Yaz aylarında hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte güneş çarpması vakalarında da artış yaşanabiliyor. Diyarbakır Selahaddin Eyyübi Devlet Hastanesi Acil Tıp Uzmanı Aziz Zilan, güneş çarpması ve güneş halsizliğiyle ilgili önemli değerlendirmelerde bulunarak, özellikle günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmaması gerektiğini söyledi.
Güneş çarpmasının özellikle temmuz ve ağustos aylarında güneşe uzun süre maruz kalınması sonucu ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunu olduğunu belirten Aziz Zilan, bunun vücuttaki elektrolit dengesini bozduğunu ve aşırı sıvı kaybına neden olduğunu ifade etti.
Zilan: "Güneş çarpması özellikle temmuz ve ağustos aylarında güneşe çok fazla maruz kalınması sonucu ortaya çıkan, buna bağlı olarak vücudun elektrolit metabolizmasının bozulduğu, yani kalsiyum ve sodyum dengesinin değiştiği, terlemeyle aşırı sıvı ve elektrolit kaybının yerine konulamadığı durumlarda gelişen, vücutta halsizlikten komaya kadar ilerleyebilecek ciddi, hayati bir tablo olduğunu" dile getirdi.
GÜNEŞ HALSİZLİĞİ İLE GÜNEŞ ÇARPMASI AYNI DEĞİL
Güneş halsizliğinin güneş çarpmasının daha hafif seyreden bir tablosu olduğunu belirten Zilan, zamanında müdahale edilmediğinde bunun da ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Zilan: "Güneş halsizliği ise güneş çarpmasının bir alt durumu olup, daha çok tedavi edilebilen, bir-iki saatlik gözlemle düzelebilen ve güneş çarpması kadar ağır seyretmeyen bir durumdur. Ancak güneş halsizliğinde de vücutta kaybolan metabolitler ve elektrolitler yerine konulmazsa, bu durum komaya kadar ilerleyebilecek ciddi bir tabloya dönüşebilir. Güneş çarpması yakın gözlem gerektiren bir durumken, güneş halsizliği daha çok evde kaybolan vücut elektrolitlerinin yerine konulmasıyla düzeltilebilecek bir durumdur" dedi.
RİSK GRUBUNDAKİ KİŞİLERİN DAHA DİKKATLİ OLMASI GEREKİYOR
Uzmanlar, özellikle yaşlılar, küçük çocuklar, hamileler ve kronik hastalığı bulunan kişilerin sıcak havalarda daha büyük risk altında olduğuna dikkat çekti.
Zilan: "Özellikle 65 yaş üstü yaşlı hastalarımız ile 5 yaş altı bebek ve çocuk grubu dediğimiz hastalarımız, yaz aylarında saat 10.00 ile 16.00 arasında güneşe maruz kalmalarıyla birlikte, az önce de belirttiğim gibi vücudun çok fazla sıvı kaybetmesine bağlı oluşan risklere maruz kalan gruplardır. Aynı şekilde hamile bireyler, kronik hastalığı olanlar, özellikle tansiyon, şeker, böbrek yetmezliği bulunan, diyaliz hastaları ve yatağa bağımlı hastalar da bu risk gruplarında en fazla sıkıntı gördüğümüz hasta gruplarıdır. Ortalama en az 2 buçuk-3 litre su içmeleri, kahvaltılarında yağlı gıdalar tüketmemeleri, daha çok sebze ağırlıklı ve hafif bir kahvaltı yapmaları, günü bu şekilde akşama kadar geçirmeleri önemli bir faktördür" dedi.
GÖLGEDE BULUNMAK HER ZAMAN GÜVENLİ OLMAYABİLİR
Halk arasında sıcak çarpmasıyla ilgili bazı yanlış bilgilerin bulunduğunu belirten Zilan, yalnızca doğrudan güneş ışınlarının değil, yüksek ortam sıcaklığının da sağlık açısından risk oluşturduğunu söyledi.
Konuyla ilgili açıklamasında Zilan: "Biz sadece güneş maruziyetinden bahsederken, sıcak çarpmasında güneş maruziyeti tek önemli faktör değildir. Gölgede hissedilen sıcaklık da vücutta terlemeye ve elektrolit kaybına neden olmaktadır. Bazı çalışma gruplarında, özellikle tarım işçileri ve yol işçileri güneşe maruz kalırken, aralarda muhakkak kaybolan sıvıları yerine koyacak takviyeler yapmalıdır. Sıvı alırken kaybolan mineralleri de yerine koymak için soda ve meyve suyu gibi, içerdiği vitamin ve elektrolit desteği sağlayan içecekleri tüketmeleri, sıcak çarpmasından en az şekilde etkilenmelerini sağlayacaktır" ifadelerini kullandı.
SICAK HAVALARDA YAPILAN BAZI YANLIŞLAR RİSKİ ARTIRIYOR
Yaz aylarında doğru bilinen bazı uygulamaların sağlık açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirten Zilan, özellikle çocuklarda görülen yüksek ateşte bilinçsiz ilaç kullanımına karşı uyarıda bulundu.
Zilan: "Ayrıca halk arasında bilinen başka bir yanlış da vardır. Çayın harareti aldığına dair bir algı bulunmaktadır. Oysa yaz aylarında, özellikle tansiyon hastası değilse, tuzlu ayran harareti fazlasıyla alır. Sıcak çarpmasında, özellikle çocuk hastalarda çok yüksek ateş görüldüğü için anne babalar hemen ateş düşürücü kullanmaya yöneliyor. Zaten vücutta mevcut bir su kaybı olduğu için, ilaç takviyesiyle karaciğer ve böbreklere yük bindirilerek, su kaybının organlarda oluşturduğu yükün üzerine ilave bir yük daha bindirilmiş oluyor" dedi.
ARAÇTA ÇOCUK VE HAYVAN BIRAKILMAMASI GEREKİYOR
Uzmanlar, park halindeki araçlarda klima çalışsa bile içeride sıcaklığın kısa sürede tehlikeli seviyelere ulaşabileceğini belirterek çocuklar ve evcil hayvanlar için ciddi risk oluştuğunu ifade etti.
Zilan: "Araç içerisinde klima açıldığında, araç hareket halinde olmadığı için bir süre sonra klima soğutma etkisini yitirmektedir. Bu nedenle araç içinde bırakılan hayvanlar ve küçük çocuklar, hissedilen sıcaklık nedeniyle çok daha fazla sıvı kaybına uğrayabilmekte ve buna bağlı olarak ölüme varana kadar maalesef kötü sonuçlar ortaya çıkabilmektedir" dedi.
SICAK HAVALARDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
Sıcak havalarda açıkta satılan gıdalardan uzak durulması gerektiğini belirten Zilan, kıyafet seçiminden fiziksel aktivite saatlerine kadar birçok konuda vatandaşlara önerilerde bulundu.
Açıklamasında: "Açıkta satılan gıdaların tüketiminden de kaçınılmalıdır. Açık renkli, bol ve sıkmayan kıyafetler giyilmeli; yoğun fiziksel aktiviteler öğle saatlerinde değil, daha çok sabah saatlerinde veya akşam gün batımına yakın saatlerde yapılmalıdır. Kapalı alanlar da çok iyi havalandırılmalı, sık sık duş alınmalıdır. Hastalar dışarı çıktıkları vakit muhakkak en az 30 faktörlü güneş koruyucu kremlerini sürmelidir" ifadelerine yer verdi.
