Yeme-içme sektöründe çalışan garsonları yakından ilgilendiren bahşiş uygulamasına ilişkin Yargıtay’dan dikkat çeken bir karar geldi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, müşterilerden alınan bahşişlerin bir bölümünün bahşiş alamayan çalışanlara dağıtılmak üzere ortak havuzda toplanmasını, bu sistem önceden belirlenmişse işçinin ücretinden yapılmış bir kesinti olarak değerlendirmedi.
Karara konu olayda, uzun yıllar bir restoranda çalışan garson, işyerindeki “havuz bahşiş” uygulaması nedeniyle ücretinden kesinti yapıldığını ileri sürdü. Çalışan ayrıca ücret ve diğer işçilik alacaklarının ödenmediğini belirterek iş sözleşmesini feshetti ve kıdem tazminatı ile fazla çalışma, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin yanı sıra “check ücreti” talebiyle dava açtı.
MASA BAŞINA 20 LİRALIK UYGULAMA
Dosyadaki bilgilere göre restoranda müşterilerin bıraktığı bahşişlerin belirli bir bölümü ortak bir havuzda toplanıyordu. Uygulamada her masa için 20 liralık tutar havuza aktarılıyor, burada biriken para doğrudan bahşiş alamayan diğer personele dağıtılıyordu.
İş Mahkemesi ise tanık anlatımlarını dikkate alarak işyerinde masa başına 20 lira kesinti yapıldığı değerlendirmesinde bulundu ve garsonun “check ücreti” talebini kısmen kabul etti. İşverenin istinaf başvurusu da Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedilince dosya Yargıtay’a taşındı.
YARGITAY: BAHŞİŞTEN KESİNTİ SAYILMAZ
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bahşişlerin paylaşım yönteminin işyerinde önceden belirlenmiş olmasına dikkat çekti. Yüksek Mahkeme, bahşişlerin bir kısmının havuza aktarılmasının, garsonun daha önce hak ettiği bahşişten yapılmış bir kesinti olarak kabul edilemeyeceğine karar verdi.
Yargıtay’a göre çalışanın hak ettiği bahşiş, havuza ayrılan payın ardından kalan miktar üzerinden hesaplanmalı. Böylece bahşiş havuzuna aktarılan tutarın, doğrudan işçinin ücretinden kesilmiş bir para olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı belirtildi.
“ÜCRETİMDEN DE KESİNTİ YAPILDI” İDDİASINA İSPAT ŞARTI
Garson, bahşiş almadığı dönemlerde de işveren tarafından ücretinden sabit miktarda kesinti yapıldığını ileri sürdü. Ancak Yargıtay, bu iddianın çalışan tarafından somut ve hesaplamaya elverişli şekilde kanıtlanamadığına dikkat çekti. Hangi masalardan bahşiş alınmadığı, kaç masa için kesinti yapıldığı ve kesilen toplam miktarın ortaya konulamadığı değerlendirildi.
Bu gerekçeler doğrultusunda Yargıtay, “check ücreti” adı altında talep edilen alacağın kabul edilmesini hatalı buldu ve söz konusu talebin reddedilmesi gerektiğine hükmetti. Karar, özellikle restoran ve kafe çalışanlarının ücretleriyle birlikte bahşişlerin nasıl paylaştırıldığı konusunda dikkat çekici bir değerlendirme ortaya koydu. Ancak kararın, işyerlerindeki tüm bahşiş uygulamalarının otomatik olarak aynı şekilde değerlendirileceği anlamına gelmediği; somut olayda uygulanan sistem ve delillerin belirleyici olduğu görülüyor.
