İLAYDA ŞAHİN - EGE TELGRAF/ Bir okulun duvarları yalnızca sınıfları değil, çocukların geleceğini ve ailelerin güven duygusunu da taşır. İzmir’de binlerce öğrenci yeni eğitim öğretim yılıyla birlikte sıralarına dönerken velilerin zihnindeki en önemli soru yeniden gün yüzüne çıktı. Deprem gerçeğiyle yaşayan kentte okul binalarının olası bir sarsıntıya ne kadar hazır olduğu merak edildi. Çok sayıda bina yenilenmesine ve güçlendirilmesine rağmen yapımı tamamlanmayan okullar, başka kurumlara taşınan öğrenciler ve aynı binayı paylaşmak zorunda kalan eğitim kurumları kaygıları artırdı. Kentteki okulların durumunu değerlendiren Eğitim-İş İzmir 1 No’lu Şube Başkanı Özgür Şen, aynı binada birden fazla okulun eğitim vermek zorunda kaldığını belirterek “İzmir’de bir sonraki depremi beklemeden gerekli tüm önlemlerin alınmasını ve okullarımızın depreme hazır hale getirilmesini istiyoruz” dedi.
OKULLARIN DEPREM KARNESİ
İzmir’de okul binalarının depreme karşı yenilenmesine ilişkin farklı tarihlerde açıklanan veriler, çalışmaların yıllara yayıldığını gösterdi. İzmir Valiliği tarafından Ağustos 2022’de yapılan açıklamada, 30 Ekim 2020 depreminden önce Milli Eğitim Bakanlığının yürüttüğü incelemeler sonucunda 83 okulun yık-yap kapsamına alınarak tahliye edildiği bildirildi. Depremin ardından 30 okulda daha hasar tespit edildiği ve gerekli incelemelerin ardından bu binaların boşaltıldığı açıklandı. Üniversitelerin yaptığı ilk değerlendirmelerde 9 okul hakkında daha yıkım kararı verilirken, sonraki incelemelerle bu sayı 15’e yükseldi. İzmir Valiliğinin Şubat 2023’te kamuoyuyla paylaştığı verilere göre yıkım kapsamındaki toplam okul sayısı 128’e ulaştı. Bu okullardan 35’inin yeniden yapılarak eğitim öğretime kazandırıldığı, 47’sinin inşaatının devam ettiği duyuruldu. Kalan okullardan 20’sinin projelerinin tamamlanarak ihale sürecine alındığı, diğerlerinde ise proje, ruhsat ve arazi çalışmalarının sürdüğü belirtildi. Aynı açıklamada 29 okulda güçlendirme çalışmalarının devam ettiği ve yapılan incelemelerde riskli görülen 8 okulun daha tahliye edileceği bildirildi. İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü ise Mayıs 2023’te yık-yap kapsamında bin 536 derslikli 59 okul ile bu kapsamın dışında inşa edilen 276 derslikli 12 okulun yapım süreçlerinin devam ettiğini açıkladı. Kentteki eğitim yatırımlarına ilişkin daha güncel verileri paylaşan İzmir Valisi Süleyman Elban da Kasım 2025’te son iki yılda 104 okulun tamamlandığını, 38 okulun yapımının sürdüğünü, birçok okulda ise proje, ihale ve yer çalışmalarının devam ettiğini bildirdi. Ancak açıklanan 104 okulun yalnızca deprem nedeniyle yıkılan yapıların yerine yapılan binaları değil, İzmir genelindeki yeni eğitim yatırımlarını da kapsadığı görüldü. Aradan geçen sürede çok sayıda okul öğrencilerine kavuşsa da yapımı henüz başlamayan veya tamamlanmayan binalar nedeniyle bazı eğitim kurumlarının başka okullara taşınması ve birden fazla okulun aynı yapıyı paylaşması sorunun eğitim hayatındaki etkilerinin devam ettiğini ortaya koydu.
“CİDDİ SORUNLARIMIZ VAR”
İzmir’de yaşanan depremin okul binalarının durumunu bütün açıklığıyla ortaya çıkardığını belirterek sözlerine başlayan Eğitim-İş İzmir 1 No’lu Şube Başkanı Özgür Şen, “2020 yılında İzmir’de yaşadığımız deprem, kentimizin deprem gerçeğini ve okullarımızın durumunu bir kez daha hepimizin önüne koydu. Depremin ardından özellikle de hasarlı okullarımızdan başlanarak önemli bir yenileme ve güçlendirme çalışması yapıldı. Bugüne kadar birçok okulumuz yeniden yapıldı veya güçlendirildi. Ancak hala çözülmeyi bekleyen ciddi sorunlarımız var” dedi.
“YILLARDIR YENİ BİNALAR BEKLENİYOR”
“Yıkılmasına karar verilmiş olmasına rağmen yapımına henüz başlanmayan okullarımız bulunuyor” diyen Şen, “Bazı okullarımızın üzerinden yıllar geçmesine rağmen yeni binalarına kavuşamamış olması kabul edilebilir bir durum değil. Arazi sorunları, planlama ve ödenek sorunları bir an önce çözülmeli, Milli Eğitim Bakanlığı da gerekli kaynak desteğini sağlayarak bu okulların yapım süreçlerini hızlandırmalıdır” ifadelerini kullandı.
“ÜÇ OKUL AYNI BİNA”
Okulların yapımındaki gecikmelerin öğrencileri ve öğretmenleri doğrudan etkilediğini vurgulayan Şen, “Aynı binada birden fazla okul eğitim yapmak zorunda kalıyor. Bir bina da üzerinden üç yıl geçmesine rağmen halen 5 okul eğitim öğretim faaliyetlerine devam etmektedir. Örneğin Konak’ta yeni eğitim öğretim yılında üç okulun aynı binayı paylaşacağı bir durum söz konusu oldu. Taşınılan okulların fiziki kapasite yetersizliği ya da uzun sürmesi sonucunda öğrenci mevcutlarının azalması nedeniyle sınıflar kapanabiliyor, öğretmenler norm fazlası durumuna düşerek kendi istekleri dışında başka okullara zorunlu atanabiliyor. Öğrenciler açısından da hem eğitim ortamı hem de güvenlik ve pedagojik açıdan ciddi sorunlar ortaya çıkıyor” açıklamasında bulundu.
“KIŞ SAATİ DE SORUN”
“Bir diğer önemli sorun ise ikili eğitim” diyen Şen, “Kış saati uygulamasından da vazgeçildiği için çocuklarımız sabah henüz hava aydınlanmadan okula gitmek, bazı öğrencilerimiz ise akşam hava karardıktan sonra okuldan çıkmak zorunda kalıyor. Bu durum çocuklarımızın güvenliği, ulaşımı, uyku düzenleri ve eğitim süreçleri açısından mutlaka dikkate alınmalıdır” şeklinde konuştu.
“ŞEFFAF BİR SİSTEM OLUŞTURULMALI”
Beklentilerinin çok açık olduğunu ve deprem riski taşıyan bir kentte hiçbir çocuğun güvenliğinin ertelenmemesi gerektiğini vurgulayan Şen, “Yapımı bekleyen okulların sorunları derhal çözülmeli, güçlendirilmesi gereken okulların çalışmaları tamamlanmalı ve tüm okullarımızın güvenli olduğu konusunda velilerimizin hiçbir kuşku taşımayacağı şeffaf bir sistem oluşturulmalıdır” dedi.
“OKULLAR DEPREME HAZIR OLSUN”
Şen son olarak "Eğitim-İş olarak çocuklarımızın güvenli ve sağlıklı okullarda eğitim görmesini bir tercih değil, Milli Eğitim Bakanlığının temel sorumluluğu olarak görüyoruz. İzmir’de bir sonraki depremi beklemeden gerekli tüm önlemlerin alınmasını ve okullarımızın depreme hazır hale getirilmesini istiyoruz” sözleriyle açıklamasını tamamladı.
