Kademeli emeklilik 2025’te milyonların en çok merak ettiği konular arasında. 2000-2008 yılları arasında sigortalı olan çalışanlar düzenlemenin çıkmasını beklerken, TBMM’ye sunulan teklifler tartışılıyor. Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş seçim sürecine dikkat çekerken, hükümetten yapılan açıklamalarda şimdilik böyle bir çalışmanın gündemde olmadığı ifade ediliyor.
(HÜRRİYET)
2023’te çıkarılan EYT düzenlemesiyle 2 milyondan fazla kişi emekli olurken, 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan milyonlarca çalışan mağduriyet yaşadığını dile getiriyor. Bu nedenle “kademeli emeklilik” talepleri 2025 itibarıyla yeniden gündemin ilk sırasına yerleşti. Vatandaşlar, hem yaş şartının hem de prim gün sayısının işe giriş tarihine göre yeniden düzenlenmesini istiyor.
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, 08/09/1999 ile 16/04/2008 tarihleri arasında sigortalı olanların kademeli emeklilik hakkından yararlanabilmesi için kanun teklifi sundu. Teklifte ayrıca esnaf ve memurların prim ödeme gün sayısının 9000’den 7200’e düşürülmesi de yer aldı. Akay, 2008 sonrası getirilen farklı prim şartlarının sosyal güvenlikte adaletsizlik yarattığını savundu.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamada, “Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartları devam edecek” diyerek kademeli emekliliğin şu an için hükümetin gündeminde olmadığını belirtti.
Sosyal Güvenlik baş uzmanı İsa Karakaş, EYT sürecini hatırlatarak benzer bir tablonun kademeli emeklilikte de yaşanabileceğini söyledi. Karakaş’a göre, şu anda hükümetin ajandasında bulunmayan düzenleme, 2027 seçim sürecinde yeniden gündeme taşınabilir. Karakaş, milyonlarca çalışanın beklentisinin seçim atmosferinde siyasilerin masasına geleceğini öngörüyor.
EYT ile 1999 öncesi sigortalıların emekli olması, 1999-2008 arasında işe başlayan çalışanlarda “haksızlık” algısı yarattı. Bu gruptakiler, kendilerine “Emeklilikte Tarihe Takılanlar” adını vererek dernekler kurdu, raporlar hazırladı ve taleplerini sürekli gündemde tutmaya çalışıyor. En büyük istekleri, yaş şartının düşürülmesi ve prim günlerinin işe başlama tarihine göre yeniden düzenlenmesi.
Orta Vadeli Program’da tasarrufların artırılması amacıyla Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) gündeme geldi. TES ile beraber kademeli emeklilik tartışmaları da hız kazandı. Uzmanlara göre TES’in uygulanmaya başlaması halinde, emeklilikte yeni düzenlemeler için kapı aralanabilir.
Henüz resmi bir düzenleme olmasa da kamuoyunda konuşulan kademeli emeklilik şartları;
08/09/1999 – 16/04/2008 arası sigortalı olanların yaş şartından muaf tutulması,
Esnaf ve memurlar için prim gün sayısının 7200’e çekilmesi,
Kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan yaş sınırının esnetilmesi şeklinde özetleniyor
Şu anda kademeli emeklilik için TBMM’de bekleyen teklifler dışında somut bir adım bulunmuyor. Hükümet, bütçe yükünü gerekçe göstererek yeni bir düzenlemenin gündemde olmadığını ifade ediyor. Ancak muhalefet partileri ve sosyal güvenlik uzmanları, milyonların beklentisinin ertelenmeyeceğini, önümüzdeki süreçte bu konunun yeniden ele alınacağını belirtiyor.
