“Görünmeyen Emek Fotoğraf İnisiyatifi”nin kadın üyeleri, kadınların mesaisiz, ücretlendirilmemiş karşılıksız, doğallaştırılmış dolayısıyla görünmeyen emeğini çektikleri fotoğraflarla görünür kıldı

Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yurdagül Bezirgan Arar, inisiyatifin ilk kez 2023 yılında İzmir Kent Konseyi'nde Arzu Filiz Güngör ve Nilgün Yoldaş yürütücülüğünde düzenlenen "Görünmeyen Emek Fotoğraf Atölyesi” sonrası oluştuğunu söyledi. 17 hafta süren atölye çalışmasının on kadınla tamamlandığını anlatan Doç. Dr. Arar, "Çabamız kadının kişisel hikayelerini kamusal alanda tartışmaya açan fotoğraflar üretmekti” dedi.

Ekibin kadınların gündelik yaşam içinde sıradanlaşan, karşılığı olmayan işlerini fotoğrafladığını anlatan Doç. Dr. Yurdagül Bezirgan Arar, fotoğrafların ilk kez “Görünmeyen Emeği Görmek” başlığıyla İzmir Akdeniz Akademisi’nin “Dirlik” temalı İyi Tasarım etkinliklerinin bir parçası olarak sergilendiğini söyledi. Doç. Dr. Arar, Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı’nın dolaşım desteğiyle Kuşadası’nda KUAKMER’de ve İstanbul'da Fotoğraf Evi’nde ziyarete açılan serginin çok ilgi gördüğünü belirtti.

Kadın fotoğrafçıların “Görünmeyen Emeği Görmek” başlıklı fotoğraf sergisi daha sonra Vasıf Çınar Meydanı sergi alanında İzmirli fotoğraf severlerle buluştu. Görünmeyen kadın emeğini görünür kılan fotoğrafların 13-14 Haziran 2026 tarihlerinde Urla Atatürk Kültür Merkezi'nde “Kuzey Ege Kadınları Urla Buluşması”nda sergileneceğini söyleyen Doç. Dr. Yurdagül Bezirgan Arar, "Sergimiz Temmuz ayında Bergama'da tekrarlanacak" dedi.

İnisiyatifin fotoğraf çalışmalarına ilişkin bilgileri paylaşan Doç. Dr. Arar, sergilerle birlikte sadece kadınların katıldığı görünmeyen emeğin konuşulduğu "Konuşma Çemberi" atölye çalışmaları da yaptıklarını söyledi. Doç. Dr. Yurdagül Bezirgan Arar, "Ev içi işler, bakım emeği, duygusal emek ve zihinsel yük özellikle kadınların gündelik yaşamında büyük bir yer tutmasına rağmen, çoğu zaman ne ekonomik ne de toplumsal olarak görünür kabul ediliyor" görüşünü dile getirdi.

“Görünmeyen Emek Fotoğraf Sergisi”, toplam 65 fotoğraftan oluşuyor. Atölye çalışmalarında kişisel deneyimler eşliğinde görünmeyen emeğin üretim süreci, düşünsel arka planı ve kadın emeğinin değersizleştirilme mekanizmalar görsel imgeler aracılığıyla sorgulanıyor.

“Görünmeyen Emek Fotoğraf İnisiyatifi” farklı meslek guruplarından Arzu Filiz Güngör, Ayşegül Kaycı, Emel Toprak Kiperkan, Helin Altundağ, Gamze Çiçek, Liliya Khamitova, Naime Beken, Nilüfer Demir Gürer, Nilgün Yoldaş ve Yurdagül Bezirgan Arar'dan oluşuyor. İnisiyatifin çalışmaları ve etkinlik programları Instagram'da "gorunmeyenemek" sayfasından izlenebiliyor.

•••

İKSF’de nostaljik dikiş makinesi sergisi

Alsancak'taki İzmir Kültür Sanat Fabrikası (İKSF), bir dönem neredeyse herkesin evinde bulunan, ev ekonomisinin vazgeçilmez bir parçası olan dikiş makinelerine dair özel bir sergiye ev sahipliği yapıyor. “Kalplere İşlenen 170 Yıl” sergisi, örnekleriyle Singer dikiş makinalarının tarihine ilişkin bilgi veriyor. Çoğumuzun belleğinde yer eden, unutulmayan dikiş makinası markasına ilişkin nostaljik sergi 28 Temmuz 2026 tarihine kadar 08.30-17.30 saatleri arasında ziyaret edilebiliyor.

İKSF’nin "Şehrin Evinde Bir Gün" bölümünde yer alan sergide 1850 ile 2020'li yıllar arasında üretilmiş dikiş makinelerinden örneklerin yanı sıra marka tarafından üretilmiş başka malzemeler de sunuluyor. Dikiş makinesi tamirat eğitiminde kullanılan eğitim makinesi, şapka makinesi, mahalle bekçileri için üretilmiş bekçi saati, radyo, çocuklar için üretilmiş oyuncak makinesi, markanın 100. yılı için üretilmiş özel makas, pirinç pervaneli vantilatör, makine yağı, cep saati örnekleri de sergileniyor.

Singer dikiş makinesi, Amerikalı mucit, aktör ve iş insanı Isaac Merrit tarafından 1850 yılında eşinin uzun süren dikiş sürelerini kısaltmak amacıyla üretilmiş. Ama sadece eşinin değil, tüm kadınların yaşamına dokunmuş. Boston'da mütevazi bir atölyede üretilen makina tarihi bir yenilik olarak kabul görmüş.

Merrit, 1851 yılında yapılan iyileştirmelerle ürettiği teknik için patent almış, fabrikasını 1853 yılında NewYork'a taşımış. Bu global marka Türkiye'de ilk kez 1886 yılında İstanbul ve İzmir'de satılmaya başlamış. Ülkemizdeki ilk mağazasını da 1904 yılında İstanbul'da İstiklal Caddesi'nde açmış. Singer'in en önemli müşterisi kadınlar için yaptığı etkinlerden biri de dünya çapında 600'den fazla eğitim merkezinde 400 bin ev kadınına açtığı kurslarda eğitim vermek olmuş.

•••

Yeldeğirmeni Kitap Okuma Grubu

"Yeldeğirmeni Kitap Okuma Gurubu" her ay yazar Yıldız İlhan'ın yöneticiliğinde bir araya geliyor. Grubun üyeleri, aylık buluşmada İlhan tarafından belirlenen kitap üzerine görüşlerini paylaşıyor. Her ayın üçüncü perşembe günü saat 18.00'de bir araya gelen gruba edebiyat sever, kitap sever herkes katılabiliyor. Alsancak’ta 2019 yılında açılan Yeldeğirmeni Kitabevi'nin sahibi Esat Özbay, Yıldız İlhan'ın yöneticiliğindeki grubun dört yıldan bu yana kitabevinde bir araya geldiğini söylüyor. Özbay, “Grup yaklaşık 20 yıldır var olan bir kitap grubu. 30-35 üyeden oluşuyor. Her toplantıda Yıldız Hanım'ın belirlediği ağırlıkla roman ve öykü kitapları okuyor" diyor.

•••

Tarık Dursun K. Öykü Yarışması

Foça Belediyesi'nin edebiyatımızın değerli kalemlerinden yazar, gazeteci, senarist Tarık Dursun K.'nın adını yaşatmak için açtığı öykü yarışmasına başvurular sürüyor. Yaşamının son yıllarını Foça'da geçiren yazar Tarık Dursun K. adına düzenlenen yarışmaya son katılım tarihi 20 Temmuz 2026. Adayların eserlerini [email protected] adresine göndermesi gerekiyor.

Yarışmada sadece birincilik ödülü verilecek. Ancak seçici kurul uygun görürse "jüri özel ödülü" de verebilecek. Yarışma seçici kurulu Ahmet Önel, Barış İnce, Bekir Yurdakul, Berat Alanyalı, Gönül Çatalcalı, Hülya Soyşekerci, Lütfiye Aydın’dan oluşuyor. Konu sınırlaması olmayan yarışmaya her aday tek öyküyle katılabiliyor.

Kazanan isme 30 bin lira para ödülünün verileceği Tarık Dursun K. Öykü Yarışması’nın ödül töreni 26 Eylül 2026 günü, “Foça Edebiyat Günleri” etkinliği çerçevesinde, Reha Midilli Kültür Merkezi’nde düzenlenecek.

***

“Edebiyat İyileştirir” temalı şiir, öykü, deneme yarışması

İzmir Büyükşehir Belediyesi 10. İzmir Uluslararası Edebiyat Festivali kapsamında lise öğrencilerine yönelik “Edebiyat İyileştirir“ temalı şiir, öykü ve deneme yarışması düzenliyor. Son katılım tarihi 31 Temmuz 2026 olarak belirlenen yarışmayla gençlerin edebiyata ilgisinin artırılması ve yaratıcı ifade becerilerinin desteklenmesi hedefleniyor.

Yarışma Türkiye genelinde lise hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. sınıf öğrencilerinin katılımına açık olacak. Yarışmada birincilik ödülü 30 bin lira, ikincilik ödülü 20 bin lira, üçüncülük ödülü 15 bin lira, mansiyon ödülü ise 10 bin lira olarak belirlendi. Yarışmanın sonuçları 30 Ağustos 2026 günü açıklanacak, ödüller ise 25–27 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek Edebiyat Festivali'nde düzenlenecek törenle sahiplerini bulacak.

Yarışmanın seçici kurulunda bu yıl şiir kategorisinde Zeynep Uzunbay, Mavisel Yener ve Yusuf Alper, öykü kategorisinde Ferda İzbudak, Hüseyin Peker ve Polat Özlüoğlu, deneme kategorisinde ise Altay Ömer Erdoğan, Hülya Soyşekerci ve Ünal Ersözlü yer alıyor.

***

Kısa Kısa

• İtalyan Dostluk ve Kültür Derneği 70 yaşında

İtalyan Dostluk ve Kültür Derneği, kuruluşunun 70. yıldönümünü kutluyor. Yıl boyunca gerçekleştirilecek etkinliklerin ilki 1 Haziran 2026 Pazartesi günü Casa Italia’da yapılacak. 70. yıl logosunun tanıtımının ardından dernekte eğitim gören öğrencilerin İtalyanca dil sertifika töreni de gerçekleştirilecek. Kemanda Yusuf Ziya Çelikel'in Piyanoda P. Giuseppe Gandolfo'nun yer alacağı "Büyük Klasikler" piyano ve keman konseri ile tamamlanacak etkinlik saat 18.00'de başlayacak.

• Doç. Dr. Zafer Derin İzmir'i anlatacak

Yeşilova Höyüğü Kazı Heyeti Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin, Yaşar Müzesi'nde "İzmir'in Doğuşu: Yeşilova ve Yassıtepe Höyüklerinde İlk Yaşam" başlıklı konferansın konuğu olacak. 8 bin 500 yıllık İzmir'in ilk sakinlerinin kültürünü, yaşam alanlarını ve arkeolojik keşiflerin perde arkasını anlatacak. Yaşar Müzesi Konferans Salonu'ndaki etkinlik 2 Haziran 2026 Salı günü saat 15.00’te başlayacak.

• Urladam'da kitap festivali

Urladam 3. Kitap Festivali 17-21 Haziran 2026 tarihlerinde "İnsanlık Hali" temasıyla gerçekleşecek. Okurlar festivalde Ayfer Tunç, Ayşe Kulin, Marlow, Ahmet Arslan ve Bekir Zakir Çoban, Zuhal Baltaş, Ercan Kesal, Gökhan Akçura, Umur Talu, Gaye Boralıoğlu, Kenan Mortan, Acar Baltaş, Kaan Müjdeci, Yenal Bilgici, Latife Tekin ile bir araya gelecek. Festival boyunca imza günleri, söyleşiler düzenlenecek.