Konut ve otomobil fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra banka kredi faizlerinin artması, tasarruf finansman sistemlerine gösterilen ilgiyi büyüttü. Faizsiz ve uzun vadeli finansman modeliyle konut, çatılı iş yeri veya taşıt sahibi olmak isteyenlerin yöneldiği sektöre yeni şartlar ve sınırlamalar getirileceği iddia edildi.
DÜZENLEME İÇİN 1 EKİM TARİHİ İŞARET EDİLDİ
Tasarruf finansman şirketlerini, mevcut müşterileri ve sisteme yeni katılacak kişileri ilgilendiren düzenlemenin 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe gireceği öne sürüldü. Yeni dönemde hem bir kişinin yapabileceği sözleşme sayısına hem de kullanılabilecek finansman tutarına üst sınır getirilmesi planlanıyor. Düzenlemenin ayrıntıları henüz resmi olarak doğrulanmadığı için açıklanan hükümlerin mevcut aşamada iddia niteliğinde olduğu belirtiliyor.
AYNI KİŞİ İKİNCİ ARAÇ SÖZLEŞMESİ YAPAMAYACAK
NTV'nin haberine göre; İddia edilen düzenlemeye göre bir kişi aynı anda en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Bu kuralla birlikte aynı kişi adına iki veya üç farklı otomobil için aktif tasarruf finansmanı sözleşmesi yapılmasının önüne geçilecek.
KONUT VE İŞ YERİNDE DE TEK HAK OLACAK
Sözleşme sınırlamasının konut ve çatılı iş yeri finansmanında da uygulanacağı öne sürüldü. Bir kişi bu kategoride yalnızca bir aktif sözleşme yapabilecek. Konut veya çatılı iş yeri seçeneklerinden biri tercih edilecek. Yeni sistemde bir kişinin en fazla iki aktif sözleşmesi bulunabilecek. Bu sözleşmelerin biri taşıt, diğeri ise konut veya çatılı iş yeri için düzenlenebilecek.
TAŞIT FİNANSMANINA 6 MİLYON 250 BİN TL SINIRI
İddialara göre taşıt edinmek amacıyla kullanılabilecek tasarruf finansmanı tutarı en fazla 6 milyon 250 bin TL olacak. Belirlenen sınırın üzerinde otomobil finansmanı sözleşmesi yapılamayacak. Böylece taşıt tarafında hem sözleşme adedi hem de finansman tutarı sınırlandırılacak.
KONUT VE İŞ YERİNDE TAVAN 62,5 MİLYON TL
Konut veya çatılı iş yeri finansmanı için uygulanacak üst sınırın 62 milyon 500 bin TL olması bekleniyor. Bir kişinin bütün aktif finansman sözleşmelerinin toplamı da 62 milyon 500 bin TL’yi aşamayacak. Taşıt ile konut veya iş yeri sözleşmeleri birlikte değerlendirildiğinde bu toplam limite uyulması gerekecek.
SİSTEME GİRİŞTE HİZMET BEDELİ ALINIYOR
Tasarruf finansman şirketleri, talep edilen finansman tutarının yaklaşık yüzde 7’sini hizmet bedeli olarak tahsil ediyor. Bir milyon TL’lik tasarruf finansmanına katılan kişi yaklaşık 70 bin TL hizmet bedeli ödüyor. Bu bedelin ardından kalan finansman tutarı belirlenen vadeye göre taksitlere bölünüyor. Hizmet bedelinin dışında tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir noter ücreti gibi devlete ödenmesi gereken masraflar da bulunuyor.
PEŞİNATLI VEYA PEŞİNATSIZ SEÇENEK SUNULUYOR
Sisteme katılan kişi, hizmet bedelini ödedikten sonra peşinatlı veya peşinatsız ödeme seçeneklerinden birini tercih edebiliyor. Ödeme planı, katılımcının bütçesi ve seçtiği vadeye göre belirleniyor. Otomobil finansmanında azami vade 60 ay, konut finansmanında ise 120 ay olarak uygulanıyor.
YÜZDE 45’LİK EŞİK TESLİM TARİHİNİ BELİRLİYOR
Bir milyon TL değerinde otomobil almak isteyen kişinin, finansman tutarının yüzde 45’i olan 450 bin TL’yi ödemesi gerekiyor. Bu tutarın altı ay içerisinde tamamlanması halinde geriye kalan 550 bin TL, tasarruf finansman şirketi tarafından altıncı ayın sonunda karşılanıyor. Yüzde 45’lik bölümün mutlaka altı ay içerisinde ödenmesi gerekmiyor. Katılımcı, ödeme gücüne göre bu tutarı 24 veya 36 aya yayılan taksitlerle de tamamlayabiliyor. Ancak yüzde 45’lik tutarın daha geç tamamlanması, finansmanın teslim edileceği tarihin de ileriye gitmesine neden oluyor.
BİR MİLYON TL’LİK ARAÇTA ÖDEME PLANI
Bir milyon TL değerindeki otomobil için peşinatsız 12 aylık ödeme planı tercih edildiğinde aylık taksit yaklaşık 83 bin 333 TL oluyor. Altıncı ayda 450 bin TL’lik bölüm tamamlandığında kalan finansman şirket tarafından ödeniyor. Vade 24 aya çıkarıldığında aylık taksit yaklaşık 41 bin 666 TL’ye geriliyor. Yüzde 45’lik bölümün 11’inci ayda tamamlanmasının ardından kalan tutarın şirket tarafından karşılandığı belirtiliyor. 36 aylık ödeme planında aylık taksit yaklaşık 27 bin 777 TL oluyor. Bu senaryoda kalan finansmana 16’ncı ayda hak kazanıldığı ifade ediliyor. 48 aylık vadede aylık ödeme yaklaşık 20 bin 833 TL’ye düşerken şirketin kalan tutarı 22’nci ayda karşıladığı aktarılıyor. 60 aylık planda ise aylık taksit yaklaşık 16 bin 666 TL oluyor. Katılımcı, yüzde 45’lik ödeme seviyesine 27’nci ayda ulaştığında aracın kalan finansmanını almaya hak kazanıyor.
UZUN VADEDE ENFLASYON RİSKİ
Peşinatsız ve uzun vadeli ödeme planlarında teslim tarihi ileriye gittikçe paranın zaman değerinde kayıp yaşanabiliyor. Sisteme giriş sırasında hedeflenen otomobil veya konutun fiyatı, teslim tarihine kadar geçen sürede artabiliyor. Bu durumda başlangıçta belirlenen finansman tutarı istenen malı satın almak için yetersiz kalabiliyor. Bu nedenle kaynakta, yüzde 45’lik bölümün altı aylık sürenin sonunda tamamlanmasının daha makul bir seçenek olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
YATIRILAN PARAYA KÂR PAYI ÖDENMİYOR
Tasarruf finansman sistemine yatırılan taksitlere, araç veya konut teslim edilene kadar kâr payı verilmiyor. Katılımcının yatırdığı para, ödenen tutar üzerinden sistemde kalıyor. Katılım bankalarında aylık yüzde 2,5 düzeyinde kâr payı uygulanabildiği belirtilirken tasarruf finansman sistemlerinde birikime kâr payı ödenmediği ifade ediliyor.
“DEĞER ODAKLI BÜYÜME DÖNEMİ”
Adil Tasarruf Finansman A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Ekrem Yüksel, sözleşme ve finansman limitlerine ilişkin düzenlemenin sektörü daha sağlıklı bir yapıya taşıyacağını belirtti. Yüksel, "Bu düzenleme, tasarruf finansmanı sektöründe adet odaklı büyüme döneminden değer odaklı büyüme dönemine geçişin işaretlerinden biri. Artık önemli olan müşteriye mümkün olduğunca fazla sözleşme yapmak değil, müşterinin gerçek ihtiyacına uygun doğru finansman çözümünü sunmak. 1 Ekim itibarıyla getirilen düzenlemeyi, tasarruf finansmanı sektörünün büyümesini sınırlayan bir adım olarak değil, sistemin daha sağlıklı ve sürdürülebilir büyümesini sağlayacak bir çerçeve olarak değerlendiriyoruz." dedi.
KONUTTAKİ ÜST LİMİTE DİKKAT ÇEKTİ
Taşıt ve konut finansmanı için öngörülen limitler arasındaki farkı değerlendiren Yüksel, yüksek tutarlı konut ihtiyaçlarının sistem içerisinde karşılanmaya devam edebileceğini söyledi. Yüksel, "Burada özellikle dikkat çekici olan, konut ve çatılı iş yeri tarafındaki 62,5 milyon TL'lik üst limitin, araç tarafındaki 6,25 milyon TL'nin oldukça üzerinde olması. Bu da sistemin özellikle konut ve iş yeri ediniminde yüksek tutarlı finansman ihtiyacına cevap verme kapasitesinin korunduğunu göstermekte. Dolayısıyla biz bu düzenlemeyi 'daha az müşteri' ya da 'daha az finansman' olarak değil, müşteri başına daha doğru finansman, daha güçlü finansal disiplin ve daha kaliteli büyüme olarak yorumluyoruz." ifadesini kullandı.
ŞİRKETLERİN REKABETİ YENİDEN ŞEKİLLENECEK
Yeni dönemde şirketlerin sattığı sözleşme sayısından çok müşteriyi finansmana ulaştırma süresinin ve ihtiyaç analizinin önem kazanacağını belirten Yüksel sözlerini şöyle tamamladı:
"Son olarak önümüzdeki dönem şirketlerin rekabeti, müşteriye kaç tane sözleşme sattığı üzerinden değil; müşterinin ihtiyacını ne kadar doğru analiz ettiği, finansmana ne kadar hızlı ulaştırdığı ve tasarruf sürecini ne kadar iyi yönettiği üzerinden şekillenecek."