analizinde gri boşanmanın yalnızca Türkiye'ye özgü olmadığı da aktarıldı. ABD'de 1990'dan bu yana 50 yaş ve üzerindeki boşanmalarda önemli artış yaşandığı, ülkedeki yaklaşık her üç boşanmadan birinin gri boşanma olarak değerlendirildiği belirtildi.
Avrupa Birliği ülkelerinde ise 1990'lı yıllarda toplam boşanmalar içinde yaklaşık yüzde 10 seviyesinde olan gri boşanma oranının günümüzde yüzde 36'ya ulaştığı ifade edildi. Özellikle Letonya, Estonya, İsveç ve Litvanya'nın Avrupa ortalamasının üzerinde olduğu kaydedildi.
Raporda büyükşehirlerde gri boşanmanın daha yaygın görüldüğü belirtilirken İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa öne çıkan iller arasında gösterildi. Hakkari, Ardahan, Bayburt, Gümüşhane ve Muş'ta ise oranların daha düşük seviyede olduğu ifade edildi.