Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), akciğerlerde hava akımının kalıcı olarak kısıtlanmasına neden olan ve zaman içerisinde ilerleyebilen önemli solunum yolu hastalıkları arasında yer alıyor. Özellikle sigara kullanımıyla yakından ilişkili olan hastalık; geçmeyen öksürük, balgam ve nefes darlığı gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor.
Ancak bu şikayetler kimi zaman sigara kullanımına veya yaşlanmaya bağlanarak göz ardı edilebiliyor. Medicana Bursa Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Gülay Kaplan, KOAH'ta erken teşhisin hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve yaşam kalitesini korumak açısından önem taşıdığını belirterek belirtiler ve korunma yollarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

“NEFES DARLIĞINI NORMAL KABUL ETMEYİN”
KOAH'ın ilerleyici bir akciğer hastalığı olduğunu belirten Dr. Gülay Kaplan, hastalığın özellikle başlangıç döneminde fark edilmesinin zor olabildiğini söyledi.
Hastalığın ilk aşamalarında sabahları görülen öksürük ve balgam şikâyetlerinin, ilerleyen süreçte efor sırasında ortaya çıkan nefes darlığına dönüşebildiğini aktaran Kaplan, günlük aktivitelerde yaşanan zorlanmaların dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Kaplan: "KOAH genellikle zaman içerisinde gelişir. Başlangıçta özellikle sabahları görülen öksürük ve balgam şikâyetleri, ilerleyen süreçte efor sırasında ortaya çıkan nefes darlığıyla kendini gösterebilir. Hastalar merdiven çıkarken veya günlük işlerini yaparken eskisine göre daha çabuk yorulduklarını fark edebilir. Bu belirtileri yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirmek doğru değildir. Özellikle risk grubundaki kişilerin bu şikâyetleri önemseyerek bir uzmana başvurması gerekir" dedi.
SİGARA EN ÖNEMLİ RİSK FAKTÖRLERİNDEN BİRİ
KOAH gelişiminde sigara ve tütün ürünlerinin en önemli risk faktörleri arasında bulunduğunu vurgulayan Dr. Kaplan, pasif içiciliğin de akciğer sağlığını olumsuz etkilediğini belirtti.
Mesleki maruziyetlerin, hava kirliliğinin ve bazı genetik faktörlerin de hastalığın ortaya çıkmasında etkili olabileceğini söyleyen Kaplan, özellikle toz ve kimyasal maddelerle çalışılan sektörlerde bulunan kişilerin risk altında olabileceğine dikkat çekti.
Kaplan: "Maden, tekstil ve inşaat gibi toz ve kimyasal maddelere maruz kalınan sektörlerde çalışanlar risk altında olabilir. Ayrıca kapalı ortamlarda odun ve benzeri biyokütle yakıtlarının kullanılması da solunum yollarını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle KOAH yalnızca sigara içenlerde görülen bir hastalık olarak değerlendirilmemelidir" ifadelerini kullandı.
KOAH TANISI SOLUNUM FONKSİYON TESTİYLE KONULABİLİYOR
KOAH tanısında solunum fonksiyon testinin önemli bir yere sahip olduğunu belirten Dr. Gülay Kaplan, spirometri olarak da bilinen testin kısa sürede ve ağrısız şekilde uygulanabildiğini söyledi.
Test sırasında hastadan cihazın ağızlığına güçlü şekilde nefes vermesinin istendiğini aktaran Kaplan, bu ölçümle akciğerlerin hava kapasitesinin ve hava akımındaki kısıtlanmanın değerlendirildiğini kaydetti.
Kaplan: "Solunum fonksiyon testi sırasında hastadan cihazın ağızlığına güçlü bir şekilde nefes vermesi istenir. Bu ölçüm sayesinde akciğerlerin hava kapasitesi ve hava akımındaki kısıtlanma değerlendirilir. Özellikle 40 yaş üzerinde olan, sigara kullanmış veya kullanan, uzun süredir öksürük, balgam ve nefes darlığı şikâyeti yaşayan kişilerin hekim değerlendirmesinden geçmesi önemlidir" dedi.
“KOAH KONTROL ALTINA ALINABİLİR”
KOAH'ın tamamen ortadan kaldırılmasını sağlayan kesin bir tedavinin bulunmadığını belirten Dr. Kaplan, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalığın kontrol altında tutulabildiğini ifade etti.
Tedavide sigaranın bırakılmasının temel adımlardan biri olduğunu vurgulayan Kaplan, hekim tarafından uygun görülen hastalarda inhaler cihazlarla kullanılan nefes açıcı ilaçların şikâyetlerin azaltılmasına yardımcı olabildiğini söyledi.
Pulmoner rehabilitasyon programlarının da hastaların günlük yaşamını kolaylaştırdığını belirten Kaplan, nefes egzersizleri ve fiziksel aktiviteyi içeren uygulamaların yanı sıra grip ve zatürre aşılarının KOAH hastalarının korunmasında önemli olduğunu dile getirdi.
KOAH'TAN KORUNMAK İÇİN SİGARA VE HAVA KİRLİLİĞİNDEN UZAK DURUN
KOAH ile mücadelede sigaranın bırakılması, hava kirliliği ve zararlı tozlardan uzak durulması gerektiğine dikkat çeken Dr. Gülay Kaplan, düzenli hekim kontrollerinin de ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.
Özellikle 40 yaş üzerindeki, sigara kullanmış veya halen kullanan kişilerin öksürük, balgam ve nefes darlığı şikâyetlerini önemsemesi gerektiğini ifade eden Kaplan, erken tanı ve doğru tedavinin hastalığın seyrinde belirleyici olduğunu söyledi.
Kaplan: "KOAH'ta erken tanı ve doğru tedavi, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve kişinin yaşam kalitesini korumak açısından büyük önem taşıyor. Özellikle 40 yaş üzerindeki, sigara kullanmış veya kullanan kişilerin öksürük, balgam ve nefes darlığı gibi şikâyetleri varsa bunları ihmal etmemesi gerekiyor. Nefes almak yaşamın en temel ihtiyaçlarından biri. Nefes darlığını normalleştirmeyin, belirtilerinizi önemseyin ve zaman kaybetmeden bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurun" diye konuştu.





