İzmir’de Konak Şehit Ömer Halisdemir Bilim ve Sanat Merkezi’nde (BİLSEM) öğrenim gören 12’nci sınıf öğrencisi Ece Defne Uzak, bilimsel araştırmasıyla dikkat çekti. Henüz 17 yaşında olan Uzak, biyoloji öğretmeni Tolga Yardımcı danışmanlığında yürüttüğü çalışmada, toplumda yaygın olarak görülen uyku apnesi ile demans arasındaki olası ilişkiyi araştırdı.
Yaklaşık iki yıl süren araştırmada, hastalardan alınan tükürük ve idrar örneklerindeki amiloid beta protein düzeyleri incelendi. Genç araştırmacı, hastalar açısından daha kolay ve konforlu örnek toplama yöntemleri üzerinden bu proteinlerin değerlendirilmesine odaklandı. Araştırmanın sonuçları, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin resmi yayını olan Current Journal of Medical Research dergisinde makale olarak yayımlandı.
ARAŞTIRMASININ KONUSUNU KENDİSİ BELİRLEDİ
Bilime duyduğu ilginin çocukluk yıllarında başladığını anlatan Ece Defne Uzak, özellikle insan vücudunun işleyişi ve hastalıkların ortaya çıkış süreçlerinin kendisini meraklandırdığını söyledi. Yaşlı nüfusun artmasıyla demans ve Alzheimer gibi hastalıkların öneminin daha fazla gündeme gelmesinin de araştırma konusunu seçmesinde etkili olduğunu belirtti. Uyku apnesinin değiştirilebilir risk faktörlerinden biri olduğunu öğrendikten sonra bu durum ile demans arasındaki olası bağlantıyı araştırmaya karar verdiğini ifade eden Uzak, amiloid beta proteinlerine odaklandıklarını dile getirdi.
Çalışmada tükürük ve idrar gibi örneklerin kullanılmasının önemli bir çıkış noktası olduğunu belirten genç öğrenci, hastalar için daha zorlayıcı olabilecek girişimsel yöntemler yerine daha kolay uygulanabilecek örnek toplama yollarını değerlendirmek istediklerini anlattı. Araştırma sürecinde hipotezlerini destekleyen sonuçlarla karşılaşmanın kendisini heyecanlandırdığını söyleyen Uzak, elde ettikleri çalışmanın bilimsel bir dergide yayımlanmasını da büyük bir mutluluk ve motivasyon kaynağı olarak gördüğünü kaydetti.
HEDEFİ DOKTOR OLMAK
Bilimsel çalışmalarını ilerleyen yıllarda da sürdürmek istediğini belirten Ece Defne Uzak, gelecekte doktor olmayı hedeflediğini söyledi. Genetik, nörobilim veya biyoteknoloji alanlarında araştırmalar yürütmek istediğini dile getiren Uzak, insan sağlığının iyileştirilmesine ve hastalıkların erken teşhisine katkı sunmayı amaçladığını ifade etti.
Genç öğrenci, BİLSEM’de aldığı eğitim sırasında bilimsel araştırma yapma fırsatı bulmasının kendisi için önemli bir deneyim olduğunu belirterek tıp literatüründe yayımlanan çalışmasının yeni araştırmalar için motivasyon sağladığını dile getirdi.
ÖĞRETMENİYLE 7’NCİ SINIFTAN BERİ BİRLİKTE ÇALIŞIYOR
Ece Defne Uzak’ın danışman öğretmeni ve Konak Şehit Ömer Halisdemir BİLSEM Biyoloji Öğretmeni Tolga Yardımcı, öğrencisiyle 7’nci sınıftan bu yana bilimsel çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Yıllar içinde biyolojinin farklı alanlarında projeler geliştirdiklerini aktaran Yardımcı, derslerde bilimsel düşünme ve araştırma yaklaşımını ön planda tuttuklarını belirtti.
Öğrencisinin küçük yaşlardan beri doktor olmak istediğini anlatan Yardımcı, son yıllarda çalışmalarını tıp literatürü üzerinden sürdürdüklerini ifade etti. Uyku apnesi ile demans arasındaki olası biyolojik bağlantıyı ele alan projenin de bu süreçte ortaya çıktığını kaydeden Yardımcı, araştırmanın yaklaşık iki yıl boyunca devam ettiğini söyledi.
İKÇÜ AKADEMİSYENLERİNDEN DESTEK ALDILAR
Araştırmanın belirlenen yöntemle yürütülebilmesi için İzmir Katip Çelebi Üniversitesi akademisyenlerinden destek istediklerini belirten Tolga Yardımcı, Ece Defne Uzak’ın çalışma boyunca aktif rol üstlendiğini vurguladı.
Öğrencisinin araştırma sürecindeki emeğine dikkat çeken Yardımcı, birlikte tamamladıkları çalışmanın ardından onun gelecekte de tıp alanında ilerleyeceğine inandığını ifade etti.
Genç öğrencinin araştırması, uyku apnesi ile demans arasındaki olası ilişkinin incelenmesine katkı sunarken, bu bulguların hastalık riskinin erken değerlendirilmesinde kullanılabilmesi için daha kapsamlı bilimsel araştırmalara ihtiyaç bulunuyor. Çalışmanın yayımlanması, Ece Defne Uzak’ın bilimsel araştırma yolculuğunda önemli bir adım olarak öne çıkıyor.
