EYT kapsamı dışında kalan çalışanların kademeli emeklilik talebinde, sigorta başlangıç tarihinin yarattığı yaş farkının azaltılması öne çıkıyor. Gündeme getirilen öneriler arasında 1999-2008 döneminde sigortalı olanların 7 bin prim günüyle emekliliğe erişmesi de bulunuyor.
EYT düzenlemesinden sigorta başlangıç tarihi nedeniyle yararlanamayan çalışanlar, emeklilik koşullarındaki farkın kademeli bir modelle giderilmesini istiyor. Tartışmanın merkezinde, yakın tarihlerde işe başlamalarına ve benzer prim sürelerine sahip olmalarına rağmen farklı yaş şartlarına tabi olan sigortalılar bulunuyor. Kamuoyunda konuşulan 7 bin ve 7 bin 200 prim günü ile kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ifadeleri ise kesinleşmiş bir emeklilik tablosu olarak sunulmamalı.
KADEMELİ EMEKLİLİK ÇIKACAK MI, TARİH BELLİ Mİ?
Kademeli emeklilik için daha önce Meclise teklif sunulduğu belirtilse de aktarılan bilgilerde bu teklifin kabul edildiğine veya yeni koşulların yürürlüğe girdiğine ilişkin bir karar yer almıyor. Bu nedenle çalışanlar için kesin bir başvuru tarihi ya da yeni emeklilik yaşı açıklanmış değil.
KADEMELİ EMEKLİLİK ÇIKACAK MI, TARİH BELLİ Mİ?
Kademeli emeklilik için daha önce Meclise teklif sunulduğu belirtilse de aktarılan bilgilerde bu teklifin kabul edildiğine veya yeni koşulların yürürlüğe girdiğine ilişkin bir karar yer almıyor. Bu nedenle çalışanlar için kesin bir başvuru tarihi ya da yeni emeklilik yaşı açıklanmış değil.
ÇALIŞANLAR HANGİ FARKIN GİDERİLMESİNİ İSTİYOR?
Doğan, değerlendirmesinde EYT sonrasında sigorta başlangıç tarihinin iki tarafında kalan çalışanlar arasındaki emeklilik yaşı farkına dikkat çekiyor. Düzenleme dışında kalanların, aynı yaşta ve benzer prim gününe sahip kişiler arasında oluşan farklılığın giderilmesini istediğini aktarıyor.
Bu talebi dile getiren çalışanlar, sigorta girişindeki kısa bir tarih farkının emeklilikte uzun bir bekleme süresine dönüşmesine itiraz ediyor. Dernek ve federasyonlar aracılığıyla yürütülen çalışmalarda, yaş koşulunun daha öngörülebilir bir geçişle belirlenmesi savunuluyor.
7 BİN PRİM GÜNÜ ÖNERİSİ KİMLERİ KAPSIYOR?
Doğan’ın aktardığı öneride, 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 arasında sigortalı olanların 7 bin prim günüyle emekli aylığına hak kazanması talep ediliyor. Emeklilik yaşının belirlenmesinde ise yalnızca ilk sigorta giriş tarihinin değil, gerekli prim gününün tamamlandığı tarihin esas alınması öneriliyor.
Bu yaklaşım, primini tamamlayan çalışanların yaş koşulunun kademeli biçimde düzenlenmesini amaçlıyor. Ancak önerinin dile getirilmesi, 7 bin günü dolduran herkesin hemen emekli olabileceği anlamına gelmiyor.
KADINLARDA 45, ERKEKLERDE 47 YAŞ KESİNLEŞTİ Mİ?
Metinde geçen kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ile 7 bin ve 7 bin 200 prim günü ifadelerini doğrulayan, kabul edilmiş bir düzenleme bilgisi bulunmuyor. Ayrıca “2020 öncesi sigortalılar” ifadesi ile ayrıntılarda anlatılan “1999-Nisan 2008” kapsamı birbiriyle örtüşmüyor.
Bu nedenle söz konusu rakamlar üzerinden bütün çalışanlara uygulanacak kesin bir emeklilik hesabı yapmak mümkün değil. Yaş, prim ve kapsamın netleşmesi için önerilerden ayrı olarak resmî düzenlemenin ortaya çıkması gerekiyor.
SOSYAL GÜVENLİK DENGESİ DE TARTIŞMANIN PARÇASI
Doğan, EYT düzenlemesini değerlendirirken emeklilik hakkının yanı sıra sistemin finansmanına da değiniyor. Çalışanların ödediği primlerle emekli aylıklarının finansmanı arasındaki dengeyi hatırlatan Doğan, kademeli emeklilik taleplerinin de bu çerçevede ele alındığını belirtiyor.
Çalışanların beklentisi, sigorta başlangıcından kaynaklanan keskin farkların giderilmesi. Bunun hangi yaş sınırlarıyla, kaç prim günüyle ve hangi sigortalıları kapsayacak şekilde yapılacağı ise henüz kesinleşmiş bir tabloya dayanmıyor.
