Nöroloji Uzmanı Dr. Abdurrahman Akbaş, Dünya Epilepsi Günü dolayısıyla epilepsi hastalığı hakkında değerlendirmelerde bulundu. Halk arasında “sara hastalığı” olarak da adlandırılan epilepsinin, beyin fonksiyonlarında kısa süreli bozulmaya neden olduğunu ifade eden Akbaş, hastalığın toplumdaki görülme sıklığına dikkat çekti. Epilepsinin beyin hücrelerinde meydana gelen geçici ve anormal elektriksel yayılım sonucunda ortaya çıktığını belirten Akbaş, hastalığın kadın ve erkeklerde ırk ayrımı olmaksızın eşit oranda görülebildiğini söyledi. Uzman Dr. Abdurrahman Akbaş, epilepsiyle ilgili "Beyin hücrelerinde geçici anormal elektrik yayılımı sonucunda ortaya çıkan epilepsi hastalığı, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 1'ini etkilemektedir. Hastalık, erkek ve kadınlarda ırk ayrımı olmaksızın eşit olarak görülmektedir. Hemen her yaşta görülebilen epilepsi, uzun süreli tedavi ve izlem gerektiren bir hastalıktır. Sıklıkla gençleri ve yaşlıları etkiler. Epilepsi hastalarının beyinlerindeki anormal elektriksel aktivite sonucu epileptik nöbet geçirmeye yatkınlıkları vardır. Farklı epileptik nöbet tipleri vardır. Bazı epilepsi nöbet tipleri belli bir süre devam edip, tedaviyle tamamen düzelirken, bazıları ise hayat boyu devam etmektedir" diye konuştu.
NEDENİ HER ZAMAN BELİRLENEMİYOR
Beynin elektriksel faaliyetinin sürekli devam ettiğini belirten Akbaş, bu aktivitede meydana gelen bozuklukların farklı nedenlerle ortaya çıkabileceğini söyledi. İnme, beyin enfeksiyonları, ciddi kafa travmaları ve doğum sırasında bebeğin oksijensiz kalmasının epilepsi nöbetlerine yol açabileceğini ifade etti. Bununla birlikte, epilepsi tanısı konulan kişilerin önemli bir bölümünde hastalığın altında yatan nedenin kesin olarak belirlenemediğini aktaran Akbaş, aile öyküsünün de hastalık açısından önem taşıdığını dile getirdi. Akbaş, epilepsinin nedenlerine ilişkin "Beyin hücreleri, elektriksel aktivitesiyle tüm vücuda mesaj gönderir. Beyinde elektriksel aktivite her daim devam etmektedir. Beynin aktivitesindeki bozukluğa bazı durumlar yol açabilir. İnme (felç), beyin enfeksiyonları (menenjit, ensefalit vb.), ciddi kafa travmaları, doğum esnasında bebeğin oksijensiz kalması vb. gibi sebepler sonucunda epilepsi nöbetleri ortaya çıkabilmektedir. Fakat çoğu vakada epilepsinin altta yatan sebebi kesin olarak ortaya konulamamaktadır. Diğer yandan bazı epilepsi hastalarının ailesinde de bu hastalığın bulunması, epilepsinin kalıtsal bir yanının da olduğunu göstermektedir" dedi.
DÜZENLİ İLAÇ KULLANIMI ÖNEM TAŞIYOR
Epilepsinin tedavisinde öncelikli olarak antiepileptik ilaçların kullanıldığını belirten Dr. Akbaş, ilaçların temel amacının nöbetlerin ortaya çıkmasını önlemek olduğunu söyledi. Tedavinin etkili şekilde sürdürülebilmesi için ilaçların doktor kontrolünde ve düzenli olarak kullanılması gerektiğini vurguladı. Nöbetlerin sıklaşması, ilaç tedavisine başladıktan sonra yeni şikayetlerin ortaya çıkması veya başka bir hastalık nedeniyle yeni bir tedaviye başlanması halinde uzmana başvurulması gerektiğini ifade eden Akbaş, gebelik ve gebelik planlaması durumlarında da hekime bilgi verilmesinin önemine dikkat çekti. Uzm. Dr. Akbaş, tedavi seçenekleriyle ilgili "Bu ilaçlar epilepsi nöbetlerinin ortaya çıkmasını önlemeye yöneliktir. Tedavinin başarılı olabilmesi amacıyla bu ilaçların doktor kontrolünde düzenli kullanılması gerekmektedir. Nöbet sayısında artış olursa, ilaç tedavisine başlandıktan sonra başka şikâyetler ortaya çıkarsa, başka bir hastalık tanısı konulduysa ve tedavisine başlanıldıysa, gebelik durumu varsa veya gebe kalınması planlanıyorsa uzmana başvurulmalıdır. Diğer bir tedavi seçeneği ise cerrahi tedavidir. Cerrahi tedaviye karar vermeden önce hastanın nöbetlerinin ilaç tedavisine dirençli olduğunun gösterilmesi gerekir" dedi.
NÖBET SIRASINDA HASTANIN GÜVENLİĞİ SAĞLANMALI
Epilepsi nöbeti geçiren bir kişiyle karşılaşıldığında önceliğin hastanın güvenliğini sağlamak olduğunu belirten Akbaş, çevrede zarar verebilecek nesnelerin uzaklaştırılması gerektiğini söyledi. Nöbet sırasında sıkı kıyafetlerin gevşetilmesi, varsa gözlüğün çıkarılması ve hastanın başının yumuşak biçimde desteklenmesi gerektiğini ifade eden Akbaş, kişinin kasılmalarının olmadığı tarafa doğru sabit ve rahat bir pozisyonda yatırılmasını önerdi. Akbaş, nöbet sırasında yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: "112 Acil servis hattı aranmalı ve yardım istenmelidir. Hastanın çevresinde önlem alınmalı, zarar verebilecek şeylerden korunmalıdır, sıkı giysileri varsa giysileri gevşetilmeli (kravat, kemer gibi), gözlüğü varsa çıkartılmalıdır, başı yumuşak bir şekilde desteklenmelidir. Sabit ve rahat olacak şekilde kişiyi kasılmalarının olmadığı tarafına doğru yatırıp, tükürüğün dışarı akması sağlanmalıdır. Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğunu gösteren ve neler yapılması gerektiğini açıklayan bir hastalık kartı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Nöbetinin ne kadar devam ettiği takip edilmeli ve acil servis ekibine bildirilmelidir. Hastanın başında nöbeti tamamen geçene kadar beklenilmelidir. Epilepsi nöbeti geçiren bir kişiyse solunum veya kalp masajı yapılmasına gerek yoktur."
NÖBET GEÇİREN KİŞİYE BUNLAR YAPILMAMALI
Nöbet sırasında hastanın hareketlerinin zorla engellenmemesi gerektiğini belirten Dr. Akbaş, ağız içerisine herhangi bir nesne konulmaması konusunda da uyarıda bulundu. Hastanın bulunduğu yer doğrudan bir tehlike oluşturmuyorsa yerinin değiştirilmemesi gerektiğini ifade eden Akbaş, nöbet tamamen sona ermeden su veya yiyecek verilmemesi gerektiğini söyledi. Uzman Dr. Akbaş, nöbet sırasında kaçınılması gereken uygulamaları "Hastanın nöbete bağlı hareketleri kısıtlanmamalıdır. Ağzına bir şeyler koyulmamalıdır. Hasta tehlikede değilse, yeri değiştirilmeye çalışılmamalıdır. Nöbet tamamen sonlanmadan su veya yiyecek verilmemelidir. Nöbetin geçmesine yönelik bir şey yapılmamalıdır. Soğan, kolonya ve benzeri şeyler koklatılmamalıdır" diye anlattı.
