İkinci el araç piyasasında hurda veya yurt dışından kaçak yollarla getirilen araçların kimlik bilgilerinin usulsüz şekilde başka araçlara aktarılmasıyla gerçekleştirilen “change” yöntemi, araç sahiplerinin yıllar sonra mağdur olmasına neden olabiliyor. Araçlarda şasi numarasının değiştirilmesiyle gerçekleştirilen işlemde, kazalı, hurda, icralık veya farklı yollarla temin edilen araçların kimlik bilgileri başka araçlara aktarılabiliyor. Oto ekspertiz uzmanı Sami Tarcan, profesyonel şekilde yapılan işlemlerin ilk bakışta fark edilmesinin oldukça güç olduğunu belirtti.
CHANGE İŞLEMİ NASIL YAPILIYOR?
Tarcan, change işleminin bir araca başka bir araca ait şasi numarasının aktarılması anlamına geldiğini söyledi. Şasi numarasının bulunduğu bölümün kesilerek başka bir araca kaynaklanabildiğini belirten Tarcan, yapılan müdahalenin doğru şekilde tespit edilememesi halinde aracın ekspertizden geçebildiğini ifade etti. Muayene istasyonlarında temel olarak şasi numarasının araç kayıtlarıyla uyumunun kontrol edildiğini aktaran Tarcan, "Eğer etrafında herhangi bir oynama varsa o şekilde polislere haber veriyorlar ama çoğu muayene istasyonu bu şasi numarasının orijinal olup olmadığına bakmaz. Hatta ekspertizlerin yüzde 95'i bile change araçlara bakmıyorlar. Onlar için özel ekstra paketler çıkarırlar. Eğer bu paketi almazsanız change araba çıksa bile sorumluluk kabul etmiyorlar. Sigorta, muayene her şeyi yapılıyor. Mesela bazı arabalar 10 sene sonra yakalanıyor. Niye 10 sene sonra yakalanıyor? Biri ihbar ediyor ya da bizde çıkıyor, biz polise bildiriyoruz. Biz de bildirmek zorundayız. Çünkü düşünsenize, mağdur olan arkadaş bu arabayı aldı, biz uyarmamıza rağmen aldı. Aslında o bizi dinleseydi aracı almayacaktı. Bu yüzden ekspertiz yapan arkadaşların her zaman şasi numaralarına biraz daha dikkat etmesinde fayda var diye düşünüyorum." diye konuştu.
“ORİJİNALİNDEN AYIRT ETMENİZ İMKANSIZ”
Change yönteminde özellikle hurda veya kullanılamaz durumdaki araçların kimlik bilgilerinin kullanılabildiğini belirten Tarcan, deprem bölgesindeki araçlar ve kaskosu olmayan otomobiller üzerinden de bu tür işlemler yapıldığını söyledi. Tarcan, "Deprem bölgesinde olan arabaları biliyorsunuz ki kaskosu olmayan araçları ne yaptılar? Şasi numarasını alıp icralık arabalarla ya da işte bu yurt dışından gelen kaçak arabalarla change ettiler. İcralık arabayı ne yapacaklar, satamayacaklar. Ne yapıyorlar? Kazalı bir arabayla ya da işte hurda bir arabayla bir şekilde şasi numaralarını taşıyarak ya da şasi numaralarını bir şekilde geçirerek bu arabayı bu şekilde aktif hale getiriyorlar. Şasi numarasını öyle basıyorlar ki, orijinalinden ayırt etmeniz imkansız. Birebir orijinalini yapabiliyorlar" dedi.
HER ŞASİ NUMARASI DEĞİŞİKLİĞİ CHANGE SAYILMIYOR
Şasi numarası üzerinde işlem bulunmasının tek başına aracın change olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Tarcan, bazı araçlarda şasi numarasının paslanma veya çürüme nedeniyle yenilenmesinin gerekebildiğini söyledi. Tarcan, "Her şasi numarası oynanmış change değildir. Bazen şasi numarası çürüyebiliyor, paslanabiliyor. Bazı markalarda biliyorsunuz şasi numarası koltuğun altında. Paslanıyor, ne yapıyorlar bunu? Yeni şasi numarası basıyorlar. Ya göğüs sacına basarlar ya da orta direğe basarlar, sağ orta direğe basarlar. Bu şekilde şasi numarasında eğer ki herhangi bir usulsüzlük yoksa problem yok. İşte burada ekspertizdeki arkadaşlar da mesela şasi numarası çürümüş araca da change diyebiliyorlar. Her şasi numarası oynanmış change değildir ama her şasi numarası da orijinal değildir. Buradaki ekspertiz yapan arkadaşların biraz daha bu konulara dikkat etmesinde fayda var diye düşünüyorum" diye aktardı.
CHANGE İŞLEMİ TIR VE OTOBÜSLERDE DE YAPILABİLİYOR
Şasi numarası değişikliğinin yalnızca otomobillerde görülmediğini belirten Tarcan, motorlu her araçta bu tür işlemlerin yapılabileceğini ifade etti. Tarcan, "Motorlu her araçta yapılabilir. Hatta ben geçen birinde duydum, tırda bile yapmışlar, otobüste bile yapmışlar. Ama benim ilgi alanım otobüs değil. Benim ilgi alanım tamamıyla otomobiller. Tırdan anlamam, otobüsten anlamam. Tamamıyla otomobillere eğitimlerimi almışımdır. Tüm motorlu taşıtlarda şasi numarası oynanabiliyor. Bunu bu şekilde yapabiliyorlar" dedi.
KAÇAK ARAÇLAR İÇİN DAHA SIKI TAKİP ÇAĞRISI YAPILDI
Yurt dışından kaçak yollarla getirilen araçların daha sıkı takip edilmesi gerektiğini belirten Sami Tarcan, şasi numarası değiştirilmiş bir aracın yıllar sonra tespit edilmesi halinde mevcut sahibinin ciddi mağduriyet yaşayabildiğine dikkat çekti. Şasi numarası üzerinde şüpheli bir işlem tespit edildiğinde kolluk ekiplerine bildirim yapılması gerektiğini ifade eden Tarcan, yaşanabilecek mağduriyeti, "Düşünsenize, bir vatandaş arabayı almış, 8 sene sonra elinden gidiyor. Bu adamın ne günahı var? Geriye dönük mahkemeler açılıyor, belki geriye dönük satıcılar öldü, vefat etti veya hiçbir durumu yok. Ne oluyor? 3 sene, 4 sene, 5 sene mahkemeler sürüyor. Bazen bize de kızıyorlar, 'Abi şasi numarasını sen yakaladın ama niye polise bildiriyorsun?' Ben bildirmezsem bu sefer sorumluluğu ben alıyorum. Ben bunu alıcıya söylemesem arabayı alacak. 2 sene sonra, 3 sene sonra, belki 5 sene sonra yakalanacak. O demeyecek mi bana, 'Sen bu arabayı bana niye söylemedin?' diye. Burada biz mecburen eğer ki şasi numarasında oynama, herhangi bir şey varsa ekiplere maalesef ki bildirmek zorundayız" ifadelerini kullandı.
“SATAN KİŞİ HER ZAMAN ŞÜPHELİDİR”
Change olduğu tespit edilen bir aracın durum öğrenildikten sonra başka bir kişiye satılmasının yeni hukuki sorunlara neden olabileceğini belirten Tarcan, mağdur olan araç sahibinin zararı başka bir kişiye aktarmak yerine hukuki yollarla hakkını araması gerektiğini söyledi. Tarcan, araç sahibinin change durumunu öğrendikten sonra yeniden satış yapmasının kendisini de şüpheli konuma getirebileceğini belirterek, "Aracı ben aldım, bende yakalandı, ben burada mağdur oluyorum. Satan kişi her zaman şüphelidir. Yani şunu düşünebilirsiniz; 'Ben bu arabanın change olduğunu öğrendim. Çaktırmadan satayım' derseniz siz de şüpheli durumuna düşüyorsunuz. Araç en son kimdeyse o şekilde yakalanması her zaman artıdır çünkü sen mağdur olduğun için bütün herkes sana mağdur konumunda baktığı için bu sefer satıcıları dava ediyorlar. Satıcılar her zaman bu şekilde şüpheli konumuna düşüyor" dedi.
UZMANI UYARMIŞTI 7 AY SONRA POLİS TARAFINDAN ALINDI
Sami Tarcan, İstanbul'daki şubelerine 24 Kasım 2025'te getirilen bir otomobilde şasi numarası üzerinde oynama tespit ettiklerini ve hem alıcıyı hem de satıcıyı uyardıklarını anlattı. Tarcan, "O gün arkadaşlar Kırşehir'den geldi. 'Bak kardeşim, bu arabanın şasi numarasında oynama var. Yani şasi numarası change edilmiş, başka bir arabadan şasi numarası değiştirilmiş' dedik. Tabii satıcı bize inanmadı. 'Öyle bir şey olamaz, ben de daha önce bu arabayı aldım, sattım. Hiç kimse bir şey söylemedi' dedi. Bizden çıktıktan sonra 2-3 ekspertize daha girdi. 'Bu aracın şasi numarasında herhangi bir şey yok' denilmiş. Kırşehir'e gelen arkadaş alıp gitti arabayı. Aldıktan yaklaşık 7 ay sonra araca polisler el koymuş. Biz uyarmamıza rağmen aracı aldı. Şimdi, 'Ben ne yapacağım?' diyor. Kardeşim ben seni 7 ay önce uyarmıştım. 'Bak bu arabanın şasi numarasında oynama var' demişim. 'Abi biz diğer ekspertizlere de güvendik, bundan dolayı mağdur olduk' dedi. Bu saatten sonra yapacak bir şey yok." diyerek sözlerini noktaladı.
