Yaz mevsiminde yükselen hava sıcaklıkları, deniz ve kumla temas, yetersiz sıvı tüketimi ile hijyen koşullarındaki değişiklikler sistit vakalarının artmasına neden olabiliyor. Memorial Antalya Hastanesi Üroloji Bölümü'nden Op. Dr. Egemen İşgören, özellikle kadınlarda sık görülen sistitin belirtileri, tedavisi ve korunma yolları hakkında açıklamalarda bulundu.
HER 10 KADINDAN YAKLAŞIK 6'SINDA
Sistitin idrar yolu enfeksiyonları arasında en sık görülen hastalıklardan biri olduğunu belirten Op. Dr. Egemen İşgören, kadınlarda anatomik yapı nedeniyle daha sık görüldüğünü söyledi.
"Sistit, idrar yolu enfeksiyonları arasında en sık rastlananıdır. Her 10 kadından yaklaşık 6'sında görülen bu rahatsızlık, birçok nedenle ortaya çıkabilir. Doğru bir tedavi programı ile şikayetlerden kurtulmak mümkündür. Ancak tedavi edilmezse enfeksiyon böbreklere yayılabilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle tekrarlayan sistitlerde altta yatan sebepler mutlaka araştırılmalı ve tedaviye devam edilmelidir. İdrar yaparken ağrı, yanma ve sık idrara çıkma ile seyreden sistit bir idrar yolu enfeksiyonudur. Nadir de olsa sistit doğru tedavi edilmezse, böbreklere kadar ilerleyerek, ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir."
İşgören, bakterilerin idrar kesesine dış genital organlardan, bağırsaklardan, böbreklerden veya idrar kanalı yoluyla ulaşabildiğini ifade etti.
AKUT VE TEKRARLAYAN SİSTİT OLARAK GÖRÜLEBİLİYOR
Sistitin mikrobik ve mikrobik olmayan olmak üzere iki gruba ayrıldığını belirten İşgören, mikrobik sistitin akut veya kronik şekilde görülebildiğini söyledi.
"Hastalık genellikle birden gelişmekte ve sık sık idrara gitme, idrar yaparken yanma, bazen karın ağrısı, idrarda kanama gibi şikayetlere neden olabilmektedir."
Akut sistitte idrar yaparken yanma, sızlama, sık ve az miktarda idrara çıkma, idrarda kan görülmesi ve alt karın bölgesinde rahatsızlık hissi gibi belirtilerin ortaya çıkabileceğini belirten İşgören, uygun tedavinin aksatılmaması gerektiğini ifade etti.
BİLİNÇSİZ İLAÇ KULLANIMI HASTALIĞIN TEKRARLAMASINA NEDEN OLABİLİYOR
Tedavinin doktor kontrolünde sürdürülmesi gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Egemen İşgören, antibiyotiklerin bilinçsiz kullanılmasının önemli risk oluşturduğunu söyledi.
"Yeteri kadar uzun sürede uygun antibiyotik kullanılmaması ve hastaların şikayetler başlar başlamaz hekime danışmadan bilinçsiz ilaç kullanması tekrarlayan sistitin en sık görülen sebeplerindendir."
İşgören, tekrarlayan sistitin altında idrar yollarında taş, tümör, reflü, prostat büyümesi, mesane sarkması, idrar yolu darlıkları, işeme bozuklukları, kronik kabızlık, menopoz, bazı doğum kontrol yöntemleri ve vajinal enfeksiyonlar gibi farklı nedenlerin bulunabileceğini belirtti.
AĞRILI MESANE SENDROMUNDA ANTİBİYOTİK ETKİLİ OLMUYOR
Mikrobik olmayan sistitin "Ağrılı Mesane Sendromu" olarak da bilindiğini belirten İşgören, bu hastalıkta mesane çeperinin kalınlaştığını ve mesanenin kapasitesinin azaldığını söyledi.
"İdrar kesesini döşeyen ve idrarın daha içerideki tabakalara geçmesini engelleyen örtünün çeşitli nedenlerle hasar görmesi ve idrarın iç tabakalara nüfuz ederek kimyasal iltihaba sebep olması olarak açıklanabilir. Hastalarda genellikle uzun zaman içerisinde yavaş yavaş artarak ilerleyen sık idrara gitme, gece sık idrara kalkma, idrarını hissettiğinde göbek altında ağrı yakınmaları olur. En önemli belirti ağrıdır. Ağrı; idrar yapınca hafifler. İdrarın uzun süre tutulması halinde ağrıyla birlikte idrarda kanamalar olabilir. Sebep bakteriler olmadığı için antibiyotiklerden hastalar fayda görmez."
TEKRARLAYAN ENFEKSİYONLARDA ALTTA YATAN NEDEN ARAŞTIRILMALI
Uzun süre devam eden veya sık tekrarlayan sistit vakalarında ayrıntılı inceleme yapılması gerektiğini belirten İşgören: "Bunların mutlaka araştırılıp ortaya çıkarılması ve tekrarlayan enfeksiyona neden olan etken neyse bu problemin tedavi edilmesi gerekir. Aksi halde enfeksiyon, iltihaplanma tedavi edilse bile tekrarlayacaktır. Tedavide hastanın şikayetleri başladığında idrar kültürü yapılmalı ve antibiyotik kullanımına kültür alındıktan sonra başlanmalıdır" dedi.
İşgören, bilinçli tedaviye rağmen enfeksiyonun tekrarlaması durumunda uzun süreli idrar yolları antiseptikleri, uygun antibiyotikler ve gerekli durumlarda hormonal tedavilerin uygulanabileceğini ifade etti.
SİSTİTTEN KORUNMAK İÇİN BU ÖNLEMLERE DİKKAT
Sistitten korunmada günlük alışkanlıkların önemli rol oynadığını belirten Op. Dr. Egemen İşgören, özellikle bol sıvı tüketilmesi gerektiğini söyledi.
İdrar yapma isteğinin ertelenmemesi gerektiğini belirten İşgören, dışkılama sonrasında temizliğin önden arkaya doğru yapılmasının enfeksiyon riskini azalttığını ifade etti.
Enfeksiyona yatkın kişilerin küvet banyosu yerine duş almasının faydalı olabileceğini belirten İşgören, genital bölgenin nazik şekilde temizlenmesi, sert sabunlardan kaçınılması ve tahrişe neden olabilecek ürünlerin kullanılmaması gerektiğini kaydetti.
Ayrıca cinsel ilişkinin ardından mesanenin kısa sürede boşaltılması ve su tüketilmesinin de koruyucu olabileceğini belirten İşgören: "Bakterileri temizlemeye yardımcı olması için de dolu bir bardak su için. Genital bölgede deodorant spreyleri veya hijyen ürünleri kullanmaktan kaçının. Bu ürünler üretrayı ve mesaneyi tahriş edebilir. Yaz aylarında bu basit önlemlere dikkat edilerek sistit riski önemli ölçüde azaltılabilir. Şikayetler tekrarlıyorsa gecikmeden bir üroloji uzmanına başvurulması gereklidir" dedi.
