Çocuk büyütürken beslenme, okul, dersler, vitaminler derken çoğu zaman gözden kaçırdığımız çok önemli bir konu var: Uyku… Oysa iyi uyuyan bir çocuk yalnızca dinlenmiş olmaz. Beyni öğrenir, hafızası güçlenir, büyüme ve gelişmesi desteklenir, bağışıklık sistemi daha sağlıklı çalışır.

Kısacası uyku, çocukların gelişiminde en az sağlıklı beslenme kadar önemlidir. Peki çocuğumuzun yaşına göre kaç saat uyuması gerekiyor? 0-3 ay: Uyku düzeni henüz oluşmuyor Yenidoğanlarda gece-gündüz ayrımı tam olarak oluşmadığı için belirli bir uyku saati beklemek doğru değildir. Gün içinde kısa kısa uyuyabilirler. Bu dönemde bebeğin açlık, beslenme ve uyku ihtiyaçlarına göre hareket etmek gerekir. 4-12 ay: Yaklaşık 12-16 saat Bebekler büyüdükçe gece uykuları uzamaya, gündüz uykuları ise düzene girmeye başlar.

Bu dönemde düzenli bir uyku rutini oluşturmak oldukça faydalıdır. Her akşam benzer saatte banyo, pijama, kitap ve loş ışık gibi sakinleştirici bir rutin bebeğe “artık uyku zamanı” mesajı verir. 1-2 yaş: 11-14 saat Bu yaşlarda çocuklar genellikle gece daha uzun uyur ve gündüz bir kez uyuyabilir. Ancak burada önemli olan yalnızca toplam saat değil, düzenli bir uyku alışkanlığı kazandırmaktır. 3-5 yaş: 10-13 saat Okul öncesi dönemde çocukların bir kısmı gündüz uykusunu bırakmaya başlar. Gündüz uyumayan bir çocuk akşam çok geç saatlere kadar ayakta kalıyorsa, uyku saatini biraz daha erkene çekmek gerekebilir. 6-12 yaş: 9-12 saat İşte okul çağında uyku daha da önemli hale geliyor. Sabah erken kalkıp okula giden çocukların gece yeterince uyuyabilmesi için çoğu zaman erken yatmak gerekiyor. “Ödevini bitirsin, biraz televizyon izlesin, sonra yatar” derken saat 22.30-23.00’u bulabiliyor. Oysa ertesi sabah erken kalkacak bir çocuğun bu düzende yeterli uyku alması zor. Yetersiz uyku; gündüz dikkatsizlik, huzursuzluk, öğrenme güçlüğü ve davranış değişiklikleriyle kendini gösterebilir. 13-18 yaş: 8-10 saat Ergenlik döneminde çocukların biyolojik saati biraz değişebilir. Gece daha geç uyumak isteyebilirler. Ancak okul nedeniyle sabah erken kalkmaları gerektiğinde uyku süresi kolayca azalır. “Ergen zaten çok uyuyor” diye düşünmek yerine, gerçekten yeterince uyuyup uyumadığına bakmak gerekir.

Peki sadece saat önemli mi? Çocuğun kaç saat uyuduğu kadar uykunun düzenli olması ve kaliteli olması da önemlidir. Her gün farklı saatte yatmak, yatmadan önce uzun süre telefon veya tablet kullanmak, akşam geç saatlerde ağır yemekler yemek ve yatağı televizyon izlemek için kullanmak uyku kalitesini bozabilir.

Bu nedenle çocuklarımız için mümkün olduğunca düzenli bir uyku saati belirlemek, yatmadan yaklaşık bir saat önce ekranları bırakmak ve yatak odasını karanlık, sessiz ve rahat bir ortam haline getirmek faydalıdır. Bir de küçük ama önemli bir ayrıntı… Çocuğun uykusu, ertesi günkü halinden anlaşılır. Sabahları sürekli zor uyanıyor, gün içinde çok huzursuz oluyor, derslere odaklanmakta zorlanıyor, arabada veya televizyon karşısında kolayca uyuyakalıyor ya da hafta sonları normalden çok daha uzun uyuyorsa, hafta içi uykusu yetersiz olabilir. Unutmayalım; çocukların gelişimi sadece gündüz değil, uyurken de devam eder. Bu yüzden “Bir bölüm daha izlesin, sonra yatırırım” demeden önce bir kez daha düşünelim. Çünkü bazen çocuğumuza verebileceğimiz en güzel iyilik, ona bir oyuncak ya da tatlı değil, zamanında uyuması için kapatılan bir ışık olabilir :)