Sonbaharın gelmesiyle birlikte vatandaşların kışlık hazırlıkları da başladı. Bu dönemde hazırlanan ev yapımı konserveler sofralara taşınırken, uygun olmayan koşullarda gerçekleştirilen işlemler bazı sağlık risklerini beraberinde getirebiliyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Mortaş, özellikle düşük asitli sebzelerin uygun şartlarda konserve edilmemesi halinde Clostridium botulinum bakterisinin gelişebileceği konusunda uyarıda bulundu. Mortaş, bakterinin uygun ortam oluştuğunda ürettiği toksinin ciddi zehirlenmelere ve ölüme yol açabileceğine dikkat çekti.
BAKTERİ İÇİN UYGUN ORTAM OLUŞTURABİLİYOR
Clostridium botulinum bakterisinin toprak kaynaklı olduğunu belirten Doç. Dr. Mustafa Mortaş, bakterinin spor oluşturarak uygun koşullar ortaya çıkana kadar canlılığını sürdürebildiğini ifade etti. Mortaş, "Clostridium botulinum, doğa şartlarında toprak menşeli olan bir bakteri ve bu bakteri aslında görünenden çok daha tehlikeli. Temelde yüksek sıcaklıklarda inaktive olabiliyor, yok edebiliyoruz. Ama spor dediğimiz, kendini uygun şartlar gelene kadar saklayabilen bir yapıya sahip olduğundan dolayı, uygun şartlar geldiği zaman bazı olumsuz sonuçlara neden olabiliyor" dedi. Bakterinin pH 4,6'nın üzerindeki ortamlarda ve oksijen bulunmayan şartlarda gelişebildiğini aktaran Mortaş, konserve işlemlerinin de bu açıdan risk oluşturabileceğini belirtti. Mortaş, "Yani aslında konserve tam bu bakterinin gelişimi için uygun bir ortam olmuş oluyor. Biz konserve hazırlarken yeterli sıcaklık uyguladığımızı düşünüyoruz, kaynatıyoruz ama burada vejetatif bakterileri yok ederken sporları da yok etmemiş oluyoruz. Aslında bu riski biz gıdaya aktarmış oluyoruz" diye konuştu.
DÜŞÜK MİKTARI BİLE CİDDİ SONUÇLAR DOĞURUYOR
Clostridium botulinum bakterisinin oluşturduğu toksinin ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceğini belirten Mortaş, toksinin çok düşük miktarlarının dahi insan sağlığı açısından tehlikeli olabileceğini söyledi. Mortaş, "Bu bakteri toksin açısından çok tehlikeli bir bakteri. Çok çok düşük bir miktarı insana çok hızlı etki edebilen ve insanı öldürebilen bir toksin düzeyine sahip. Şöyle örnek vermek gerekirse, gram düzeyindeki bir toksin milyonlarca insanı öldürebilecek kuvvette. Zehirlenme durumunda çeşitli belirtiler ortaya çıkıyor. İlk başta bulantı, kusma ve çift görme, göz kapağı düşüklüğü, ardından solunum yetmezliğine bağlı olarak süreç ilerlediği takdirde direkt ölüme neden olabiliyor" şeklinde konuştu.
ŞİŞMİŞ KAVANOZLARA DİKKAT
Konserve satın alırken de bazı noktalara dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Mortaş, uygun şartlarda, yüksek sıcaklık ve basınç altında üretilen ürünlerin tercih edilmesini önerdi. Mortaş, "Kapağı açık olan, sızdırma yapmış olan, alt ve üst kapağı yukarı doğru bombe yapıp şişen (bombaj) yapmış olan, yani şişmiş olan kapakları marketten satın almamamız gerekiyor. Fasulye, mısır, mantar patates gibi veya diğer sebzeler gibi pH düzeyi yüksek olan sebzelerin konservelerinde bu risk her zaman kendini gösterir" ifadelerini kullandı.
SEBZELERİ İYİ YIKAYIN
Bakterinin toprak menşeli olması nedeniyle konserve hazırlığında kullanılacak sebzelerin iyi yıkanmasının önemine dikkat çeken Mortaş, hazırlama sürecinde uygun sıcaklık uygulamalarının yapılması gerektiğini belirtti. Her yıl konservelere bağlı benzer vakalarla karşılaşılabildiğini ifade eden Mortaş, ölüm vakalarının da yaşanabildiğini belirterek vatandaşları özellikle evde hazırlanan konserveler konusunda dikkatli olmaya çağırdı. Mortaş, "Ölüm vakaları gerçekleşebiliyor. Bu nedenle vatandaşlarımızı, özellikle evde yapılan konserve gıdalara dikkat etmeleri konusunda uyarıyoruz." dedi.
