EYT düzenlemesinin ardından 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan ve düzenlemenin dışında kalan çalışanların kademeli emeklilik talebi yeniden gündeme geldi. Bu kapsamda Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), hazırladığı çözüm önerisini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na sundu. Dernek yönetimi, Ağustos 2026'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile gerçekleştirdiği görüşmede, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı oldukları için EYT kapsamına giremeyen çalışanların taleplerini ve kademeli emeklilik modelini aktardı. Önerilen sistemde sigortalılık başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşı ve gerekli prim gün sayısının belirli basamaklarla artırılması öngörülüyor. Yaş şartının tamamen kaldırılması yerine, çalışanların ilk sigortalı oldukları tarihe göre farklı emeklilik koşullarına tabi tutulması talep ediliyor. EMADDER'ın önerdiği modelin yaklaşık 4,5 milyon çalışanı kapsayabileceği ifade ediliyor.
KADINLARDA 43, ERKEKLERDE 45 YAŞ ÖNERİSİ
Gündeme getirilen modellerde 1999-2000 yılları arasında sigortalı olan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşından itibaren emekli olabilmesine yönelik talepler bulunuyor. İşe giriş tarihi ilerledikçe emeklilik yaşının da basamaklı şekilde yükselmesi öneriliyor. Bu kapsamda kadınlar için 43-51, erkekler için 45-53 yaş aralığı öne çıkıyor. Gerekli prim gün sayısının da sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak belirlenmesi isteniyor. Kademeli emeklilik talebinin merkezinde özellikle 8 Eylül 1999 tarihini bir gün, birkaç ay veya birkaç yıl farkla geçerek EYT kapsamına giremeyen çalışanlar bulunuyor. Bu çalışanlar, 8 Eylül öncesi ve sonrasında sigortalı olanlar arasında emeklilik şartları açısından oluşan farkın kademeli bir sistemle azaltılmasını talep ediyor. EYT ile kademeli emeklilik arasındaki temel fark ise yaş şartı olarak öne çıkıyor. EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan ve diğer şartları sağlayan çalışanlar için yaş şartı kaldırılırken, kademeli emeklilik önerisinde yaş şartının tamamen kaldırılması yerine sigorta başlangıç tarihine göre daha düşük yaşlardan başlayıp aşamalı olarak yükselen bir sistem öngörülüyor.
RESMİ DÜZENLEME HENÜZ YOK
Kademeli emeklilik konusunda gündeme gelen yaş ve prim tablolarının henüz kesinleşmiş emeklilik şartları olmadığı belirtiliyor. 43-53 yaş aralığında emeklilik imkanı şu aşamada yürürlükte olan bir hak değil. Söz konusu model, kamuoyunda tartışılan ve ilgili makamlara iletilen bir öneri niteliği taşıyor. Kademeli emekliliğin uygulanabilmesi için yasal düzenleme yapılması gerekiyor ve şu aşamada yürürlüğe girmiş resmi bir düzenleme veya açıklanmış bir takvim bulunmuyor. Öte yandan kademeli emeklilik taleplerinin kamu maliyesi ve sosyal güvenlik sistemi üzerindeki olası etkileri de tartışılıyor. Uzmanlar, nüfus yapısı ve ekonomik koşullar dikkate alındığında 40'lı yaşlarda emeklilik sağlayabilecek geniş kapsamlı bir düzenlemenin mali sürdürülebilirlik açısından önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle kademeli emeklilik bekleyen çalışanların gözü hükümet ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan gelebilecek olası açıklamalarda bulunuyor.
