Nesli tükenme tehdidi altındaki caretta carettaların Avrupa’daki en önemli yuvalama alanlarından Antalya’nın Kızılot sahilinde bu yıl binlerce yeni yaşam Akdeniz’e doğru yolculuğa çıktı.
Hacettepe Üniversitesi Öğretim Görevlisi ve Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat öncülüğünde yürütülen “Deniz Kaplumbağalarını İzleme ve Koruma Projesi” kapsamında 26 kilometrelik sahil şeridinde 1600 yuva tespit edildi. Gece gündüz sürdürülen koruma çalışmalarının ardından 40 bini aşkın yavrunun denize ulaştığı belirlendi.
HER SABAH 05.00’TE NÖBET
EKAD Kızılot Bölgesi Proje Sorumlusu biyolog Fatih Polat ve gönüllülerden oluşan ekip, 5 yıldır bölgedeki caretta caretta yuvalarının korunması için çalışma yürütüyor. Ekipler tarafından tespit edilen yuvalar üzerlerine bilgiler yazılarak GPS ile işaretleniyor. Gönüllüler ise her sabah saat 05.00’te sahile gelerek yuvaları kontrol ediyor ve yavruların çıkışlarını takip ediyor.
1600 YUVA TESPİT EDİLDİ
Mayıs ayında başlayan çalışmaların eylül ayının sonuna kadar devam ettiğini belirten Polat, yuvalama döneminin temmuz sonunda tamamlandığını, yavruların ise 45 ila 60 gün içerisinde yumurtalarından çıkmaya başladığını söyledi. Yuvaların kontrol amacıyla kazıldığını ve elde edilen verilerin ilgili bakanlıklarla paylaşıldığını ifade eden Polat, “Buradan tespit ettiğimiz verileri ilgili bakanlıklarla paylaşıyoruz. Bilimsel makaleler haline getiriyor. Kızılot'ta 1600 yuva tespit ettik. Bu yuvaların yüzde 70'inden yavrular çıktı. Toplamda 40 bini aşkın yavrunun denize ulaştığını belirledik. Süreç hala devam ediyor." dedi.
BİN YAVRUDAN SADECE 1’İ
Denize ulaşmak ise caretta carettaların hayatta kalma mücadelesinin yalnızca başlangıcını oluşturuyor. Polat’ın verdiği bilgiye göre denizle buluşan her 1000 yavrudan yalnızca 1 ya da 2’si ergin birey haline gelebiliyor. Hayatta kalan carettalar yıllar sonra başladıkları noktaya geri dönüyor. Polat, “Bu ergin bireyler de 15-20 yıl sonra aynı kumsala gelip yuva yapıyor. Caretta carettalar için karada çok fazla tehlike bulunuyor.
Martılar bu yavrularla besleniyor. Aynı zamanda insan aktivitesi çok olduğu için yavrular kıyılara bırakılan plastik atıkların arasında sıkışabiliyor. Özellikle sabaha doğru çıkan yavrular bu çöplere takıldığı zaman güneşte kalarak kuruyarak ölüyor. Tesislerin ışıkları nedeniyle denize yönelmek yerine ışığa yönelip denizi bulamadan da ölebiliyorlar." diye konuştu.
KIYIDAKİ TEHLİKE BİTMİYOR
Caretta carettaların denize ulaşmadan önce karşı karşıya kaldığı riskler arasında martıların yanı sıra insan kaynaklı etkenler de bulunuyor. Sahilde bırakılan plastik atıklar yavruların ilerlemesini engellerken, tesislerden yayılan yapay ışıklar da yönlerini şaşırmalarına neden olabiliyor. Kızılot sahilindeki yavru çıkışlarının devam etmesi nedeniyle ekiplerin bölgedeki takip ve koruma çalışmaları da eylül ayının sonuna kadar sürecek.
