PELİN PEKEDİS - EGE TELGRAF - Severek alınan bir kazağın birkaç kullanımın ardından yüzeyinde küçük topaklar oluşması, giysinin olduğundan eski görünmesine yol açabiliyor. Günlük dilde tüylenme olarak adlandırılan bu durum, yüzeye çıkan liflerin birbirine dolaşarak topaklaşmasıyla meydana geliyor. Kumaşın yapısı bu süreci etkiliyor ancak kullanım sırasında oluşan sürtünme de belirleyici rol oynuyor.
TÜYLENME EN ÇOK TEMAS EDEN BÖLGELERDE BAŞLIYOR
Kazağın her bölgesi aynı ölçüde sürtünmeye maruz kalmıyor. Kol altları, kolların gövdeye değdiği yan kısımlar ve masa kenarına temas eden bölgeler daha fazla aşınıyor. Çanta askıları, emniyet kemeri ve üzerine giyilen montun iç yüzeyi de lifleri hareketlendirebiliyor. Tüylenmenin belirli bir bölgede yoğunlaşması, kullanım kaynaklı sürtünmenin önemli bir işareti. Örneğin omuzda taşınan çantanın temas ettiği yerde oluşan topaklar, yalnızca yıkama şekliyle açıklanamayabiliyor.
HER TÜYLENEN KAZAK KALİTESİZ Mİ?
Tüylenme tek başına kumaş kalitesini kesin olarak göstermiyor. Liflerin uzunluğu, ipliğin bükümü, örgünün sıkılığı ve kumaşın gördüğü işlemler birlikte etkili oluyor. Daha kısa ve yüzeyden kolay ayrılan lifler, sürtünmeyle dışarı çıkarak birbirine dolaşabiliyor. Gevşek örgülü ve kabarık yüzeyli kazaklarda lifler daha kolay hareket edebiliyor. Yumuşaklık hissi veren bu yapı, bazı ürünlerde tüylenmeye yatkınlığı artırabiliyor. Bu nedenle yalnızca dokunarak hissedilen yumuşaklık veya ürünün fiyatı, uzun süre pürüzsüz kalacağının garantisi değil.
DOĞAL LİFLER DE TÜYLENEBİLİYOR
Yün ya da kaşmir gibi doğal liflerden üretilmiş kazaklar da topaklanabiliyor. Sentetik lifler ve farklı liflerin bir arada kullanıldığı karışımlar da kendi yapılarına göre değişen davranışlar gösterebiliyor. Bazı karışımlarda daha dayanıklı lifler, oluşan topakların kumaşa bağlı kalmasına neden olabiliyor. Dolayısıyla etiket üzerindeki tek bir lif adına bakarak ürünün hiç tüylenmeyeceğini söylemek mümkün olmuyor.
YIKAMA SIRASINDAKİ SÜRTÜNME DE ÖNEMLİ
Kazakları fermuarlı, sert dokulu veya yüzeyinde çıkıntılar bulunan giysilerle birlikte yıkamak, kumaş üzerindeki sürtünmeyi artırabiliyor. Makineyi fazla doldurmak ve giysiye uygun olmayan yoğun bir program seçmek de yüzeyin yıpranmasını kolaylaştırabiliyor. Bakım etiketinin izin verdiği şekilde kazağı ters çevirerek yıkamak, uygun hassas programı kullanmak ve gerektiğinde yıkama filesinden yararlanmak yüzeyin korunmasına yardımcı olabilir. Ancak “hassas program” seçmek, elde yıkanması veya kuru temizlenmesi gereken her ürün için uygun bir alternatif sayılmamalı.
TOPAKLARI ÇEKEREK KOPARMAK SORUNU BÜYÜTEBİLİR
Küçük tüy toplarını parmakla çekmek, onlara bağlı lifleri de dışarı çıkararak yüzeyi daha fazla bozabiliyor. Özellikle ince ve gevşek örgülü kazaklarda ipliklerin çekilmesi veya örgünün zarar görmesi riski bulunuyor. Kumaşa uygun bir tüy temizleme cihazı kullanılacaksa kazak düz bir zemine serilmeli, cihaza bastırılmamalı ve önce görünmeyen küçük bir bölümde denenmeli. Çok kabarık, ince veya hassas örgülerde üreticinin bakım önerisi esas alınmalı. Tüylerin temizlenmesi görünümü iyileştirebilir; kumaşın yeniden tüylenme eğilimini tamamen ortadan kaldırmaz.
