İkinci el cep telefonu, tablet ve elektronik cihaz piyasasında tüketici mağduriyetlerini önlemek için yeni bir dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik” ile güvensiz, ayıplı ve kayıt dışı ürün satışının önüne geçilmesi hedefleniyor. 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyle birlikte yenilenmiş ürün satışı yapan firmalar daha sıkı kurallara tabi olacak. Yönetmelikle özellikle merdiven altı yenileme işlemlerinin engellenmesi ve piyasada güvenli satış sisteminin oluşturulması amaçlanıyor.
FİRMALARA 100 MİLYON TL SERMAYE ŞARTI
Yeni dönemde yenilenmiş telefon satan firmalara 100 milyon TL sermaye zorunluluğu getirilecek. Mevcut firmaların bu şartı 31 Aralık 2026’ya kadar tamamlaması gerekecek.
“YENİLENMİŞ ÜRÜN” İBARESİ ZORUNLU OLACAK
Artık bir cihazın yenilenip tekrar satılabilmesi için Bakanlığın kurduğu “Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi” yani YÜBİS’e kaydedilmesi şart olacak. Satışa sunulan cihazların ambalajında, etiketinde ve ilanlarında açık şekilde “yenilenmiş ürün” ibaresi yer alacak. Tüketicinin aldatılmaması için ürünü yenileyen merkezin bilgileri de açık şekilde paylaşılacak. Böylece vatandaş, satın aldığı cihazın kim tarafından yenilendiğini ve hangi sistem üzerinden kayıt altına alındığını görebilecek. Mağazalarda aynı model ikinci el telefonlar arasında fiyat farkı bulunması halinde satıcı bu farkın nedenini açıklamak zorunda olacak. Örneğin cihazlardan birinin ekranının değişmiş olması, kasasında çizik bulunması ya da farklı teknik-fiziksel durumlar fiyat farkı gerekçesi olarak tüketiciye açıkça gösterilecek.
TÜRKÇE KULLANMA KILAVUZU VERİLECEK
Satılan her yenilenmiş cihazın yanında Türkçe kullanma kılavuzu verilmesi zorunlu hale gelecek. Bu düzenleme ile tüketicinin ürünü doğru, güvenli ve bilinçli şekilde kullanması hedefleniyor. Eski telefonunu yenileme merkezine veya yetkili bayiye satmak isteyen vatandaşlar için de süre sınırı getiriliyor. Cihaz satıcıya teslim edildikten sonra en geç 3 iş günü içinde ekspertiz raporu hazırlanacak ve cihazın fiyat değeri belirlenecek. Vatandaş belirlenen fiyatı onayladığında, ödeme en geç 3 iş günü içinde yapılacak. Paranın yanı sıra taahhüt edilen indirim veya takas kuponu da aynı süre içinde tüketiciye teslim edilecek. Ödeme veya takas süresi ancak tüketicinin onayı alınarak en fazla 3 gün daha uzatılabilecek. Bu düzenlemeyle ikinci el cihaz satışında uzun bekleme sürelerinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
KAÇAK VE ÇALINTI TELEFONLAR YENİLENEMEYECEK
Yeni yönetmelikle kaçak, klonlanmış veya çalıntı cihazların yenilenip yeniden piyasaya sürülmesinin önüne geçilecek. Bir telefonun yenilenebilmesi için e-Devlet’teki “Beyaz Liste”de kayıtlı olması ve en az bir yıl öncesine ait konuşma, SMS veya internet geçmişinin bulunması gerekecek. Yeni yönetmelik, yenilenmiş ürün alan vatandaşlara güçlü tüketici hakları tanıyor. İnternetten ya da mağazadan yenilenmiş ürün alan tüketici, hiçbir gerekçe göstermeden ve ceza ödemeden 14 gün içinde ürünü iade edebilecek.
PARA 14 GÜN İÇİNDE GERİ ÖDENECEK
İade edilen ürünün bedeli tüketiciye 14 gün içinde tek seferde ve eksiksiz şekilde geri ödenecek. Bu hak, yenilenmiş ürün alırken yaşanabilecek mağduriyetlerin önlenmesi açısından önemli bir güvence sağlayacak. Yenilenmiş cihazların en az 1 yıl garantisi olacak. Cihazın arızalanması halinde tamir süresi en fazla 20 iş günü ile sınırlı olacak. Piyasada halihazırda yenilenmiş ürün satışı yapan firmalara yeni kurallara uyum sağlamaları için süre tanındı. Firmaların şirket yapısı ve yönetici belgelerini 1 ay içinde tamamlaması, sermaye şartını ise yıl sonuna kadar yerine getirmesi gerekecek.
1 AĞUSTOS’TAN SONRA HER ŞEY DEĞİŞECEK
Düzenleme, 1 Ağustos 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe girecek. Yeni dönemle birlikte ikinci el ve yenilenmiş telefon piyasasında hem tüketici haklarının güçlenmesi hem de kayıt dışı satışların azalması bekleniyor.
