Sağlık Bakanlığının, hamile bireylere gerek hamilelik sırasında ve gerekse doğuma yönelik, hatta doğum sonrasında verdiği hizmetlerden ne kadar haberdarız? 13 Aralık 2024 tarihinde resmi gazetede bir yönetmelik yayımlandı. Bu yönetmelik ile getirilen bazı düzenlemeleri incelemek suretiyle daha bilinçli olarak sağlık hizmetlerinden yararlanılması mümkün olabilecektir.
Söz konusu yönetmelik ile sağlıklı bireylerden oluşacak bir topluma kavuşabilmek için;doğuma hazırlık, doğum ve doğum sonrası döneme ilişkin bazı hizmetler ile eğitim ve danışmanlık hizmetlerini belirlemek, bu hizmetlerin sunum standartlarını oluşturmak ve gebe okullarının açılması, faaliyet göstermesi ile denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemenin hedeflendiği anlaşılmaktadır. Bir standart getirilmesi durumunda gerek denetim ve gerekse hizmet verimliliğinin daha iyi olacağı açıktır.
Gerek Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarında, gerekse üniversitelerde, özel hastanelerde, tıp merkezlerinde, polikliniklerde ve muayenehanelerde açılan gebe okullarını, gebe okullarında sunulan doğuma hazırlık, doğum ve doğum sonrası döneme ilişkin hizmetleri ve gebe okullarında görevlendirilen personele ve söz konusu ortamların niteliklerine ilişkin düzenlemeleri kapsamaktadır.
Yönetmelikte yer alan kurumların ve kavramların neler olduğunu anlamak, alınacak hizmetin nerelerden ve kimlerden temin edilebileceğini anlayabilmek için elzemdir. Bu nedenle yönetmelikte yer alan kavramların hangi kurumlar ve neler olduğunu satır başları şeklinde aşağıda bulabileceksiniz.
BAKANLIK: Sağlık Bakanlığıdır.
DOĞUMA YÖNELİK HİZMETLER: Gebelik, doğum öncesi, doğuma hazırlık, doğum ve doğum sonrası döneme ilişkin sağlık hizmetleri ve uygulamalarıdır.
EĞİTİM PROGRAMI: Bakanlık tarafından gebelere yönelik hazırlanan ve rehber olarak yayımlanan eğitim programıdır.
GEBE OKULLARI: Gebe adayı, gebe veya gebe yakınlarına doğum öncesi, doğuma hazırlık, doğum ve doğum sonrası döneme ilişkin eğitim ve danışmanlık hizmeti sunan sağlık tesisinin ilgili birimleridir.
GENEL MÜDÜRLÜK: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüdür.
İLGİLİ BİRİM: Bünyesinde gebe okulu açılan sağlık tesisinin türüne göre; Bakanlığa bağlı birinci basamak sağlık kuruluşlarında açılan gebe okulları için Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Bakanlığa bağlı hastaneler bünyesinde açılan gebe okulları için Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü, üniversite hastaneleri ile özel sağlık kuruluşları bünyesinde açılan gebe okulları için Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüdür.
KOORDİNATÖR EBE: Gebe okullarında sorumlu olarak görevlendirilen ebedir.
MÜDÜRLÜK: İl veya ilçe sağlık müdürlükleridir.
SORUMLU HEKİM: Gebe okullarında sorumlu olarak görevlendirilen hekimdir.
TESCİL: Gebe okullarının bu Yönetmelik ile belirlenen standartları karşılayarak faaliyet göstermelerine yönelik Müdürlük tarafından düzenlenen belgedir.
Görüleceği üzere, asgari düzeyde tüm ayrıntılar düşünülmüştür. Peki bu sistem nasıl işleyecektir. İlgi yazı dizimin gerek hizmet sunacak ve gerekse hizmetten yararlanacak olanlar için aydınlatıcı olmasını diliyorum. Hakkını hukukunu bilenler, toplumun kendisine sunduğu olanaklardan da daha kolay yararlanabilirler. Yazımızın ikinci kısmında bu konunun ayrıntılarını ele almaya çalışacağız.
Arabulucu Avukat Nurdan Heris
