Yaz mevsiminin en sevilen meyvelerinden biri olan kiraz, kısa süren hasat döneminin ardından tezgahlardan çekiliyor. Kirazın lezzetini daha uzun süre korumak isteyenler ise meyveyi kurutarak kış aylarında da tüketmenin yollarını arıyor. Evde uygulanabilen güneşte ve fırında kurutma yöntemleriyle kirazlar uygun koşullarda hazırlanabiliyor. Peki kiraz nasıl kurutulur, kiraz kurusunun hazır olduğu nasıl anlaşılır ve kurutulan kiraz nasıl saklanır? İşte evde kiraz kurutmanın tüm detayları...
KİRAZLARI KURUTMADAN ÖNCE BUNU YAPIN
Kiraz kurutmaya başlamadan önce meyvelerin dikkatli şekilde seçilmesi gerekiyor. Ezilmiş, çürümüş, küflenmiş veya bozulmaya başlayan kirazların kurutma işleminde kullanılmaması gerekiyor. Bunun yerine olgun, sağlam ve mümkün olduğunca aynı büyüklükteki kirazların tercih edilmesi daha iyi sonuç alınmasını sağlıyor.
Seçilen kirazlar bol suyla yıkandıktan sonra saplarından ayrılıyor. Yıkama sonrasında meyvelerin üzerinde fazla su kalmaması için temiz bir bez veya kağıt havlu üzerinde bekletilmesi gerekiyor.
Kurutma işleminden önce kirazların çekirdeklerinin çıkarılması da önemli aşamalardan birini oluşturuyor. Çekirdekler pipet, kiraz çekirdeği çıkarma aparatı veya uygun bir bıçak yardımıyla çıkarılabiliyor. Çekirdeksiz kirazlar hem daha kolay kuruyor hem de kurutulduktan sonra tüketilirken daha pratik oluyor.
GÜNEŞTE NASIL KURUTMALIYIZ?
Evde kiraz kurutmanın en geleneksel yöntemlerinden biri güneşte kurutma oluyor. Çekirdekleri çıkarılan kirazlar, temiz ve kuru bir bezin, tepsinin veya uygun bir kurutma yüzeyinin üzerine aralıklı şekilde diziliyor.
Kirazların birbirinin üzerine gelmemesi ve mümkün olduğunca temas etmemesi gerekiyor. Meyvelerin kabuklu tarafının alta gelecek şekilde yerleştirilmesi de tercih edilebiliyor.
Kurutma alanının doğrudan güneş alan, temiz ve havadar bir yer olması gerekiyor. Balkon, teras veya dış ortamda kullanılabilecek uygun bir alan tercih edilebilir. Ancak kirazların yağmur, yoğun nem, toz ve diğer dış etkenlerden korunması gerekiyor.
ÜZERİNİ BÖYLE ÖRTÜN
Açık havada yapılan kurutma işleminde hijyen konusu büyük önem taşıyor. Kirazların güneş altında beklerken toz ve böceklerle temas etmesini önlemek için üzerlerinin ince ve temiz bir tülbentle örtülmesi gerekiyor.
Tülbentin kirazlara doğrudan baskı yapmaması ve hava dolaşımını engellememesi önemli. Böylece meyveler dış etkenlerden korunurken kurutma işlemi de devam edebiliyor.
NE KADAR SÜRE GÜNEŞTE KALMALI?
Güneşte kurutulan kirazların her tarafının eşit şekilde nem kaybetmesi için gün içerisinde ara sıra çevrilmesi veya dikkatlice karıştırılması gerekiyor. Böylece alt ve üst kısımların farklı oranlarda kurumasının önüne geçilebiliyor.
Kirazların kuruma süresi hava koşullarına göre değişiyor. Sıcak ve kuru havalarda birkaç gün içerisinde istenen kıvama ulaşabilen meyveler, daha nemli havalarda daha uzun sürede kuruyabiliyor.
Güneşin şiddeti, ortamın nem oranı, kirazların büyüklüğü ve meyvenin içerdiği su miktarı da kuruma süresini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle yalnızca belirli bir gün sayısına bağlı kalmak yerine kirazların dokusunu düzenli olarak kontrol etmek gerekiyor.
Gece saatlerinde oluşabilecek çiğ ve nem, kurutma işlemini olumsuz etkileyebileceği için kirazların gece kapalı ve kuru bir alana alınması gerekiyor.
DAHA HIZLI SEÇENEK İSTEYENLER FIRINI DENEYEBİLİR
Kirazları güneşte kurutmak için uygun hava koşullarının bulunmadığı dönemlerde fırından yararlanılabiliyor. Çekirdekleri çıkarılıp hazırlanan kirazlar, yağlı kağıt serilmiş fırın tepsisine aralıklı şekilde diziliyor.
Fırında kurutma işleminde amaç, meyvenin içerisindeki suyu yüksek sıcaklıkla hızlı şekilde uzaklaştırmak yerine düşük sıcaklıkta kontrollü olarak azaltmak oluyor. Bu nedenle fırının düşük sıcaklık ayarında çalıştırılması gerekiyor. Kurutma süresi kirazların büyüklüğüne, olgunluk seviyesine ve içerdiği su miktarına göre değişiyor. Bu nedenle meyvelerin belirli aralıklarla kontrol edilmesi gerekiyor.
YÜKSEK SICAKLIKTAN KAÇININ
Kirazların yüksek sıcaklıkta uzun süre fırında tutulması, meyvelerin dış kısmının yanmasına veya istenmeyen şekilde sertleşmesine neden olabilir. Bu nedenle düşük sıcaklıkta ve yavaş bir kurutma yöntemi uygulanması gerekiyor. Fırındaki kirazların belirli aralıklarla çevrilmesi, nemin farklı bölgelere eşit şekilde dağılmasına yardımcı oluyor. Kurutma sırasında meyvelerin durumunu kontrol etmek, işlemin istenilen kıvamda tamamlanmasını kolaylaştırıyor.
KİRAZLARIN KURUDUĞU NASIL ANLAŞILIR?
Kurutma işleminin en önemli aşamalarından biri meyvelerin yeterince kuruyup kurumadığını anlamak oluyor. İyice kuruyan kirazlar taze haline göre daha buruşuk bir görünüm kazanıyor. Bir kiraz parçası elle sıkıldığında içerisinden sıvı çıkmaması, kuruma işleminin büyük ölçüde tamamlandığını gösterebiliyor. Ancak meyvenin tamamen taş gibi sertleşmesi gerekmiyor. İstenen kıvam, kurutulmuş meyvenin neminin büyük ölçüde uzaklaşmış olması ve saklama sırasında bozulmaya yol açabilecek fazla nemin kalmaması oluyor.
HEMEN KAVANOZA KOYMAYIN
Kurutma işlemi tamamlanan kirazların saklanmasında yapılan hatalar, bütün emeğin boşa gitmesine neden olabiliyor. Bu nedenle fırından veya güneşten alınan kirazların doğrudan kapalı kavanoza doldurulmaması gerekiyor. Öncelikle kirazların oda sıcaklığında tamamen soğuması beklenmeli. Sıcak meyvelerin kapalı bir kaba konulması içeride nem oluşmasına yol açabilir. Soğuyan kirazlar temiz ve tamamen kuru cam kavanozlara veya hava geçirmeyen saklama kaplarına aktarılabiliyor.
NEREDE SAKLAMALIYIZ?
Kurutulmuş kirazların saklandığı ortamın serin, kuru ve güneş ışığından uzak olması gerekiyor. Kavanoz veya saklama kabının nem almaması da ürünün dayanıklılığı açısından önem taşıyor. Daha uzun süre muhafaza edilmek istenen kirazlar uygun şekilde paketlenerek buzdolabında veya derin dondurucuda da saklanabiliyor. Saklama sürecinde meyvelerin düzenli olarak kontrol edilmesi gerekiyor. Kavanoz içerisinde nemlenme, küflenme, kötü koku veya görünümde belirgin bir bozulma fark edilirse kirazların tüketilmemesi gerekiyor.
SAPLARI ÇÖPE ATMAYIN BÖYLE DEĞERLENDİRİN
Kirazları hazırlarken ayrılan saplar da farklı amaçlarla değerlendirilebiliyor. Temizlenen kiraz sapları kurutularak bitki çayı hazırlamak amacıyla kullanılabiliyor. Ancak kiraz sapı çayının herhangi bir hastalığı tedavi ettiği yönündeki iddialara temkinli yaklaşılması gerekiyor. Özellikle düzenli ilaç kullanan, hamile olan veya özel bir sağlık durumu bulunan kişilerin bitkisel ürünleri düzenli olarak tüketmeden önce sağlık uzmanına danışması önem taşıyor.
KURUTULMUŞ KİRAZ NASIL KULLANILIR?
Kurutma işlemi sırasında kirazın içerdiği suyun önemli bir bölümü uzaklaşıyor. Bu nedenle meyvenin doğal şeker içeriği ve enerjisi, taze meyveye göre daha yoğun hale geliyor. Bu noktada kurutulmuş meyvelerin tüketim miktarına dikkat edilmesi gerekiyor. Kiraz kurusu tek başına atıştırmalık olarak tüketilebildiği gibi farklı tariflerde de kullanılabiliyor. Yulaf ve yoğurdun içerisine eklenebilen kurutulmuş kiraz; kek, kurabiye, brownie, tart ve çeşitli tatlı tariflerine de farklı bir aroma katabiliyor. İstenirse tatlıların üzerinde süsleme amacıyla da kullanılabilen kiraz kurusu, özellikle yaz meyvelerinin bulunmadığı dönemlerde mutfakta değerlendirilebilecek alternatiflerden biri oluyor.
